ΑΠΟ ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ

Βαυβώ= Ρίζα βαυ-βαΰζω-βαυβώ. Θηλυκή γονιμική θεότητα που το όνομα της σημαίνει μήτρα-βουβωνική χώρα «γυναικείο αιδοίο». Από εκεί προέρχεται και ή αιδώς, αλλά και το επίθετο αιδοίος που σημαίνει σεβαστός, γένος θεών αιδοίον λέει ο Ησίοδος. Αποδίδεται και ως προσωνύμιο της Εκάτης. Κατά άλλη εκδοχή, σημαίνει αποκοιμίζω, αποκοιμώμαι (βαυβάω).

Η Βαυβώ ήταν σύζυγος του Δυσαύλου (αδελφού του βασιλέως της Ελευσίνος Κελεού), και μητέρα του Τριπτολέμου, του Ευβούλου, της Πρωτονόης και της Νίσης. Η Βαυβώ προέρχεται από την επίδραση του ορφισμού (απ’ όπου εξ άλλου προέρχονται όλα τα αρχαία Ελληνικά μυστήρια, και τα Ελευσίνια Μυστήρια). Υποκατέστησε την Ιάμβη, η οποία ήταν η προσωποποίησις του κωμικού στοιχείου των Ελευσινίων, ίνα «συγκεράσει το σοβαρόν και μελαγχολικόν της τελετής».

Μια χωλή γριά μαία ή νοσοκόμα, που αναφέρεται από τον Όμηρο στον «Ύμνο στη Δήμητρα». Αυτή και ο άντρας της φιλοξένησαν τη Δήμητρα όταν ήρθε στην Ελευσίνα, σε αναζήτηση της Περσεφόνης. Βλέποντας την άσχημη κατάσταση της θεάς, από την εξαφάνιση του παιδιού της, και θέλοντας να πιει, η θεά τον κυκεώνα, η Βαυβώ σήκωσε τη φούστα της και της έδειξε τα οπίσθια και το αιδοίο της, προκαλώντας έτσι το γέλιο της.

Για να την ευχαριστήσει που την διασκέδασε - με την χονδροειδή μεν αλλά αυθόρμητη χειρονομία της – την έκανε θεά της Γονιμότητας. Τότε η θεά δέχθηκε επιτέλους να πιει το ποτό. Σύμφωνα με μια εκδοχή η άσεμνη συμπεριφορά της προκάλεσε γέλιο και στον Ίακχο το συνοδό της θεάς. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, κάθισε απέναντι από τη θεά με ανοιχτά πόδια. Σήκωσε ψηλά το φόρεμά της και της έδειξε το άσχημο σώμα της. Τότε είναι, που φανερώνεται το παιδί Ίακχος, το οποίο γελούσε μέσα από την μήτρα της. Με το όνομα Ίακχος χαρακτηριζόταν το θεϊκό παιδί των Ελευσινίων Μυστηρίων και λέγεται, πως ήταν το παιδί της Περσεφόνης, που έπρεπε την έλευσή του να αναγγείλει ο τελετουργός ιερέας των μυστηρίων.

Στα ορφικά στον Ύμνο στην Εκάτη, η θεά καλείται «Βαυβώ φρούνη». Παρόμοια μυσταγωγικής και εμβληματικής πράξεως χειρονομία γινόταν και σε κάποιες εορτές της Αρτέμιδος, αλλά και, κατά μεταγενεστέρα αντιγραφή, των Αιγυπτίων γυναικών, στις νυκτερινές εορτές της θεάς Βουβάστεως], στην ομώνυμη πόλη της Αιγύπτου, την Βουβάστη.

Ο μνημειακός τύπος της Βαυβούς (σε ειδώλια εξ οπτής γης) είναι καθιερωμένος ως γυναικός καθημένης επί του ιερού της Δήμητρος συός, ο οποίος ομοιάζει με καθήμενο φρύνο (βάτραχο – εκ παρομοιώσεως με την «φρούνη» των Ορφικών). Το πολύτοκο ιερό ζώο, ήταν σύμβολο του νυκτερινού φωτός και για αυτό έφτιαχναν λαμπτήρες- ομοιώματα φρύνου.

Η ιερότητα του βατράχου έμεινε στην Ελληνική λαϊκή παράδοση, γι' αυτό και όποιος σκότωνε βάτραχο, έστω και άθελά του, βαρυνόταν με κατάρα.

Η παλαιολιθική Βαυβώ (οι Σουμέριοι την έλεγαν Bau), επέζησε ως τις μέρες μας. Αργότερα χαρακτηρίστηκε ως «αισχρή, ασελγής και βρωμόγρια» και επί χριστιανισμού μετατράπηκε σε δαιμόνισσα. Επίσης ταυτίστηκε με την Μέδουσα, («πέτρωνε» τους άντρες με το σήκωμα της φούστας της και την επίδειξη του αιδοίου της, οι οποίοι πέθαιναν από το σοκ).

Οι Ορφικοί, την λάτρευαν και την επικαλούνταν συχνά. Ήταν αντίστοιχη με την Κελτο-Ιρλανδική Sheilah-Na-Gig – τη βατραχόμορφη θεά. (Ο βάτραχος, συχνά, συμβολίζει τη μήτρα). Σύμφωνα με άλλους, ήταν κόρη του Πάνα και της Ηχούς, ενώ κατ΄ άλλους ήταν Φρυγικής καταγωγής θεά.

Κατά άλλες εκδοχές του μύθου (Παλαίφατος), η γυναίκα που έκανε τη Δήμητρα να γελάσει λεγόταν Ιάμβη καταγόταν από τη Θράκη και ήταν δούλη του Βασιλικού ζεύγους της Ελευσίνας, του Κελεού και της Μετάνειρας. Ως δούλη και βάρβαρη ελευθεριάζει.

Ως Ιάμβη, επίσης, θεωρείται η εφευρέτης του Ιαμβικού Μέτρου – του δεκαπεντασύλλαβου – της Σατυρικής και Κωμικής Αττικής ποίησης.

Λεγόταν πως καυτηρίαζε και πείραζε όλους τους θεούς, αλλά πιο πολύ τον ίδιο τον Δία για τις πράξεις του. Ο τελευταίος κάποτε ενοχλήθηκε τόσο πολύ ώστε την καταράστηκε κι εκείνη κρεμάστηκε.

Η Βαυβώ συνέχισε ως επιβίωση στην λαϊκή μας παράδοση και έγινε η καλή Βάβω των παραμυθιών μας, η καλή γιαγιά, που ανάθρεψε και γαλούχησε γενιές και γενιές. Με τα χρόνια έγινε Μπάμπω (μπαμπόγρια) και συνεχίζει να υφίσταται και στις μέρες μας με σκωπτικά δρώμενα, έθιμα και γιορτές γονιμότητας που διασώζονται στη Θράκη και τις Σέρρες. Το όνομα της Βαυβούς και οι άσεμνες πράξεις της μνημονεύονται και στα αναθέματα των πατερών της χριστιανικής Εκκλησίας.

Η Βαυβώ, με την επίδειξη των γεννητικών της οργάνων στη θεά, ίσως της υπενθύμισε πως μπορούσε να κάνει κι άλλα παιδιά, ίσως, όμως, κι αυτή είναι η επικρατούσα εκδοχή, αλάφρυνε τη βαριά ατμόσφαιρα των ελευσινίων μυστηρίων, αλλάζοντας τον μελαγχολικό χαρακτήρα τους με τραγούδια σκωπτικά σε ιαμβικό μέτρο. Εξάλλου το γέλιο είχε αρχικά έναν ιερό ή τελετουργικό χαρακτήρα, καθώς το μαρτυρούν αρκετοί μύθοι και εορταστικά έθιμα της αρχαιότητας. Ας θυμηθούμε ότι στην Ελλάδα, όπως και στην Αίγυπτο, η ίδια η δημιουργία του κόσμου αποδίδεται κάποτε στο θεϊκό γέλιο - τον "άσβεστο γέλωτα" των θεών, όπως τον ονομάζει ο Όμηρος.

ΠΗΓΕΣ: arxeion-politismou.gr, kostasvakouftsis, https://ift.tt/8j6tmlC η Δήμητρα πενθεί την Περσεφόνη, πίνακας από την Evelyn de Morgan, TheMythologists

Λένε ότι όταν ο Ευριπίδης έδωσε σ’ αυτόν [στον Σωκράτη] το σύγγραμμα του Ηράκλειτου τον ρώτησε «πώς σου φάνηκε;» και εκείνος απάντησε: «Όσα κατάλαβα μου φάνηκαν εξαιρετικά (γενναῖα)· το ίδιο νομίζω και όσα δεν κατάλαβα· χρειάζεται όμως ένας Δήλιος κολυμβητής.»

Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 2.22

Τι «κατάλαβε» ο Σωκράτης από τον Ηράκλειτο; Η μαρτυρία που καταγράφει ο Λαέρτιος αναδεικνύει το βάθος της ηρακλείτειας σκέψης. Μόνο ένας έμπειρος στοχαστής θα μπορέσει να κατανοήσει τη θεωρία του. Είναι γεγονός ότι η φήμη του Ηράκλειτου προϋπήρχε της εποχής του Σωκράτη. Ο αφοριστικός λόγος, οι σύντομες και συνάμα αινιγματικές φράσεις, ο αποσπασματικός χαρακτήρας τού μοναδικού βιβλίου που συνέγραψε οδήγησαν στην ονομασία ο «Σκοτεινός φιλόσοφος». Αλλά η φιλοσοφία δεν είχε βρει ακόμη τη γλώσσα της (ο αντίπαλος τού Ηράκλειτου, Παρμενίδης, έγραψε φιλοσοφία σε μορφή ποίησης) και ο Ηράκλειτος δεν απευθύνεται στους πολλούς.

Η διάσημη θεωρία του γίγνεσθαι με την εικόνα της αέναης ροής του ποταμού αναφέρεται στον διάλογο μεταξύ του Σωκράτη και του Κρατύλου στο ομώνυμο πλατωνικό έργο. Αλλά ο Ηράκλειτος έχει πολύ περισσότερα να συνεισφέρει στη σωκρατική φιλοσοφία. Αν εμπιστευτούμε τον Στοβαίο, το εμβληματικό «γνώθι σεαυτόν» του Μαντείου των Δελφών κάνει την εμφάνισή του στη φιλοσοφία για πρώτη φορά στον Ηράκλειτο: «Όλοι οι άνθρωποι μπορούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να είναι σώφρονες» (Β115) γιατί «η φρόνηση είναι κοινή σε όλους» (Β113). Την ίδια εμπιστοσύνη στον άνθρωπο θα δείξει και ο Σωκράτης. Στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου ο Αθηναίος φιλόσοφος θα βρει αυτό που αναζητούσε και δεν βρήκε στον «νου» τού Αναξαγόρα και στις θεωρίες των Φυσικών φιλοσόφων. Ο Ηράκλειτος «ερεύνησε τον εαυτό του». Το ίδιο θα κάνει και ο Σωκράτης.

