ΠΗΓΗ

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη λεωφόρο Θησέως παραμένει ένα συγκινητικό σύμβολο της προσπάθειας των προσφύγων να ανασυγκροτήσουν τη ζωή τους στην Ελλάδα μετά το ’22. Ο λιθόχτιστος ναός σε σχέδια του Γεωργίου Νομικού θεμελιώθηκε το 1952 και αντικατέστησε ξύλινο παράπηγμα που είχαν ανεγείρει το 1930 πρόσφυγες του Πόντου. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις δεξιά, Εθνικό Σκοπευτήριο κατά τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες (1896), στέγαζαν αργότερα (1925) σχολεία. Από τις αρχές της Κατοχής (1941) και μέχρι τον Αύγουστο του 1966 μετατράπηκαν σε φυλακές.
Aπό εδώ, ξημερώματα 30 Μαρτίου 1952 όδευσε προς το εκτελεστικό απόσπασμα στο Γουδί η ομάδα Μπελογιάννη, ενώ 5 μήνες νωρίτερα, ένα από τα πιο τραγικά πρόσωπα του αριστερού κινήματος, ο Νίκος Βαβούδης, εντοπίζεται από την Ασφάλεια σε σπίτι της οδού Κρέμου με ασύρματο. Παράνομος στην Ελλάδα από το 1944, προτίμησε να αυτοκτονήσει (φωτ.: αρχείο Νίκου Φ. Πολίτη).

ΠΗΓΗ

1874. Ο γιατρός Ρόμπερτ Κλαρκ Κέτζι γράφει το βιβλίο «Shadows from the Walls of Death», δηλαδή «Σκιές από τον τοίχο του θανάτου». Δεν πρόκειται για ένα βιβλίο με θέμα το θάνατο, όπως πολύ ευλόγα θα σκεφτήκατε, αλλά αναφέρεται στους κινδύνους που εγκυμονεί η χρήση αρσενικού.

Μάλιστα, το μόνο κείμενο που υπάρχει σε αυτό, είναι ο πρόλογος και μερικά εδάφια από τη Βίβλο που αναφέρονται στην «πανούκλα στους τοίχους των σπιτιών».

Γιατί ο Κέτζι έγραψε το βιβλίο;

Την εποχή που έζησε ο Κέτζι, οι ταπετσαρίες στους τοίχους ήταν μία από τις τάσεις της μόδας. Ωστόσο, βασικό τους συστατικό ήταν το άκρως τοξικό αρσενικό, όπως και της κόλας που χρησιμοποιούσαν.

Εκατοντάδες ήταν οι άνθρωποι που πάθαιναν δηλητηρίαση μέσα στα σπίτια τους, ενώ κανείς δεν είχε εντοπίσει την αιτία, εκτός φυσικά από τον γιατρό Κέτζι.

Έτσι, προκειμένου να αποδείξει στους δύσπιστους συμπατριώτες του τους κινδύνους από τη χρήση αρσενικού στις βαφές, συγκέντρωσε εκατοντάδες τέτοιες ταπετσαρίες, τις οποίες έδεσε σε βιβλία.

Συνολικά, από τα καταστήματα των πόλεων Ντιτρόιτ, Λάνσινγκ και Τζάκσον συγκέντρωσε αρκετές ταπετσαρίες, ώστε να «δέσει» 100 αντίτυπα των «Σκιών από τους Τοίχους του Θανάτου», τα οποία και έστειλε σε διάφορες βιβλιοθήκες των ΗΠΑ.

Δεν παρέλειψε, φυσικά, να ενημερώσει τα πανεπιστημιακά ιδρύματα και των Αρχές για τον υγειονομικό αυτό κίνδυνο, αφού οι σελίδες τους ήταν γεμάτες από αρσενικό.