«Η μεγαλύτερη αρετή είναι να σκέφτεσαι με λογική (σωφρονεῖν), και σοφία είναι να λες την αλήθεια και να ενεργείς σύμφωνα με τη φύση αφού τη γνωρίσεις καλά.» (Ηράκλειτος Β112)

Ο Εφέσιος φιλόσοφος είναι αυτός που πρώτος αναζήτησε τη γνώση στον εαυτό του (Β101), ώστε να κατακτήσει τη σοφία: «Ένα πράγμα είναι η σοφία: να κατανοείς τη γνώση (γνώμην), που κυβερνά τα πάντα με τη βοήθεια των πάντων» (Β41). Αυτή η γνώση που με θέρμη υποστηρίζεται από τον Ηράκλειτο δεν είναι άλλη από τον Λόγο που κυβερνά τα πάντα. Ο Σωκράτης μπορεί να απορρίπτει εν τέλει τον «νου» του Αναξαγόρα ως αρχή, ωστόσο ο ηρακλείτειος Λόγος είναι πιο προσιτός στον ίδιο. Αφήνοντας έξω τις μεταβολές του πυρός (την υλική υπόσταση του Λόγου) ο Σωκράτης θα διδάξει στους πολλούς πώς να σκέφτονται.

Ο χαρακτήρας κάθε ανθρώπου είναι ο δαίμονάς του («ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων» Β119) δηλώνει εμφατικά ο Ηράκλειτος. Αυτόν τον χαρακτήρα θα διαπλάσει ο Σωκράτης. Ο Ηράκλειτος κληροδότησε στον Σωκράτη τον Λόγο και την πεποίθηση ότι μπορεί να τον γνωρίσει ξεκινώντας από τον εαυτό του. Όμως ο Λόγος που κυβερνάει το σύμπαν ενυπάρχει και στους ανθρώπους. Συνεπώς, η φιλοσοφία μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να κατανοήσει τον εαυτό του ως μέρος του όλου.

Ο Σωκράτης σαν Δήλιος κολυμβητής καταδύεται στα βαθιά νερά της ηρακλείτειας σκέψης. Ο Λόγος παύει να είναι δυσνόητος. Η κορυφαία σύλληψη του Ηράκλειτου έχει εφαρμογή στον άνθρωπο, όχι μόνο στο σύμπαν. Ο σκοτεινός φιλόσοφος έφτασε στον Λόγο ερευνώντας τον εαυτό του. Ο Σωκράτης πιάνει το νήμα από εκεί και επιχειρεί να διδάξει στους ανθρώπους τη σοφία, τη λογική κρίση και την ηθική. Ως εκ τούτου, η φιλοσοφία μετά τον Σωκράτη απομακρύνεται από τους πλανήτες και εστιάζει στον άνθρωπο, ο οποίος γίνεται τώρα το αντικείμενό της.

Ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίσει τον εαυτό του, για να εξετάσει τη ζωή του, δίνοντάς της νόημα. Γιατί, κατά τον Σωκράτη «μια ζωή που δεν εξετάζεται δεν αξίζει να τη ζει κανένας άνθρωπος» (Πλάτων, Απολογία Σωκράτους 38a)

Πηγή: antikleidi

Έλσα Νικολαΐδου

Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο ιδιωτικό αγγλικό σχολείο Med High (Κύπρος)

nicolaidou.e@medhigh.com

Πίνακας: “Δημόκριτος και Ηράκλειτος” του Hendrick Terbrugghen. Αρχές 17ου αιώνα.

Αν νομίζουμε ότι τα μυστικά τάγματα που έδρασαν στην πρόσφατη ιστορία όπως το Κοινό της Σιών, oι Ιλουμινάτι, οι Ναίτες και πολλά άλλα..και που χρησιμοποιούσαν διάφορες διαδικασίες μύησης για την ένταξη νέων μελών στις τάξεις τους αλλά και που είχαν στην κατοχή τους απόκρυφες και μυστηριακές γνώσεις,είναι προνόμιο μόνο των άλλων λαών, ας το ξανασκεφτούμε…

Η ιστορία των μυστικών ταγμάτων και οργανώσεων ξεκινάει από πολύ παλιά… Νομίζετε ότι στην Αρχαία Ελλάδα, πρωτοπόρο του πολιτισμού και όλων των τεχνών, δεν θα ήταν και πρωτοπόροι στην οργάνωση μυστικών ταγμάτων και οργανώσεων;

Ας ξεκινήσουμε με την ΚΡΥΠΤΕΙΑ, η οποία προέρχεται από την Σπάρτη και σκοπός τους ήταν να εξολοθρεύουν τους είλωτες και πάσης φύσεως εχθρό της Σπάρτης, μάλιστα λένε ότι η διαδικασία της μύησης ενός έφηβου σε άντρα ήταν η διαδικασία την οποία αν κάποιος την περνούσε με επιτυχία γινόταν μέλος της Κρυπτείας. Σύμφωνα με κάποιες άλλες πηγές η Κρυπτεία είχε εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο και μάλιστα ήταν τα μέλη της που εκπαίδευσαν και μύησαν τους Ασσασίνους, αν και κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να είναι επίσημα τεκμηριωμένο…

Δεν είναι όμως μόνο η Κρυπτεία η μόνη μυστική οργάνωση που χρησιμοποιούσε διαδικασίες μύησης για να ενταχθεί κάποιος στις τάξεις της… Μια προσεκτικότερη ματιά πέρα από αυτά που μάθαμε για τα ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ φανερώνει ένα τρόπο λειτουργίας ακριβώς όπως τα μυστικά τάγματα της σύγχρονης εποχής…

Τα Ελευσίνια είχαν δύο βαθμίδες μύησης, τα Μικρά και τα Μεγάλα Ελευσίνια και κατά κάποιο τρόπο σχετίζονται ως προς την οργάνωση και την δομή με τα ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ από την Σαμοθράκη, τα οποία αποτελούνταν από διαφορετικές βαθμίδες μύησης και χωρίζονταν και αυτά σε Μικρά και Μεγάλα μυστήρια…Η μύηση στα Καβείρια Μυστήρια εστιαζόταν περισσότερο στα θέματα που αφορούσαν την γέννηση της ζωής παρά τον θάνατο,όπως ακριβώς και στα Ελευσίνια Μυστήρια..

Οι μυημένοι στα Καβείρια αποκτούσαν τρομερές δυνάμεις και μπορούσαν να αποφύγουν τους κινδύνους καθώς και να νικήσουν τον οποιοδήποτε εχθρό. Η θρησκεία των Καβείρων βασιζόταν στον φόβο και στον τρόμο όπως και οι ιεροτελεστίες τους…οι Κάβειροι ήταν θεότητες που σχετίζονταν με καταστροφές και αναφέρονται στα Καβείρεια Μυστήρια στην Σαμοθράκη ως οι ”Μεγάλοι Θεοί” και ο Ηρόδοτος (μύστης των Καβείριων μυστηρίων) τους ταυτίζει άμεσα με την περιοχή της Σαμοθράκης,αν και αναφορές για αυτούς υπάρχουν και σε άλλες περιοχές όπως η Θήβα και η Λήμνος.

Μέχρι και στα Αργοναυτικά του Απολλώνιου του Ρόδιου αναφέρεται ότι οι Αργοναύτες σταμάτησαν στην Σαμοθράκη και μυήθηκαν στα μυστήρια αυτά για να έχουν την εύνοια των Καβείρων.

Τα Μικρά Ελευσίνια ήταν υποχρεωτικά για όσους ήθελαν να συμμετέχουν και στην διαδικασία μύησης των Μεγάλων Ελευσίνιων και ήταν αφιερωμένα στην Περσεφόνη και δημιουργήθηκαν για τον εξαγνισμό της ψυχής η οποία περιβάλλεται από το υλικό σώμα…Τα Μεγάλα Ελευσίνια είχαν διάρκεια 9 ημερών και τα βράδια οι παρευρισκόμενοι διώκονταν από τον χώρο, εκτός των μυημένων, οι οποίοι έπιναν τον ΄΄Κυκεώνα΄΄, ένα μείγμα από βότανα,κριθάρι και νερό, όπου και ακολουθούσε η διαδικασία στον ύψιστο βαθμό μύησης, για την διαδικασία αυτή δεν υπάρχουν περισσότερα στοιχεία καθώς οι μυημένοι που θα τολμούσαν να αποκαλύψουν τα μυστικά θα τιμωρούνταν με θάνατο… ακριβώς όπως και στα περισσότερα γνωστά μυστικά τάγματα….

Απ’ότι φαίνεται η γνώση από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν μόνο για λίγους,μια κλειστή ομάδα που την χρησιμοποιούσε για το δικό της σκοπό…

Συλλογίζομαι ότι η φαντασμαγορία των αστεριών και η λάμψη τους είναι πολύ διαφορετική από το σκοτάδι που περιβάλλει τα πτώματα που βρίσκονται μπροστά μου. Οι ίδιες λάμψεις που όμως είναι χρωματισμένες με την κόκκινη λάσπη που ποδοπατώ και που η στυφή τους μυρωδιά με αηδιάζει τόσο όσο και η γνώση του ότι αύριο θα είμαι ένας από αυτούς.

Εγώ ο Αγαθοκλής, Σπαρτιάτης στρατιώτης, φυλάω το πέρασμα των Θερμοπυλών.

Ξέρω ότι σήμερα είμαστε περικυκλωμένοι και ότι ο τόπος αυτός θα είναι ο τάφος μου και ενώ το σκέπτομαι το στομάχι μου νοιώθει το κρύο, σαν ήδη να έχει εισβάλει η ψύχρα του θανάτου στο σώμα μου. Γι’ αυτό γράφω προσεκτικά και κάνοντας το τα χέρια μου σταματούν να τρέμουν και οι φόβοι μου σβήνουν.

Όχι, δεν θα προσπαθήσω να φύγω μεσ’ στο σκοτάδι, αντίθετα γράφω και τα λόγια μου αυτά θα μιλούν όταν θα είμαι νεκρός. Θα σας εξηγήσουν γιατί δέχομαι το πεπρωμένο μου, έτσι ώστε να κάνουν κατανοητά τα κίνητρα εκείνων που περιμένουν το θάνατο εδώ.

Εμείς, οι Σπαρτιάτες του Λεωνίδα, φρουροί του βασιλιά, λένε ότι είμαστε οι μόνοι άνδρες οι οποίοι είχαν επιλεγεί μεταξύ εκείνων που έχουν τη μεγαλύτερη περιφρόνηση για τον πλούτο και την πολυτέλεια, και δεν αφεθήκαμε ποτέ να διαφθαρούμε απ’ το χρυσό, αλλά σας λέω ειλικρινά ότι όποιος ισχυρισθεί κάτι τέτοιο ψεύδεται.

Στην Κόρινθο, για πρώτη φορά είδαμε χρυσό και ασήμι σε αφθονία και σιγά – σιγά αρχίσαμε να ανυπομονούμε για τη λεία, όμως πολύ γρήγορα αντικρίσαμε αδελφό να μαλώνει με τον αδερφό του για ένα ασημένιο κύπελλο, ή τους άνδρες που είχαν πολεμήσει μαζί, να μαλώνουν για μια σκλάβα με πράσινα μάτια.

Ο Λεωνίδας μας είδε κυριευμένους από την απληστία, και μας κάλεσε στην αγορά. Εκεί, έριξε ότι του αναλογούσε στο έδαφος και είπε: “εδώ είναι μερίδιο μου, αλληλοσκοτωθείτε για να το πάρετε»

Εμείς, οι τριακόσιοι άνδρες της φρουράς του, ντροπιασμένοι, ρίξαμε κάτω το πλούτο μας με τον ίδιο τρόπο. Από εκείνο το βράδυ βγήκαμε μέσα από το μαρμάρινο ανάκτορο και κοιμόμαστε έξω από την πόλη κάτω από λινές σκηνές μας.

Όλοι οι άνδρες του στρατού της Σπάρτης μας επαίνεσαν και είπαν, «αυτοί είναι οι μόνοι άνδρες που δεν είναι δυνατόν να δωροδοκηθούν.” Όμως για να μοιραστούμε το χρυσό δεν μας ενδιέφερε πλέον, επειδή είδαμε την τιμή της χλιδής που μας φάνηκε τόσο υψηλή ώστε ούτε και ένας από τους τριακοσίους είχε το κουράγιο να παραμείνει στην πόλη.

Έτσι, όταν αναγνωρίσαμε τον Ξέρξη, πάνω στο λόφο, ντυμένο με μετάξι δεμένο με πολύτιμους λίθους, τον υποτιμήσαμε.

Βέβαια, το ίδιο βράδυ αυτός μας πρόσφερε ένα τεράστιο φορτίο χρυσού, προκειμένου να φύγουμε από το πέρασμα και νοιώσαμε πάλι το σκουλήκι της απληστίας μέσα μας και νομίζω ότι ο καθένας αισθάνθηκε την επιθυμία του πλούτου ώστε να εγκαταλείψει τον αγωνιστικό χώρο προκειμένου να ζήσει, αλλά ο Λεωνίδας στήθηκε πάλι μπροστά μας. Αυτός μας γνωρίζει και γι ‘αυτό δεν μίλησε για την τιμή, για τη δόξα ή για τη Πατρίδα, γιατί ήξερε ότι αυτή τη φορά αυτοί οι ορισμοί θα ήταν κούφιες λέξεις στα αυτιά μας μπροστά στην λέξη ζωή.

“Ίσως κάποιος θέλει να συνεχίζει να ζει στην Κόρινθο – είπε – και όποιος θέλει μπορεί να λάβει το μερίδιο του και να με αφήσει. Σε όποιον θα το κάνει του προτείνω να φορτώσει πολύ χρυσό προκειμένου να ξεχάσει τα πρόσωπα των φίλων που θα αφήσει πίσω του και για του χρησιμεύσει ακόμα προκειμένου να ξεχάσει το αίμα αυτών που θα πεθάνουν για την προδοσία του, πέρα εκεί στο στενό πέρασμα. ”

Αυτό δήλωσε, μετά κοίταζε σιωπηλός ενώ κανείς δεν κινήθηκε και κανένας από μας δεν πέταξε τα όπλα και ότι για μια στιγμή, μόνο για μια στιγμή, θα χαιρόταν να είναι εκεί μαζί με τον βασιλιά μας.

Αυτό συνέβη και όποιος λέει αλλιώς, αξίζει να πεθάνει!

Για εμάς, τους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα, φρουρούς του βασιλιά, λένε ότι είμαστε άνδρες μεγάλης αξίας, που δεν φοβούνται το θάνατο και περιφρονούν τη λεπίδα των όπλων του εχθρού. Εγώ, αλήθεια σας λέω, ότι όποιος το λέει αυτό ψεύδεται επειδή βλέποντας το στρατόπεδο του εχθρού, γεμάτο με όπλα, σφίγγει η καρδιά από φόβο στο κόψιμο της λεπίδας και στον πόνο από τις πληγές του, όμως περισσότερο από αυτόν τον πόνο φοβόμαστε την περιφρόνηση από τον φίλο που αγωνίζεται στο πλευρό μας, τη ντροπή της γυναίκας που περιμένει την επιστροφή μας ή την απόρριψη από τον γέροντα που κάποτε πολέμησε για μας. Για όλα αυτά, κυριαρχούμε πάνω στους φόβους και ο αγώνας μας διακατέχεται από μια άγρια μανία που λάμπει στα μάτια μας, αλλά αυτή η έκφραση δεν είναι το μίσος για τον εχθρό αλλά για τον φόβο, που φαίνεται ότι πάντα περπατάει δίπλα μας και ότι ο καθένας μας μπορεί να είναι ο επόμενος .

Έτσι είναι και όποιος λέει αλλιώς, αξίζει να πεθάνει!

Για εμάς, τους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα, φρουρούς του βασιλιά, λένε ότι είμαστε άνδρες έντιμοι που αγωνίζονται για την ελευθερία των Ελλήνων πολιτών, τη δικαιοσύνη και τους νόμους, όμως την αλήθεια σας λέω, όποιος το λέει ψεύδεται.

Αύριο τα ξημερώματα θα αδράξουμε τις ασπίδες μας και, αφού θα έχουμε στα χέρια τα δόρατα, θα ακουστούν οι ύμνοι μας του πολέμου να αντηχούν στο κάθε μας βήμα και θα επιτεθούμε ενάντια στις ορδές των βαρβάρων.

Εγώ θα προχωρώ, αγκώνα με αγκώνα, διατηρώντας τη θέση μου στη σφιχτή φάλαγγα και θα αισθανθώ τη ζεστασιά από το φώς του ήλιου, τη μυρωδιά του σιδήρου, τον ιδρώτα των ανδρών, και θα ξέρω ότι όλα αυτά θα τα κάνω για τελευταία φορά.

Η λόγχη μου θα καλυφθεί με αίμα και θα σκοτώσει δέκα βαρβάρους, ή εκατό, ή χίλιους, αλλά αυτό λίγο θα χρησιμεύσει, γιατί κοιλιά μου θα είναι διάτρητη από τις λόγχες του εχθρού και θα πεθάνω. Όμως δεν θα το κάνω για την ελευθερία των Ελλήνων, ούτε για τη δικαιοσύνη και το νόμο, και ακόμη δεν θα πεθάνω ούτε για την Σπάρτη.

Θα πεθάνω για να μη με δώ σκλάβο, σέρνοντας τις αλυσίδες της δουλείας στις ερήμους της Μ. Ανατολής.

Πεθαίνω για να εκδικηθώ τον Αγησίλαο, τον φίλο μου, που είδα χθές το πτώμα του τρυπημένο από ένα βέλος αιγυπτιακό,

θα πεθάνω μαζί με τον Aγχίλοχο που έχει καλύψει το πλευρό μου με την ασπίδα του σε δέκα μάχες, και αύριο θα με καλύψει για τελευταία φορά,

θα πεθάνω για τον Λεωνίδα, ο οποίος μας οδηγεί στο θάνατο, αλλά και που του είμαστε ευγνώμονες γιατί πρώτα μας έκανε άνδρες!

Αύριο, όταν θα πέσει η νύχτα, η φρουρά του βασιλιά Λεωνίδα θα καταλήξει απλά ένας σωρός από νεκρούς, στη συνέχεια μια χούφτα από οστά και στη συνέχεια τίποτα.

Ίσως κάποτε, όταν θα ξεχαστεί το όνομα της Σπάρτης, αλλά και όταν η τεράστια αυτοκρατορία του βασιλιά των βασιλιάδων θα πέσει στη λήθη, κάποιος θα θυμάται τη θυσία μας και θα δεί ότι με τον θάνατος μας γίναμε γενναίοι και πιστοί και ακόμα όλα όσα δεν μπορέσαμε να γίνουμε στη ζωή και στη συνέχεια να πεί:

“Οι Σπαρτιάτες της φρουράς του βασιλιά Λεωνίδα πέθαναν εδώ και πολύ καιρό, αλλά η μνήμη τους είναι αθάνατη.” Έτσι θα είναι και όποιος λέει αλλιώς, αξίζει να πεθάνει!

Ένας από τους τριακοσίους.

(Μετάφραση από Ιταλικά

Από κείμενο του Dr. Carlo Boccadifuoco)

Πηγή: ksipnistere

Ιστορίες, μύθοι και θρύλοι που ταξιδεύουν στο χρόνο

Υπάρχουν πολλοί αρχαίοι μύθοι γύρω από τα νησιά της Ελλάδας. Συναρπαστικές ιστορίες που αφηγούνται γεγονότα και συμβάντα που εξάπτουν τη φαντασία. Αν όντως συνέβησαν στο παρελθόν δεν το γνωρίζουμε. Ωστόσο, μέχρι σήμερα ακολουθούν την πορεία και την εξέλιξη κάποιων από τα πιο δημοφιλή και αγαπημένα κυκλαδονήσια, μεταξύ των οποίων η Σύρος, η Τήνος, η Σαντορίνη, η Νάξος και η Μήλος.

Σύρος

Η Σύρος είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και «πολύπλοκα» νησιά των Κυκλάδων. Με την Ερμούπολη και τα αρχοντικά της κτήρια να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των περισσότερων και την γραφική Άνω Σύρο με την ατμόσφαιρα μεσαίωνα να γοητεύει τους πάντες, δεν είναι να αναρωτιέται κανείς γιατί κάθε χρόνο συγκεντρώνει όλο και περισσότερους επισκέπτες.

Ο μύθος του νησιού για την ιστορία της δημιουργίας του σχετίζεται με τον πρώτο βασιλιά της Σύρου, τον Κοιράνο. Πιο συγκεκριμένα, όταν το πλοίο του βυθίστηκε στη θάλασσα, ανάμεσα στην Πάρο και τη Νάξο, ένα δελφίνι τον έσωσε και τον μετέφερε σε μια σπηλιά, η οποία σήμερα φέρει το όνομά του: Κοϊράνιο Άντρο.