Τι πάθαιναν όσοι το διάβαζαν...
Όσοι φυλλομετρούσαν τις σελίδες του, σύντομα παρουσίαζαν πονοκέφαλο, σωματικούς πόνους, πυρετό, διάρροια, τριχόπτωση, αποχρωματισμό του δέρματος, σπασμούς. Παρουσίαζαν, δηλαδή, τα ίδια συμπτώματα με όσους δηλητηριάζονταν μέσα στο σπίτι τους από τις ταπετσαρίες τους.
Σήμερα, από τα συνολικά 100 αντίτυπα, διασώζονται μόνο δύο, τα οποία φυλάσσονται σε ειδικές προθήκες στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, κάτω από αυξημένα μέτρα ασφάλειας.
Μάλιστα, δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι για να τα διαβάσει κάποιος θα πρέπει να πάρει ειδική άδεια από την πρυτανεία, να φορέσει προστατευτική στολή.
Σχεδόν δύο αιώνες μετά τα βιβλία παραμένουν εξαιρετικά τοξικά, με αποτέλεσμα τόσο το εξώφυλλο όσο και οι σελίδες είναι τυλιγμένες με ειδική επένδυση.

ΠΗΓΗ

Αδιαμόρφωτη η πλατεία Τζανή, μετέπειτα κεντρική πλατεία Καλαμάτας. Με φόντο το κτήριο Σκια, πρώην Μούστου και νυν Bistroteca.

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Γλυφάδα 1955. Ο δρόμος που έγινε Λ.Βουλιαγμένης!!!

Γλυφάδα 1960.  Το Εκκλησάκι Ζωοδόχος Πηγή!!!

ΠΗΓΗ

Τον Οκτώβριο του 1925, η Εταιρεία Τροχιοδρόμων συγχωνεύεται με τον όμιλο "Πάουερ" και από την συνεργασία αυτή προκύπτει, μεταξύ άλλων, και η Ανώνυμος Εταιρεία Μεταφορών, που σύντομα μετονομάστηκε σε Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών (ΗΕΜ). Η ΗΕΜ ιδρύεται την 1η Απριλίου 1926 και αναλαμβάνει, εκτός των άλλων, την εκμετάλλευση του τροχιοδρομικού δικτύου Αθήνας-Περιχώρων, του σιδηροδρόμου Κηφισιάς και ορισμένων λεωφορειακών γραμμών της κεντρικής περιοχής της, με τα κίτρινα λεωφορεία που το κοινό τα ονόμαζε "Πάουερ". Τέτοια λεωφορεία εξυπηρετούσαν και τις γραμμές Ν.Σμύρνης, Π.Φαλήρου, μέσω της Λ. Συγγρού προς την Αθήνα, και παράλληλα, μερικές συμβατικές υποχρεώσεις για την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό του αστικού συγκοινωνιακού στήματος. Μεταξύ αυτών, κυριότερες είναι η ανανέωση και ο εμπλουτισμός του τροχιοδρομικού και λεωφορειακού στόλου, η επέκταση ορισμένων τροχιοδρομικών γραμμών (Π.Φαλήρου-Έδεμ, γραμμή Κυψέλης κ.λ.π) και κυρίσως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου της Κηφισιάς. Στο πλαίσιο αυτών των αναδιαρθρώσεων καταργούνται οι τροχιοδρομικές γραμμές της οδου Σταδίου και του Μαρασλείου, και αντικαθίστανται από λεωφορεία της ίδιας εταιρείας.

ΠΗΓΗ

Η Κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας, γύρω στο 1900. Από «πλατεία της Αγοράς» μετονομάστηκε σε «πλατεία Ελευθερίας», όταν η Θεσσαλία προσαρτήθηκε στο ελληνικό κράτος, στις 18 Αυγούστου 1881.

Η Κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας, γύρω στο 1927. Σε πρώτο πλάνο το ξενοδοχείο »Η Ωραία Ελλάς». Στο βάθος διακρίνεται ο χαρακτηριστικός τρούλος του ξενοδοχείου «Άρνη». 

Η Κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας στα χρόνια της Κατοχής. 

Η Κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας γύρω στο 1950.