Άνθρωπος σεβαστός και με πολλές αρετές, πολύ γρήγορα έγινε αποδεκτός από τους κατοίκους του νησιού κατορθώνοντας να γίνει και βασιλιάς τους. Επιπλέον, η Αρχόντισσα των Κυκλάδων, όπως είναι γνωστή διαφορετικά η Σύρος, φημολογείται, ότι είναι η γενέτειρα του Ερμή, αν και οι απόψεις διίστανται καθώς πολλοί μελετητές ισχυρίστηκαν ότι ήταν η Αρκαδία. Ανεξάρτητα, ωστόσο, από αυτό οι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο θεός του πλούτου, της τύχης και του ταξιδιού πρέπει να είχε ιδιαίτερη σημασία για το νησί, δεδομένου ότι το όνομα της πρωτεύουσας της Σύρου, Ερμούπολη, μεταφράζεται ως «πόλη του Ερμή».

Τήνος

Στο μυθολογικό «σύμπαν» των αρχαίων Ελλήνων, οι λιγοστές αναφορές στην Τήνο, είχαν ως φόντο το ψηλότερο βουνό του νησιού, τον «Τσικνιά» του οποίου η ανεμοδαρμένη κορυφή, σε υψόμετρο 725 μέτρων, δεσπόζει στη βορειοανατολική ακτή του νησιού και είναι ορατή από χιλιόμετρα μακριά.

Εκεί, σύμφωνα με το μύθο, ο Ηρακλής κυνήγησε και σκότωσε τα δύο παιδιά του βοριά, τα φτερωτά δίδυμα Ζήτη και Καλάι, επειδή τον είχαν προκαλέσει, και στη συνέχεια τα έθαψε στην κορυφή του βουνού. Όταν ο πατέρας τους, ο Βόρειος Άνεμος, έμαθε τι είχε συμβεί, εξέφρασε τη θλίψη και την οργή του αφήνοντας τα παιδιά του, τους ανέμους, ελεύθερα να πνέουν έκτοτε μανιασμένα στο συγκεκριμένο βουνό. Αρκετές, επίσης, είναι οι αρχαίες πηγές που αναφέρονται στο βουνό και αναφέρουν ότι εκεί λατρευόταν ο θεός Αίολος ή Βόρειος Άνεμος και ότι εκεί οι άνθρωποι είχαν ιδρύσει ιερό και οικισμό, γεγονός που αποδεικνύεται από πολλά θρησκευτικά ευρήματα στην περιοχή.

Σαντορίνη

Η γέννηση της Σαντορίνης συνδέεται, με τους Αργοναύτες, με το μύθο να αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της επιχείρησής τους να ανακτήσουν το χρυσόμαλλο δέρας, αποβιβάστηκαν στη σημερινή Ανάφη, όπου ο Εύφημος (γιος του Ποσειδώνα, του θεού της θάλασσας, και της Ευρώπης) ονειρεύτηκε ότι έκανε έρωτα με μια νύμφη. Στη συνέχεια, εκείνη του ανακοίνωσε ότι ήταν έγκυος και χρειαζόταν ένα ήρεμο και ασφαλές μέρος για να γεννήσει, δίνοντας στον Εύφημο συγκεκριμένες οδηγίες: να ρίξει έναν σβώλο χώματος από την Ανάφη στη θάλασσα.

Όταν ο Εύφημος ξύπνησε, αποφάσισε να ακολουθήσει τις οδηγίες της νύμφης. Έριξε τον σβώλο γης και έκπληκτος είδε να συμβαίνει ένα θαύμα: το νησί της Σαντορίνης αναδύθηκε από τη θάλασσα. Χάρη στον Εύφημο, μπορείτε τώρα να απολαύσετε το μεγαλείο του νησιού και να θαυμάσετε από κοντά ένα από τα κορυφαία ηλιοβασιλέματα παγκοσμίως.

Νάξος

Ο Θησέας, ο βασιλιάς της Αθήνας, εγκατέλειψε την Αριάδνη, κόρη του βασιλιά Μίνωα της Κρήτης, στη Νάξο, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία. Οι δυο τους γνωρίστηκαν σε μια από τις περιπέτειες του Θησέα, όταν εκείνος έπλευσε στην Κρήτη για να σταματήσει μια οδυνηρή παράδοση που είχε καθιερώσει ο Μίνωας, σύμφωνα με την οποία κάθε εννέα χρόνια τάιζε τον Μινώταυρο -τον γιο της γυναίκας του, που ήταν μισός άνθρωπος και μισός ταύρος- με επτά νέους άνδρες και επτά νέες κοπέλες από την Αθήνα.

Όταν η Αριάδνη είδε τον Θησέα, τον ερωτεύτηκε αμέσως και τον βοήθησε να δραπετεύσει από τον Λαβύρινθο, όπου είχε σκοτώσει τον Μινώταυρο. Το ερωτευμένο ζευγάρι έπλευσε μακριά και σταμάτησε στο ονειρικό νησί της Νάξου, όπου απόλαυσαν μαζί έναν ρομαντικό περίπατο. Ο Θησέας, ωστόσο, περίμενε να την πάρει ο ύπνος και μετά έφυγε. Εκμεταλλευόμενος την εύθραυστη κατάσταση της Αριάδνης, ο Διόνυσος, θεός του κρασιού και της γονιμότητας, τη βρήκε, την παντρεύτηκε και της χάρισε τέσσερα παιδιά.

Μήλος

Ο μύθος που σχετίζεται με τη Μήλο, που φημίζεται για τις ονειρικές παραλίες της όπως το σεληνιακό Σαρακήνικο και το Κλέφτικο, θέλει την Αφροδίτη, θεά του έρωτα και της ομορφιάς να ερωτεύεται τον Άδωνη -έναν όμορφο ημίθεο. Ο Άδωνις είχε έναν πολύ καλό φίλο, τον Μήλο, ο οποίος ήταν παντρεμένος με την Πέλια. Ο Μήλος και η Πέλια απέκτησαν έναν γιο, που ονομάστηκε Μήλος από τον πατέρα του. Όταν ο Άρης -σύζυγος της Αφροδίτης και θεός του πολέμου- ανακάλυψε ότι η Αφροδίτη είχε σχέση με τον Άδωνη, τον σκότωσε, με τη μορφή ενός γιγάντιου κάπρου.

Όταν ο Μήλος έμαθε ότι ο καλύτερός του φίλος είχε πεθάνει, αυτοκτόνησε. Η Πέλια, ερωτευμένη με τον σύζυγό της, αυτοκτόνησε επίσης. Όχι, δεν πρόκειται για τηλενουβέλα, αλλά για ελληνικό μύθο. Η Αφροδίτη, βαθιά συγκινημένη από αυτές τις εκδηλώσεις αγάπης, πήρε τον Μήλο (τον γιο) υπό την προστασία της, στέλνοντάς τον να αποικίσει ένα νέο νησί. Το νησί της Μήλου έγινε ένα από τα σπίτια της θεάς Αφροδίτης, με την ίδια να προικίζει τη γη του νησιού με την ομορφιά της.

Πηγή: newsbeast

Για μια μοναδική, μυσταγωγική καλοκαιρινή εμπειρία – Δείτε τις φωτογραφίες

Το Ηραίον στην Κορινθία είναι από τις παραλίες που όμοιές της δεν θα συναντήσετε πουθενά αλλού. Μια μοναδική εμπειρία, που μπορεί να χαρακτηριστεί και ως μυσταγωγία, περιμένει τους επισκέπτες της ακτής, κι αυτό γιατί η ακρογιαλιά έχει το χαρακτηριστικό γνώρισμα ότι βρίσκεται μέσα σε αρχαιολογικό χώρο.

Μία ανάσα από την Αθήνα, λοιπόν, και πολύ κοντά στο Λουτράκι συναντάται η παραλία Ηραίον. Μια ακτή μυσταγωγική, αφού στο Ηραίο Περαχώρας βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος που είναι χτισμένος πάνω στην ακροθαλασσιά και είναι αφιερωμένος στη θεά Ήρα Ακραία. Εκεί, εκτός από συναρπαστικές βουτιές, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να γίνει «μάρτυρας» της… συνάντησης του χθες με το σήμερα.

Ηραίον: Ο αρχαιολογικός χώρος και η παραλία

Το Ηραίο αποτελείται από δύο τμήματα, ενώ το ακρωτήριο του έχει αναγνωριστεί και προστατεύεται ως αρχαιολογικός χώρος. Και τα ερείπιά του φτάνουν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα. Ένα φαρδύ τσιμεντένιο μονοπάτι κατηφορίζει προς τον αρχαιολογικό χώρο εξασφαλίζοντας εύκολη πρόσβαση σε όλους, ενώ η είσοδος είναι ελεύθερη.

Σήμερα διασώζεται πλήθος κτισμάτων και χώρων, ενώ ο αρχαιολογικός χώρος γίνεται το πιο εντυπωσιακό φόντο για τις βουτιές, καθώς οι λουόμενοι κάνουν ουσιαστικά μπάνιο μέσα στον αρχαίο ναό.

Φάρος Μελαγκάβι: Σημείο αναφοράς για την περιοχή

Κοντά στην παραλία βρίσκεται και ο περίφημος φάρος Μελαγκάβι ή Ηραίον -από το ναό της Ήρας στην ομώνυμη ακτή. Το μονοπάτι που υπάρχει, οδηγεί στη μύτη της χερσονήσου Μελαγκάβι, όπου βρίσκεται ένας από τους μεγαλύτερους φάρους του Κορινθιακού με το ομορφότερο ηλιοβασίλεμα στην περιοχή. Χτισμένος στη θέση Μελαγκάβι στη χερσόνησο Αγρίλαος, στον κόλπο Αλκυονίδων Νήσων, λειτούργησε για πρώτη φορά το 1897.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός, ενώ το 1947, στα πλαίσια ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου επαναλειτούργησε ως επιτηρούμενος με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Ο φάρος βρίσκεται στη βόρεια είσοδο του όρμου της Κορίνθου και οδηγεί τα πλοία που πλέουν στον Κορινθιακό και κινούνται προς το λιμάνι και τη διώρυγα της Κορίνθου.

Πηγή: newsbeast

Ο Αριστοτέλης ήταν ο πρώτος φιλόσοφος που ερεύνησε το είδος της υποκειμενικής ευτυχίας. Ανέπτυξε ένα σύνθετο, ανθρώπινο πρόγραμμα για να γίνει κάποιος ευτυχισμένος, το οποίο παραμένει σε ισχύ ακόμα και σήμερα.

Ο Αριστοτέλης παρέχει όλα όσα χρειάζεστε για να αποφύγετε τη συνειδητοποίηση του πρωταγωνιστή του Τολστόι στον Θάνατο του Ιβάν Ιλίτς (1886), ο οποίος έχει σπαταλήσει μεγάλο μέρος της ζωής του για να αναρριχηθεί κοινωνικά θέτοντας το προσωπικό συμφέρον του πάνω από τη συμπόνια και τις αξίες της κοινότητας, και όλα αυτά όσο είναι παντρεμένος με μια γυναίκα την οποία αντιπαθεί. Αντιμέτωπος με τον επικείμενο θάνατό του, μισεί τα πιο οικεία μέλη της οικογένειάς του, που δεν του μιλούν καθόλου γι’ αυτό το θέμα. Η αριστοτελική ηθική ενσωματώνει όλα όσα οι σύγχρονοι στοχαστές συνδέουν με την υποκειμενική ευτυχία: την αυτο-συνειδητοποίηση, την εύρεση ενός «νοήματος» και τη «ροή» της δημιουργικής συμμετοχής στη ζωή ή το «θετικό συναίσθημα».

Ο Αριστοτέλης πίστευε ότι αν εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου να είναι καλός, ασκώντας τις αρετές σου και ελέγχοντας τα ελαττώματα σου, θα ανακαλύψεις ότι η ευτυχής ψυχική διάθεση προέρχεται από το να κάνεις το σωστό σε τακτική βάση. Αν ξεκινήσεις σκόπιμα να χαμογελάς πρόθυμα κάθε φορά που σε πλησιάζει το παιδί σου, αρχίζεις να το κάνεις υποσυνείδητα. Μερικοί φιλόσοφοι αμφισβητούν κατά πόσο ένας ενάρετος τρόπος ζωής είναι προτιμότερος από τον αντίθετό του. Αλλά τελευταία «η ηθική της αρετής» έχει αποκατασταθεί στους φιλοσοφικούς κύκλους και έχει γίνει αποδεκτή ως ευεργετική. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε όλες τις αρετές ως μέρος μιας ενιαίας δέσμης, αλλά οι νεότεροι στοχαστές έτειναν να τις διαχωρίζουν σε κατηγορίες. Ο Τζέιμς Γουάλας, στο έργο του Virtues and Vices (Αρετές και Ελαττώματα, 1978), περιγράφει τρεις διαφορετικές ομάδες: αρετές αυτοπειθαρχίας, όπως το θάρρος και η υπομονή- αρετές ευσυνειδησίας, όπως η τιμιότητα και η δικαιοσύνη- και αρετές που συνεπάγονται καλοσύνη προς τους άλλους, όπως η ευγένεια και η ευσπλαχνία.

Οι δύο πρώτες κατηγορίες αρετών μπορούν να επηρεάσουν θετικά την επιτυχία των ατομικών σχεδίων αλλά και ολόκληρης της κοινότητας. Οι αρετές της καλοσύνης είναι λιγότερο ευδιάκριτες αλλά μπορούν να αυξήσουν τη συμπάθεια που δείχνετε στον εαυτό σας αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο γύρω σας. Επομένως η αρετή έχει εξωγενή οφέλη: είναι πιθανότερο να είστε ευτυχισμένοι αν οι γύρω σας είναι ευτυχισμένοι, και άρα είναι προς όφελος της προσωπικής φώτισής σας να είστε ενάρετοι. Αλλά ο Αριστοτέλης, καθώς και ο Σωκράτης, οι στωικοί και ο βικτοριανός φιλόσοφος Τόμας Χιλ Γκριν, πίστευαν ότι είχε και άμεσα ενδογενή οφέλη. Οι αρετές που απευθύνονται προς άλλους ανθρώπους συμβάλλουν σημαντικά στη δική μας ευτυχία.

Στα Ηθικά Νικομάχεια ο Αριστοτέλης πραγματεύεται την αιτία της ευδαιμονίας. Αν δεν είναι θεόσταλτη, λέει (και ο Αριστοτέλης δεν πίστευε ότι οι θεοί παρεμβαίνουν στις ανθρώπινες υποθέσεις), τότε έρχεται «ως αποτέλεσμα της αρετής ή κάποιας εκμάθησης ή εξάσκησης» (Ηθικά Νικομάχεια, 1099b, 15). Τα συστατικά στοιχεία της ευτυχίας μπορούν να περιγραφούν και να αναλυθούν, όπως το αντικείμενο οποιουδήποτε άλλου κλάδου γνώσης, όπως η αστρονομία ή η βιολογία. Αλλά αυτή η διαδικασία μελέτης της ευτυχίας διαφέρει από εκείνες τις επιστήμες, γιατί έχει έναν ακριβή στόχο, την κατάκτηση της ευτυχίας, και αυτό την κάνει να προσομοιάζει στην ιατρική ή στην πολιτική θεωρία.

Επιπλέον, λέει ο Αριστοτέλης, η ευτυχία θα μπορούσε εν δυνάμει να εξαπλωθεί, «διότι είναι δυνατόν να υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους που δεν είναι ανίκανοι να φτάσουν στην αρετή με τη βοήθεια κάποιας εκμάθησης και επιμέλειας» (Ηθικά Νϊκομάχεια, 1099b, 20). Ο Αριστοτέλης γνωρίζει ότι η ικανότητα για καλοσύνη μπορεί να φθαρεί από συγκεκριμένες καταστάσεις και γεγονότα της ζωής. Αλλά για την πλειονότητα των ανθρώπων, η ευτυχία είναι όντως εφικτή αν αποφασίσουν να αφοσιωθούν στη δημιουργία της. Όλοι σχεδόν μπορούν να αποφασίσουν να σκεφτούν τον εαυτό τους ευτυχισμένο. Δεν είναι κάτι που αφορά μια ελάχιστη μειονότητα ανθρώπων με πτυχίο φιλοσοφίας.

Το «σχεδόν» είναι η λέξη κλειδί εδώ, φυσικά. Ο Αριστοτέλης δεν παρέχει ένα μαγικό ραβδί για να σβήσουμε ό,τι απειλεί την ευτυχία μας. Όντως υπάρχουν κάποια προσόντα που αφορούν τη γενική ικανότητά μας να αναζητούμε την ευτυχία.

Ο Αριστοτέλης παραδέχεται ότι υπάρχουν κάποια είδη πλεονεκτημάτων που είτε τα έχουμε είτε όχι. Αν έχουμε την ατυχία να έχουμε γεννηθεί σε πολύ χαμηλή κοινωνικο-οικονομική βαθμίδα ή αν δεν έχουμε παιδιά ή άλλους συγγενείς ή έναν αγαπημένο, ή αν είμαστε εξαιρετικά άσχημοι, οι συνθήκες της ζωή μας, που είναι αναπόφευκτες, όπως το θέτει, «κηλιδώνουν» την ευδαιμονία. Είναι πιο δύσκολο να κατακτήσουμε την ευτυχία. Αλλά όχι αδύνατον. Δεν χρειαζόμαστε υλικά αποκτήματα ή σωματική δύναμη ή ομορφιά για να αρχίσουμε να ασκούμε τον νου μας συντροφιά με τον Αριστοτέλη, γιατί υποστηρίζει έναν τρόπο ζωής που αφορά μάλλον μια ηθική και ψυχολογική τελειότητα και όχι έναν τρόπο ζωής βασισμένο στα υλικά αποκτήματα ή στο σωματικό μεγαλείο. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, υπάρχουν και πιο δύσκολα εμπόδια: το να έχουμε παιδιά ή φίλους απόλυτα διεφθαρμένους είναι ένα τέτοιο εμπόδιο. Ένα άλλο -που ο Αριστοτέλης αναφέρει τελευταίο και σε άλλο σημείο υπονοεί ότι είναι το πιο δύσκολο πρόβλημα που μπορεί ποτέ να αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος- είναι η απώλεια των καλών φίλων, στους οποίους έχουμε επενδύσει τις προσπάθειές μας, και ιδιαίτερα των παιδιών, λόγω θανάτου.

Ωστόσο, δυνάμει, ακόμα και οι άνθρωποι που είναι ελάχιστα προικισμένοι από τη φύση ή που έχουν βιώσει φριχτές απώλειες μπορούν να ζήσουν μια καλή ζωή, βαδίζοντας στο μονοπάτι της αρετής. «Αυτού του είδους η φιλοσοφία, που όλοι μπορούν να ασκήσουν, είναι διαφορετική από την πλειονότητα των άλλων τύπων φιλοσοφίας», εξηγεί ο Αριστοτέλης, διότι έχει έναν απτό στόχο στην αληθινή, καθημερινή ζωή: η ηθική, προσθέτει, σε αντίθεση με τους άλλους φιλοσοφικούς κλάδους, έχει πρακτικό στόχο, «διότι δεν κάνουμε αυτή την έρευνα με σκοπό να μάθουμε τι είναι αρετή, αλλά για να γίνουμε ενάρετοι, αφού χωρίς αυτό το τελευταίο δεν θα προέκυπτε κανένα όφελος από την έρευνα αυτή» (Ηθικά Νικομάχεια, 1103b, 27). Πράγματι, ο μόνος τρόπος να είμαστε καλοί άνθρωποι είναι να κάνουμε καλές πράξεις. Πρέπει να φερόμαστε στους ανθρώπους με δικαιοσύνη και μάλιστα κατ επανάληψη.

Πρέπει να προθυμοποιούμαστε με χαρά να μοιραζόμαστε εξίσου τη φροντίδα του παιδιού με τον άλλο γονέα το Σαββατοκύριακο και πάντα να καταβάλλουμε στην οικιακή βοηθό όλη την αμοιβή της ακόμα κι αν ακυρώσουμε το ραντεβού. Ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι πολλοί άνθρωποι φαντάζονται πως αρκεί να μιλούν για την καλή συμπεριφορά: «Αλλά καταφεύγοντας στη θεωρητική εξέταση νομίζουν ότι επιδίδονται στη φιλοσοφία κι ότι με αυτόν τον τρόπο θα γίνουν σπουδαίοι». Συγκρίνει αυτούς τους ανθρώπους με «τους ασθενείς που ακούν με προσοχή τους γιατρούς αλλά δεν εφαρμόζουν καμία εντολή» (Ηθικά Νικομάχεια, 1105b, 15).