ΠΗΓΗ

Η Θ.Ε.Κ. διαθέτει ένα σημαντικό ψηφιοποιημένο φωτογραφικό αρχείο από παλιές φωτογραφίες των περασμένων αιώνων της Θάσου και μια πλούσια ταινιοθήκη (ζωντανό αρχείο) με καταγραφές από συνεντεύξεις κυρίως ηλικιωμένων ανθρώπων γύρω από τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα, την καθημερινή ζωή των κατοίκων, τα ήθη και έθιμα του νησιού μας. Αξιοποιώντας ένα μεγάλο μέρος του φωτογραφικού αρχείου ο σύλλογός μας κυκλοφόρησε το 2010 το φωτογραφικό Λεύκωμα «Η Θάσος του χθες σε άσπρο μαύρο. Αναμνήσεις από το παρελθόν (1885 – 1965)», την επιμέλεια του  οποίου είχαν ο αείμνηστος Λάζαρος Αλβανός που έκανε την επεξεργασία των φωτογραφιών και ο Δημήτριος Θεοδωρίδης που έγραψε τα κείμενα. Μέσα από τις σελίδες του Λευκώματος προβάλλονται η κοινωνική ζωή των απλών ανθρώπων, οι εργασίες τους, οι γιορτές, τα πανηγύρια, οι γάμοι τους, καθώς και κορυφαία ιστορικά γεγονότα που έλαβαν χώρα  στη νεότερη ιστορία του νησιού μας. Ένα σπάνιο Λεύκωμα με μεγάλο ιστορικό, λαογραφικό και κοινωνικό ενδιαφέρον.

    «Η Θάσος του χθες σε άσπρο μαύρο. Αναμνήσεις από το παρελθόν» κυκλοφορεί και σε ντοκιμαντέρ που δημιούργησε ο Λάζαρος Αλβανός.

Από   τον   ίδιο   δημιουργό    κυκλοφορεί,   το    ντοκιμαντέρ   «Ταξίδι   στη   Θάσο»  1ο  μέρος (Πρίνος – Σωτήρος – Καλλιράχη – Μαριές)  και  το  Επετειακό  Ντοκιμαντέρ   «Θασιακή Ένωση Καβάλας  (1931 – 2011) 80 χρόνια πολιτιστικής και κοινωνικής προσφοράς».












Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Η Θάσος του χθες σε άσπρο μαύρο»

Πρόκειται για το γνωστό αργότερα εργοστάσιο επίπλων Σαρίδης Α.Ε. Ελαφρές βιομηχανικές μονάδες άρχισαν να λειτουργούν στην Καλλιθέα από τη δεύτερη δεκατία του 20ού αι. και η παρουσία τους αυξανόταν σταθερά. Η μεγάλη πλειοψηφία του απασχολούμενου εργατικού δυναμικού ήταν Καλλιθεάτες (φωτ.: αρχείο Νίκου Φ. Πολίτη).

ΠΗΓΗ

Η Σιβιτανίδειος Σχολή Τεχνικών και Επαγγελμάτων ιδρύθηκε στην Καλλιθέα το 1927 από κληροδότημα 76 εκατ. δρχ. προς το Ελληνικό Δημόσιο, του ελληνοαιγύπτιου ευεργέτη Βασ. Ιερ. Σιβιτανίδη. Σύμφωνα με την επιθυμία του διαθέτη η οποία και πραγματοποιήθηκε, ήταν να ιδρυθεί Τεχνική και Επαγγελματική Σχολή, στην Καλλιθέα, μέσης και κατωτέρας μορφώσεως, εφοδιασμένη με όλα τα όργανα και μηχανήματα, που θα ήταν απαραίτητα για την διδασκαλία των Τεχνικών μαθημάτων, στη θεωρία και την πράξη. Η Σχολή λειτουργεί συνεχώς από την ίδρυσή της, πλην του χρόνου της Κατοχής, όπου είχε επιταχθεί από τους κατακτητές.

ΠΗΓΗ

Κατοικημένη από τα βάθη των αιώνων, και συγκεκριμένα από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, η Χίος διαγράφει σημαντική πορεία στο πέρασμα των χρόνων.

Από τον 13ο αι. κι έπειτα γνωρίζει μεγάλη ακμή υπό την ηγεμονία των Γενουατών μέχρι το 1821 που κατακτάται από τους Τούρκους. Μετά την τραγική σφαγή του 1822, που «αφάνισε» το νησί, μαζεύει σιγά σιγά τα κομμάτια της και προσπαθεί να ορθοποδήσει. Ο καταστροφικός σεισμός, όμως, που την πλήττει το 1882, αφήνει πίσω του πολλά θύματα και τραυματικές αναμνήσεις. Με το πέρασμα των χρόνων η ζωή ξαναβρίσκει το ρυθμό της, ώσπου το 1912 ελευθερώνεται και ενώνεται και τυπικά με την Ελλάδα. Έκτοτε, γνωρίζει μεγάλη οικονομική ανάπτυξη που οφείλει κυρίως στο ναυτικό της.