Σκέφτομαι με τον αριστοτελικό τρόπο σημαίνει ότι κατανοώ την ανθρώπινη φύση ώστε να ζήσω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Σημαίνει ότι η φύση, και όχι μια έννοια πέρα από τη φύση -όπως ο θεός ή οι θεοί- είναι το θεμέλιο της ανάλυσης των σχέσεων και των αποφάσεών μου. Αυτή ήταν η μοναδική σπουδαιότατη διαφορά ανάμεσα στον Αριστοτέλη και τον δάσκαλό του, τον Πλάτωνα, που πίστευε ότι οι άνθρωποι έπρεπε να βρουν απαντήσεις στα προβλήματα της ύπαρξης σε έναν αόρατο κόσμο από μη απτές ιδέες ή αρχέτυπες μορφές πέρα από τον υλικό κόσμο τον οποίο αντιλαμβάνονται με την όραση. Ωστόσο, ο Αριστοτέλης εστίασε στα εντυπωσιακά φαινόμενα του αντιληπτού «εδώ και τώρα», όπως έγραψε ο ποιητής και κλασικιστής Λούις Μακνίς στο Autumn Journal (Φθινοπωρινή Εφημερίδα), ωδή 12:

Ο Αριστοτέλης ήταν καλύτερος γιατί παρακολούθησε το έντομο να αναπαράγεται, τον φυσικό κόσμο να αναπτύσσεται, υπογραμμίζοντας τη λειτουργία, διαλύοντας τη Μορφή αυτή καθαυτήν, παίρνοντας το άλογο από το ράφι και αφήνοντάς το να καλπάσει.

Ο Αριστοτέλης τοποθέτησε την ανθρώπινη εμπειρία στο επίκεντρο ολόκληρης της σκέψης του. Ο Τόμας Μουρ, ο Φράνσις Μπέικον, ο Δαρβίνος, ο Καρλ Μαρξ και ο Τζέιμς Τζόις, όλοι τους τον θαύμαζαν βαθιά γι’ αυτό. Οι σύγχρονοι φιλόσοφοι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων εξαιρετικών γυναικών που γεννήθηκαν τον 20ό αιώνα -οι Χάνα Άρεντ, Φιλίπα Φουτ, Μάρτα Νούσμπαουμ, Σάρα Μπρόντι και Σάρλοτ Γουίτ- έγραψαν σπουδαίες πραγματείες βαθιά επηρεασμένες από τον Αριστοτέλη ή αφιερωμένες ο εκείνον.

Ο Αριστοτέλης επιμένει ότι η δημιουργία ευτυχίας δεν αφορά τη φανατική επιβολή ανώτερων κανόνων και αρχών, αλλά την επαφή με τον ιστό της ζωής σε κάθε κατάσταση, με κάθε άλογο που καλπάζει, καθώς γνωρίζουμε την ιδιαιτερότητά της. Υπάρχουν γενικοί οδηγοί όπως στην ιατρική ή τη ναυσιπλοΐα, ο γιατρός ή ο πλοίαρχος θα είναι εφοδιασμένοι με γνώση συγκεκριμένων αρχών, αλλά κάθε ασθενής και κάθε ταξίδι θα παρουσιάζει ελαφρώς διαφορετικά προβλήματα, τα οποία θα απαιτούν διαφορετικές λύσεις.

Ο Αριστοτέλης δεν αποτελεί αποκλειστικό κτήμα καμίας σύγχρονης πνευματικής ή πολιτιστικής παράδοσης. Βιώνουμε μια ανακούφιση όταν διαλεγόμαστε με έναν ανθρώπινο νου από τόσο παλιά, γιατί συνειδητοποιούμε πόσο λίγο έχει αλλάζει η ανθρώπινη κατάσταση, παρά την υποτιθέμενη τεχνολογική πρόοδό μας. Μας κάνει να νιώθουμε μέλη μιας διαχρονικής ανθρώπινης λέσχης και ότι υποστηριζόμαστε με έναν τρόπο που κατορθώνει να υπερβαίνει την ανθρώπινη θνητότητα και τον χρόνο. Κάποιοι φιλόσοφοι μετά τον Χιουμ και τον Καντ αμφισβήτησαν την ιδέα ότι η ανθρώπινη φύση είναι χρήσιμη στην ηθική, γιατί ο ανθρώπινος πολιτισμός έχει διαφοροποιηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό και οι άνθρωποι, ακόμα και μέσα στο πλαίσιο της κοινότητας, έχουν διαφορετική ιδιοσυγκρασία. Αλλά ο Αριστοτέλης περιγράφει ένα εκπληκτικά διαχρονικό σύνολο ηθικών προβλημάτων του ανθρώπου. Όταν χρησιμοποιεί την αντωνυμία «εμείς», συχνά εννοεί ολόκληρη την ανθρωπότητα ως συλλογικότητα, στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Η ΑΡΧΑΙΑ ΣΟΦΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ EDITH HALL ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Πηγή: lecturesbureau

Οι αλλαγές έρχονται – συνηθέστερα – χωρίς προειδοποιήσεις. Aπρόσμενα. Ξαφνικά. Εισβάλλουν στη ζωή και την αλλάζουν μονομιάς. Είτε καλές είτε κακές, οι αλλαγές είναι εδώ για να βγάλουν τον παλιακό μανδύα από πάνω μας και να αποκαλύψουν έναν καινούριο εαυτό. Έναν εαυτό που θα αντέχει στην πίεση, θα αγαπάει περισσότερο και θα δίνεται ολοκληρωτικά.

Ο Χένρι Μίλερ (συγγραφέας) έχει πει χαρακτηριστικά: «Το καινούριο εμπεριέχει πάντα μια αίσθηση παραβίασης και ιεροσυλίας. Ό,τι είναι νεκρό, θεωρείται ιερό. Ό,τι είναι καινούριο, δηλαδή διαφορετικό θεωρείται διαβολικό επικίνδυνο ή ανατρεπτικό». Νομίζω πως δεν γίνεται παρά να συμφωνήσεις μαζί του, αφού βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που οτιδήποτε μοιάζει διαφορετικό, καταπνίγεται. Προβάλλεται έντονα ο μιμητισμός με αποτέλεσμα ο κόσμος να μην είναι πλέον ο εαυτός του. Και αυτό φαίνεται. Παντού.

Το διαφορετικό, το καινούριο και το αλλιώτικο χώνονται πρόχειρα σε σκονισμένα κουτιά και μπαίνουν στο πατάρι των συνειδήσεων. Δεν συμφέρουν κανέναν. Μόνο ό,τι πουλάει, μόνο ό,τι φωτίζεται. Αλλά ξέρεις, εκείνο το ψεύτικο φως, το τεχνητό. Το φως με τους προβολείς. Μη τυχόν και βρεθεί κάτι αυτόφωτο. Αμέσως παραγκωνίζεται και καταδιώκεται μέχρι να αποδεχθεί την ήττα του. Μέχρι να αποδεχθεί ότι είναι αδύναμο για να τα βάλει με τα «θηρία».

Εσύ δεν πρέπει να είσαι σε καμία κατηγορία από τις δύο. Όχι, δεν πρέπει. Ούτε με εκείνους που λάμπουν ετερόφωτα, αλλά ούτε και με εκείνους που λάμπουν αυτόφωτα όμως δέχονται την ήττα ως αποτέλεσμα. Η ήττα δεν είναι μια από τις επιλογές σου. Ο κόσμος ολάκερος σε καταδέχθηκε όταν γεννήθηκες για να προσφέρεις σε αυτό τον κόσμο «αυτό το κάτι διαφορετικό».

Αν ήταν να προσφέρουμε όλοι το ίδιο πράγμα, τότε η ζωή θα πρέπει να ήταν πολύ μονότονη, δε νομίζεις; Δες μέσα σου, διάλεξε ό,τι λάμπει αυτόφωτα, ανέδειξε την διαφορετικότητά σου και τότε να είσαι σίγουρος ότι τίποτα δεν μπορεί να πάει στραβά.

Πήγαινε κόντρα στο ρεύμα και πίστεψε πως μπορείς να κάνεις το αδύνατο. Ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι (πολιτικός) είχε πει εύστοχα: «Η πρόοδος είναι μια όμορφη λέξη. Όμως, αρχή της προόδου είναι η αλλαγή και η αλλαγή έχει πολλούς εχθρούς.». Φρόντισε να τους εξαλείψεις για να μπορέσεις να φτάσεις στο καινούριο που τόσο λαχταράει η ψυχή σου.

Φρόντισε να μην γίνεις σαν τους άλλους. Να ξεχωρίζεις. Να σέβεσαι. Να μην φοβάσαι το καινούριο. Αγκάλιασε την αλλαγή και γίνε και εσύ καινούριος!

enallaktikidrasi.com

Είναι πιο δύσκολο να αναγνωρίσεις τα σημάδια εδώ, αλλά είναι ό,τι πιο τοξικό.

Όταν σκέφτεσαι έναν ναρκισσιστή, πιθανότατα το πρώτο που σου έρχεται στο μυαλό, είναι η αλαζονική του συμπεριφορά. Αυτό ισχύει μόνο στην περίπτωση που ο ναρκισσισμός του είναι φανερός και απροκάλυπτος.

Υπάρχει όμως έντονο ενδεχόμενο, ο άνθρωπος που έχεις δίπλα σου, να είναι κρυφός ναρκισσιστής και τότε τα πράγματα περιπλέκονται και δυσκολεύουν περισσότερο. Το ότι δεν υπάρχουν φανερά σημάδια δεν τον κάνουν λιγότερο τοξικό και αν υποψιάζεσαι ότι ο σύντροφός σου είναι ένας από αυτούς, καλύτερα να δώσεις προσοχή σε όσα περιγράφονται παρακάτω.

«Οι κρυφοί ναρκισσιστές δεν νιώθουν ξεχωριστοί, για παράδειγμα, εξαιτίας της γοητείας ή της ευφυΐας τους αλλά νιώθουν ότι διαφέρουν από τους υπόλοιπους για τον πόνο που βιώνουν και γενικά για την “κακή τους μοίρα”. Γι’ αυτό υιοθετούν εύκολα φράσεις, όπως: “Κανείς δεν καταλαβαίνει το πρόβλημά μου”/ “Είμαι πιο ευαίσθητος σε σχέση με τους άλλους”», εξηγεί ο κλινικός ψυχολόγος, Craig Malkin.

«Οι κρυφοί ναρκισσιστές εμφανίζονται πολύ ήσυχοι, εσωστρεφείς, ή ακόμη και με συμπτώματα κατάθλιψης»

Πώς να τους ξεχωρίσεις:

1. «Παίζουν» συνέχεια τα θύματα

Ό,τι κι αν συμβαίνει, έχουν πάντα τον πρώτο λόγο και τον ρόλο του θύματος. Τους αρέσει να παίζουν το παιχνίδι του ποιος πληγώνεται παραπάνω και νιώθουν πάντα απογοητευμένοι, ότι τους ασκούν κριτική και ότι κανείς δεν τους στηρίζει. Αν πιάνεις τον εαυτό σου να απολογείται συχνά σε τσακωμούς σας, είναι ένα ισχυρό σημάδι ότι μάλλον βρίσκεσαι σε σχέση με έναν κρυφό ναρκισσιστή.

2. Ζηλεύουν όταν η προσοχή είναι πάνω σου

Δεν μπορούν να διαχειριστούν ότι «τους έχεις βγει μπροστά» κι έτσι νιώθουν να γεμίζουν με ζήλεια. Αυτό συμβαίνει γιατί θέλουν να βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο της προσοχής και κανείς να μην τους κλέβει την παράσταση. Έτσι, θα σου πουν ότι νιώθουν πως κανείς δεν τους εκτιμάει αρκετά και θα βρουν έναν ακόμη λόγο να σου κλαυτούν.

3. Αντιδρούν υπερβολικά επειδή κρύβουν τις σκέψεις τους

Διακρίνονται για τη συναισθηματική χειραγώγηση που μπορούν εύκολα να σου κάνουν και παράλληλα σε κάνουν να πιστεύεις ότι είναι ευάλωτοι. Είναι μέρος του σχεδίου τους. Ξεσπούν σε κλάματα ή βυθίζονται στη σιωπή καθώς δεν θα σου εξηγήσουν ποτέ τι έχουν μες στο κεφάλι τους. Οι αντιδράσεις και τα συναισθήματα που σου δείχνουν, δεν είναι ποτέ αληθινά.

4. Μονοπωλούν με τα δικά τους προβλήματα

Αντί να σου δώσουν μια αγκαλιά όταν επιστρέψουν σπίτι από τη δουλειά, αρχίζουν να σου μιλούν μόνο για τα δικά τους προβλήματα. Δεν ρωτούν τίποτα για σένα, αντίθετα λένε πόσο αδικημένοι ένιωσαν μέσα στη μέρα ή πόσο άσχημα τους φέρθηκαν οι άλλοι.

5. Αμύνονται εύκολα

Είναι ανασφαλείς και υπερευαίσθητοι, σύμφωνα με τους ειδικούς, και γι’ αυτό είναι πολύ δύσκολο να τους διαχειριστείς. Ανακαλύπτουν συνέχεια νέους μηχανισμούς άμυνας και αντιδρούν με θυμό όταν νιώθουν να απειλούνται.

Πηγή: jenny.gr 
Εικόνα: Depositphotos 

Εάν σχεδιάζετε να αποκτήσετε νέα έπιπλα για το σαλόνι σας ή νέα έπιπλα γραφείου https://www.theodoridi.com/, ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα για τα οποία πρέπει να αποφασίσετε είναι εάν θα πάρετε έναν γωνιακό καναπέ ή όχι. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους αυτό το έπιπλο θεωρείται πρακτικό. Ενώ υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που απλώς απολαμβάνουν το γεγονός ότι έχοντας ένα καναπέ γωνία σημαίνει ότι μπορούν να ανανεώσουν  το σαλόνι τους όποτε θέλουν λόγω της πολυμορφικότητά του, υπάρχουν και εκείνοι που απολαμβάνουν τη λειτουργικότητα αυτών των επίπλων. Εάν ωστόσο, εξακολουθείτε να είστε αναποφάσιστοι σχετικά με αυτό, εδώ είναι μερικοί λόγοι για τους οποίους πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να επιλέξετε ένα γωνιακό καναπέ:

Χρονολογείται στο 470-460 π.Χ.

Τον Σεπτέμβριο του 490 π.Χ. στην πεδιάδα του Μαραθώνα, 10.000 Αθηναίοι και 1.000 σύμμαχοί τους από την βοιωτική πόλη-κράτος των Πλαταιών, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Μιλτιάδη, πολέμησαν και νίκησαν τον στρατό της πανίσχυρης Περσικής Αυτοκρατορίας. Η μάχη οδήγησε στο άδοξο τέλος της πρώτης προσπάθειας της Περσίας, επί της βασιλείας του Δαρείου Α΄, να υποτάξει την Ελλάδα.

Οι Αθηναίοι, κατά την καθιερωμένη συνήθεια, έστησαν στο πεδίο της μάχης, τρόπαιο από ξύλο στο οποίο κρέμασαν όπλα-λάφυρα από τους Πέρσες.

Αντίγραφο του Τροπαίου, κοντά στην αρχική του θέση, στην Παναγία Μεσοσπορίτισσα.

Μερικά χρόνια αργότερα το αντικατέστησαν με μνημειώδες τρόπαιο από λευκό μάρμαρο για να θυμίζει τη μεγάλη νίκη κατά των Περσών. Πάνω στον κίονα ήταν πιθανώς τοποθετημένο το άγαλμα της Νίκης, σε υπερφυσικό μέγεθος και ζωηρή κίνηση.

Η μία όψη του τμήματος του Τροπαίου που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα.

Η άλλη όψη του τμήματος του Τροπαίου που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα.

Τμήμα του Τροπαίου εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, ενώ κοντά στην αρχική του θέση, στην Παναγία Μεσοσπορίτισσα είναι στημένο αντίγραφό του.

Το Τρόπαιο αποκαταστάθηκε το 2004 με όσα τμήματα από τον κίονα και το κιονόκρανο έχουν διασωθεί. Το 2016 το κιονόκρανο συμπληρώθηκε από τον καθηγητή Μανόλη Κορρέ με δύο τμήματα από το επίθημα.

Επισκεφτείτε τη μόνιμη έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Μαραθώνα, όπου παρουσιάζεται η ιστορία της περιοχής από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο, μέσα από ευρήματα προερχόμενα κυρίως από τα προϊστορικά νεκροταφεία στο Βρανά και το Τσέπι, τους τύμβους των Αθηναίων και των Πλαταιέων που πολέμησαν εναντίον των Περσών στη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.).

Ωράριο Λειτουργίας καθημερινά: 08:30-15:30

1η Νοεμβρίου - 31η Μαρτίου: γενική είσοδος 3 ευρώ.

1η Απριλίου - 31η Οκτωβρίου: κανονικό εισιτήριο 6 ευρώ, μειωμένο εισιτήριο 3 ευρώ.

Πληροφορίες: 22940 55155

Πηγή: ΥΠΠΟΑ

Μπορεί να έχουν περάσει τρεις αιώνες από την ανακάλυψη του, ωστόσο το Royston Cave παραμένει μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο μυστηριώδη μέρη της Βρετανίας.

Κάτω από την πόλη Royston του Hertfordshire (κομητεία της νότιας Αγγλίας), σε μία τρύπα στο έδαφος ξεχωρίζει αμυδρά ένα φως που τρεμοπαίζει. Πρόκειται για ένα σπήλαιο, μέσα στο οποίο στεγάζεται μία γκαλερί από χοντροκομμένες μορφές, με κενά πρόσωπα. Κατά την είσοδο μπορεί κανείς να αντικρίσει πολλές παγανιστικές εικόνες: ένα μεγάλο γλυπτό ενός αλόγου και ένα σύμβολο γονιμότητας, γνωστό ως sheela na gig, που απεικονίζει μια γυναίκα με υπερβολικά σεξουαλικά όργανα. Μια άλλη απεικόνιζε ένα άτομο που κρατούσε ένα κρανίο στο δεξί του χέρι και ένα κερί στο αριστερό, θεωρητικά αναπαριστώντας μια τελετή μύησης – ένα βασανιστικό στοιχείο για τον πιθανό σκοπό του σπηλαίου. Το ανατριχιαστικό των γλυπτών ενισχύεται από την υποτυπώδη, σχεδόν παιδική, εκτέλεσή τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες του BBC το σπήλαιο Royston Cave, ανακαλύφθηκε τυχαία το καλοκαίρι του 1742. Κατά τη διάρκεια που ένας εργάτης έσκαβε τα θεμέλια για ένα νέο πάγκο στην αγορά βουτύρου της πόλης, χτύπησε μια θαμμένη μυλόπετρα και διαπίστωσε ότι έκρυβε την είσοδο ενός βαθύ φρεατίου στη Γη.

Τότε ένα διερχόμενο μικρό αγόρι πήρε αμέσως ένα κερί και το έστειλαν κάτω με ένα σχοινί για να το ερευνήσει, ενώ οι κάτοικοι του Royston φλυαρούσαν ενθουσιασμένοι από πάνω για την προοπτική ενός θαμμένου θησαυρού.

Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ένα σπασμένο κύπελλο και μερικά κοσμήματα, ένα ανθρώπινο κρανίο και οστά, και τοίχοι χαραγμένοι από πάνω μέχρι κάτω με παράξενες ανέκφραστες φιγούρες. Παρά το γεγονός πως έχουν περάσει σχεδόν τρεις αιώνες από την ανακάλυψη του σπηλαίου, το Royston Cave παραμένει μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο μυστηριώδη μέρη της Βρετανίας. Το μυστήριο βρίσκεται στο ποιος, πότε και γιατί το έφτιαξε.

Οι θεωρίες σχετικά με τη δημιουργία του σπηλαίου

Σύμφωνα με τους εσωτεριστές, το σπήλαιο βρίσκεται στη διασταύρωση δύο γραμμών ley (αρχαία μονοπάτια που θεωρητικά συνδέουν τόπους πνευματικής δύναμης) – η μία από τις οποίες, η λεγόμενη γραμμή Michael Line, περνά επίσης μέσα από το Stonehenge (νεολιθικό μεγαλιθικό μνημείο) και το Avebury (νεολιθικό μνημείο henge).

Πιο εύκολα επαληθεύσιμο είναι το γεγονός ότι το σπήλαιο βρίσκεται ακριβώς κάτω από τη διασταύρωση δύο πολύ σημαντικών αρχαίων δρόμων: του Icknield Way, ενός ιστορικού μονοπατιού που εκτείνεται κατά μήκος της πλαγιάς της νότιας Αγγλίας από το Νόρφολκ στο Γουίλτσαϊρ, και της Ermine Street, ενός ρωμαϊκού δρόμου που αρχικά εκτείνεται από το Λονδίνο στο Γιορκ.

Μια μεγάλη πέτρα είναι σήμερα το μόνο που έχει απομείνει από έναν σταυρό που κάποτε βρισκόταν στη διασταύρωση αυτών των δύο δρόμων, ο οποίος πήρε το όνομά του από τη Lady Roisia, μια τοπική ευγενή, από την οποία πιστεύεται ότι πήρε το όνομά του το Royston.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει μία θεωρία η οποία υποστηρίζει πως το Royston Cave, ήταν μία υπόγεια κρυψώνα των Ναϊτών Ιπποτών, αυτού του αινιγματικού τάγματος πολεμιστών μοναχών που απέκτησε τεράστιο πλούτο και επιρροή σε όλη την Ευρώπη προτού κατασταλεί βίαια το 1307.