ΠΗΓΗ

Δεκέμβριος μήνας των γιορτών και της χαράς των παιδιών. Η Αιόλου μεταμορφωνόταν άλλοτε για ένα μήνα σε μαγικό βασίλειο. Και αξέχαστη μένει ακόμη, μετά από τόσα χρόνια, η μέρα που κατεβαίναμε με τους γονείς και τ’αδέρφια σ’αυτή την αυλή των θαυμάτων. Ξεχάστε για λίγο τα “Jumbo” και τα Bazaar κι ελάτε παρέα με τον Δημήτρη Γιαννουκάκη, ρεπόρτερ τότε των «Αθηναϊκών Νέων» στην πολύβουη χρονιά του 1932.

«-Εδώ οι μπουναμάδες!...

Αυτό είνε το σύνθημα, η πολεμική κραυγή, η κυριαρχούσα φωνή, η βάσις πάσης συνεννοήσεως.

-Εδώ οι μπουναμάδες!...

Κραυγή διάτορος, διαπεραστική, εκνευριστική, άπελπις, επίκαιρος. Όντως οι μπουναμάδες είνε παρόντες. Μπουναμάδες παντός είδους, μεγέθους, διαμετρήματος. Μπουναμάδες πάσης αξίας, πάσης ορέξεως, πάσης τσέπης. Ατελείωτα τα καροτσάκια, μπάγκοι, τραπέζια, στασίδια, πρόχειρες βιτρίνες εις το μέσον του δρόμου. Εις το μέσον ενός δρόμου ειδικώς. Της οδού Αιόλου.

Από τας συνοικίας των Αθηνών πλήθη ανθρώπων έχουν εκχυθή. Ομαδική η έξοδος. Ψυχή δεν μένει στα σπίτια. Οι Αθηναίοι με τις γυναίκες των, με τα παιδιά των, με σκύλους, γάτες και καναρίνια, οικογενειακότατα τέλος πάντων, εκστρατεύουν.

Μόνον εις την οδόν Αιόλου αντιλαμβάνεται ο Αθηναίος την μεγάλην μεταβολήν. Μόνο εκεί καταλαβαίνει ότι φεύγει ο παλιός ο χρόνος και έρχεται καινούργιος. Μόνον εκεί ακούει της φωνές που τον ενοχλούν αλλά και που του ξυπνούν αναμνήσεις.

-Εδώ οι μπουναμάδες!...

-Ότι πάρετε μια δραχμή!...
-Κόσμε! Στη φτήνεια τα βάλαμε. 


Ευρίσκομαι λοιπόν κι’ εγώ, με εντολή του αρχισυντάκτη, εις την οδόν Αιόλου. Προχωρώ με πολύν κόπον. Ο συνωστισμός είνε αφάνταστος. Η διέλευσις αυτοκινήτων απαγορεύεται φυσικά και τα πρόχειρα καταστήματα των προχείρων καταστηματαρχών έχουν στηθή εις το κέντρον του δρόμου.

Συζητήσεις, φωνές, μουσικές, ροκάνες, σφυρίγματα, καραμούζες, τρουμπέτες, ταμπούρλα, κλάξον, βρισιές, τραγούδια, όλα αυτά δίδουν ένα τόσον συγκεχυμένον  θόρυβον, που νομίζει κανείς πως ευρίσκεται εις ιουδαϊκήν χάβραν. 

-Πάρε κόσμε!... Στη φτήνεια!...

-Κρρρ!... Κρρρ!... (ροκάνα η θορυβοποιός)

-Ελενίτσα… το παιδι!

--Πόσο ο καραγκιόζης;

-Ξεπουλάμε!... Ξεπουλάμε!...

-Φρρρ!... Φρρρ!... (σφυρίχτρα η δαιμονιώδης)

-Ευρωπαϊκές οι κούκλες!... Πάρτε κόσμε!...

-Ότι πάρετε μια δραχμή!...

-Εδώ το γιό-γιό το νέο παιχνίδι!...

-Μπρρρ!... Μπρουμ!... Μπρουμ!... (ταμπούρλον το εκκωφαντικόν)

Τα ρωμέϊκα παζάρια εις την ημερησίαν διάταξιν:

-Πόσο η σφυρίχτρα;

-Ότι πάρετε μια δραχμή.