Οι Ναΐτες ίδρυσαν την κοντινή πόλη Baldock τη δεκαετία του 1140 και τεκμηριώνεται ότι έκαναν εβδομαδιαίες συναλλαγές στην αγορά βουτύρου του Royston μεταξύ 1149 και 1254. Έτσι λέγεται πως το σπήλαιο αποτελούσε μία δομή αποθήκευσης ευπαθών τροφίμων.

Παρά το γεγονός πως οι Ναΐτες Ιππότες ήταν γνωστοί για την κατασκευή στρογγυλών εκκλησιών, το κυκλικό σχήμα του σπηλαίου δεν καθιστά επίσης αναγκαία τη σύνδεση με τους Ναΐτες. Ούτε η παρουσία παγανιστικών συμβόλων, όπως η sheela na gig, είναι ιδιαίτερα μυστηριώδης- η ίδια εικόνα εμφανίζεται σε μεσαιωνικές εκκλησίες σε όλη τη Βρετανία και την Ευρώπη-.

Έτσι το σπήλαιο Royston δεν θα έπρεπε να αποτελεί ένα μεγάλο μυστήριο. Κάποιος, πιθανότατα στα μέσα-τέλη του 1300, έφτιαξε αυτά τα γλυπτά, από τα οποία το πιο εντυπωσιακό – η φιγούρα που κρατάει ένα κρανίο στο ένα χέρι και ένα κερί στο άλλο – παραμένει ανεξήγητο.

Ίσως να αποτελεί ένα γκράφιτι που δημιούργησε μύθους, το οποίο προστέθηκε αμέσως μετά την ανακάλυψη του σπηλαίου για να προσελκύσει τουρίστες, αν δεν υπήρχε ο τρόπος με τον οποίο ταιριάζει με το ανθρώπινο κρανίο, τα τελετουργικά κεραμικά και τα κοσμήματα που επίσης βρέθηκαν στο χώρο.

Πηγή: in.gr

Ανώτερα στρώματα της τομής που έκανε η δρ Εφη Σαπουνά - Σακελλαράκη στην Τουρκογειτονιά, στις Αρχάνες, έφεραν στο φως νέα ευρήματα.

Στη Ζώμινθο στον Ψηλορείτη, όπου συνέχισε την ανασκαφή η Εφη Σαπουνά- Σακελλαράκη μετά τον θάνατο του συζύγου της Γιάννη Σακελλαράκη, όσοι την έβλεπαν τής έλεγαν ότι τρέχει σαν αγριοκάτσικο στα βουνά της Κρήτης. Το περασμένο καλοκαίρι ολοκλήρωσε και έκλεισε εκείνη την ανασκαφή (υπό την αιγίδα της Αρχαιολογικής Εταιρείας) στο μινωικό ανάκτορο, για να ολοκληρώσει την τελική δημοσίευση και πολλοί πίστευαν ότι θα ησυχάσει.

Ομως ο νους της έτρεχε ήδη σε μια μικρή τομή που ετοιμαζόταν να ανοίξει, όπως και έκανε τον περασμένο Αύγουστο στις Αρχάνες. Συγκινητικό αν σκεφτεί κανείς ότι επέστρεψε και άνοιξε νέο μέτωπο έρευνας στις Αρχάνες έπειτα από 30 χρόνια.

Το ανασκαφέν τμήμα του ανακτόρου των Αρχανών έχει δημοσιευθεί σε δύο ογκώδεις τόμους. Οι νέες λοιπόν έρευνες στο ανακτορικό κτίριο στην Τουρκογειτονιά ξεκίνησαν βορειότερα. «Είχα κάποια ερωτηματικά και αναζητούσα απαντήσεις. Υποψιαζόμουν ότι εκεί θα βρούμε την αίθουσα του θρόνου», λέει στην «Κ» η ανασκαφέας που θα συνεχίσει τις έρευνες τον Ιούλιο του 2023.

Επιπλέον, θυμίζει ότι ο αρχαιολόγος σερ Αρθουρ Εβανς βλέποντας τοίχους στους δρόμους της κωμόπολης είχε μιλήσει για το «the summer palace of Knossos» (το θερινό παλάτι της Κνωσού). «Στην πορεία», συνεχίζει η ίδια, «το ανάκτορο αναζητήθηκε από τους Σπ. Μαρινάτο και Ν. Πλάτωνα σε διαφορετικές θέσεις αλλά χωρίς αποτέλεσμα και εντέλει η αποκάλυψή του έγινε από τον Γιάννη Σακελλαράκη το 1964, νεαρό τότε επιμελητή στην Κρήτη. Το έξυπνο που έκανε ήταν ότι ερεύνησε όλα τα υπόγεια των σπιτιών της περιοχής. Χορηγός ήταν η Περιηγητική Λέσχη Αρχανών. Κι εκεί στο υπόγειο που ανασκάψαμε βρεθήκαμε στην είσοδο του ανακτόρου». Είναι μια σπουδαία ανασκαφή που αποκάλυψε ένα πολυώροφο ανακτορικό συγκρότημα με 34 ισόγεια διαμερίσματα και τα αντίστοιχα των άνω ορόφων και πολλά ακόμη εντυπωσιακά ευρήματα.

Το κτίριο ήταν κτισμένο από καλά λαξευμένους πωρόλιθους, πλακόστρωτους χώρους και κίονες. Αποδείχθηκε ότι αποτελεί ένα αυτόνομο κτίριο με λατρευτικό χαρακτήρα, όπως δείχνει το πλήθος των κτιστών βωμών. Με το συγκρότημα αυτό σχετίζονται επίσης ο θεατρικός χώρος που εντοπίστηκε νοτιότερα, το αρχείο με τη Γραμμική Α γραφή δυτικότερα, ο γνωστός «Οικίσκος των Αρχανών».

Ομως το ανάκτορο απλωνόταν κάτω από τη σημερινή κωμόπολη. Η ανασκαφή έπρεπε να διακοπεί για να απαλλοτριωθούν τα ετοιμόρροπα κτίσματα γύρω από το κεντρικό κτίριο, όπως και έγινε με τη χορηγία του Ιδρύματος Ψύχα και τη δωρεά στο Ελληνικό Δημόσιο.

Η αρχαιολόγος Εφη Σακελλαράκη επέστρεψε στην ανασκαφή του μινωικού ανακτόρου έπειτα από 30 χρόνια.

Και φτάσαμε στο 2022, όπου η άοκνη αρχαιολόγος επέστρεψε στο βορειότερο τμήμα. «Ηθελα να τελειώσω πράγματα που αφήσαμε στη μέση, έναν σημαντικό χώρο που έδωσε δείγματα της καταστροφής από ισχυρή πυρκαγιά με πολλά ευρήματα», σημειώνει. Πίθους και αγγεία για τη μεταφορά αρωμάτων, δείγματα υφασμάτων μέσα σε πίθους, έναν σκαραβαίο κ.ά. Ηθελε επίσης να δει αν το κτίριο που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού συνεχίζεται στην άλλη πλευρά.

Πράγματι φάνηκε η συνέχειά του με κεραμική της περιόδου των παλαιών ανακτόρων (1900 π.Χ.) με ανάγλυφη διακόσμηση «barbotine», αλλά και όστρακα μυκηναϊκής περιόδου που δείχνουν τη συνεχή χρήση αλλά και ότι ο χώρος έχει διαταραχθεί σε διάφορες περιόδους. Βρέθηκαν ισχυροί τοίχοι που διατηρούν τμήματα ερυθρών και γαλάζιων κονιαμάτων, σπαράγματα τοιχογραφιών, χώροι με πλακόστρωτα δάπεδα που πλαισιώνουν ταινίες από κονίαμα. Αλλά και χάλκινα μικροαντικείμενα όπως η εντυπωσιακή ταλισμανική σφραγίδα από αχάτη (περί το 1600 π.Χ.) με παράσταση ψαριού και δικτυωτού κ.ά.

Η σημασία της περιοχής

Ο συνδυασμός με το βασιλικό νεκροταφείο στον λόφο Φουρνί, ο οποίος απέδωσε χρυσά, ελεφάντινα και άλλα κτερίσματα, η γειτνίαση με το ιερό κορυφής του Γιούχτα αλλά και με τον ναό της ανθρωποθυσίας στα Ανεμόσπηλια, δείχνει τη σημασία των Αρχανών για τη μινωική αρχαιολογία, όπως σημειώνει η Εφη Σακελλαράκη.

Η αποκάλυψη της ανθρωποθυσίας στα Ανεμόσπηλια το 1979 από τον Γιάννη Σακελλαράκη, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για μια ανθρωποθυσία στη μινωική εποχή, δημιούργησε περιπέτειες. Στην πρώτη ανακοίνωση που έγινε στην Αρχαιολογική Εταιρεία το 1980, μερίδα της επιστημονικής κοινότητας δεν μπορούσε να αποδεχτεί το εύρημα: Το θύμα σε εμβρυακή στάση, πάνω σε ένα βωμό, με το μαχαίρι καρφωμένο στον λαιμό του.

«Πριν από 37 αιώνες, σε μια εποχή που άγριοι σεισμοί σάρωναν την Κρήτη, ένας Μινωίτης ιερέας προσπάθησε να εξορκίσει τη μεγάλη καταστροφή με μια σπάνια απελπισμένη πράξη. Στη θεότητα του ναού της λοφοπλαγιάς πρόσφερε την πιο μεγάλη θυσία: μια ανθρώπινη ζωή. Θύμα και θύτης θάφτηκαν την ίδια στιγμή από σεισμική δόνηση, που γκρέμισε το ιερό», έγραψε αργότερα ο Γιάννης Σακελλαράκης.

Η ερμηνεία του ανασκαφέα έγινε αποδεκτή και απέσπασε επαίνους από το διεθνές επιστημονικό κοινό, στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Το αφιέρωμα του National Geographic που ακολούθησε το 1981, έκανε το εύρημα παγκοσμίως γνωστό. Ομως στην Ελλάδα η «δίκη» από τους επικριτές άφησε πίκρες στο ζευγάρι. Εχασαν τις πανεπιστημιακές έδρες που διεκδικούσαν, αλλά είχαν αποφασίσει ότι δεν τους ενδιέφερε η έδρα παρά η αλήθεια.

Σφραγιδοκύλινδρος που είχε αποκαλυφθεί στο νεκροταφείο στο Φουρνί.

Καθημερινή