-Και η σφυρίχτρα;

-Μάλιστα μανδάμ!

-Δεν κάνει λιγώτερο;

-Λιγώτερο από μια δραχμή; Παζάρια μου κάνεις στη δραχμή;

Σταματώ εις ένα τραπεζάκι.

-Εδώ οι μπουναμάδες. Παρδόν, τι θέλει ο κύριος;

Ο κύριος είμαι εγώ. Ριψοκινδυνεύω μίαν απάντησιν:

-Τίποτα. Κυττάζω… απαγορεύεται;

-Με το παρδόν. Επιτρέπεται αβέρτα.

Και στρεφόμενος ο έμπορας προς τον παραγυιόν του:

-Μήτσο, τον νου στους υπόπτους…

Μια λοξή ματιά του νεαρού Μήτσου προς το μέρος μου, μου δίδει να εννοήσω ότι εγώ είμαι ο ύποπτος. Διότι όπως μου εξήγησεν αργότερα έτερος έμπορος…

-Δεν ξέρεις τι γίνεται αφεντικό. Πλησιάζει ο ύποπτος, σαν του λόγου σου να πούμε που εκύτταζες, και τάχα μπανίζει παιγνίδια… Μια στιγμή να μ’ ερωτήση ένας άλλος: πόσο το γιό-γιό; Πάει!... Ο ύποπτος έκανε τη ζούλα του. Το οποίον μου εσήκωσε από τον πάγκο μια κούκλα… Μ’ εννοείς;

Εννοώ και απομακρύνομαι.

Εις την γωνίαν της οδού Λυκούργου ένας άνθρωπος όρθιος, επάνω εις ένα κάθισμα, ξελαρυγγίζεται:

-Εδώ οι μπουναμάδες κύριοι!

Φορεί μπλούζαν λευκήν. Είνε οδοντοιατρός. Πλησιάζω με ενδιαφέρον. Τι δουλειά έχει ένας οδοντοιατρός με τους μπουναμάδες; Αλλά ο λευκοχειμονών άνθρωπος εξακολουθεί:

- Εδώ οι μπουναμάδες! Το οποίον εάν έχης γέρο η γρηά χωρίς δόντι, μία τεχνητή οδοντοστοιχία είνε ο καλλίτερος μπουναμάς! Εάν σε πονή το δόντι θυσίασε και εν τάλληρον δια την εξαγωγήν του οδόντος!... 

Κόσμος πολύς τον ακούει με κατάνυξιν. Ένας πιτσιρίκος ανοίγη το στόμα του δια να χασμουρηθή. Ο επιστήμων παρεξηγών το άνοιγμα του στόματος συλλαμβάνει τεράστιον κλαδευτήρι ως τανάλια. Ο πιτσιρίκος τρέπεται εις φυγήν.

Αφήνω τον οδοντοιατρόν και προχωρώ με κόπον ανάμεσα εις ανθρώπους, σκυλιά, καλάθια με καρτ’ ποστάλ, πανέρια με γραβάτες, πολισμάνους, διάφορους τύπους που πουλούν κουραμπιέδες και φοινίκια. Γύρω μου όλοι είνε εύθυμοι. Αγοράζουν δώρα, γελούν και συζητούν.

Προχωρώ προς την πλατείαν του Δημοτικού Θεάτρου. Εδώ χαλάει ο κόσμος. Ιδού πρώτα-πρώτα ένας μεγαλοπρεπής πανοραματζής.

-Εδώ κύριοι, βλέπετε με πόνον… τον πόλεμον των Ρώσσων και των Ιαπώνων. Εδώ κύριοι, βλέπετε τον Μέγαν Αλέξανδρον που φονεύει το όφιον…

Αλλά ήτο αδύνατον να ιδώ τίποτε, διότι προ του πανοραματζή τουλάχιστον διακόσιοι χαζοί επέμεναν να απολαύσουν τον όφιον του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Τα σκαλάκια του Δημοτικού Θεάτρου έχουν μεταβληθή εις οίκον εμπορίου. Ένας προσφέρεται να σας καθαρίση ότι λεκέδες έχετε στο σακκάκι σας αντί δραχμών δύο. Άλλος, φακίρης αυτός με κεφαλλονίτικη προφορά, προσπαθεί να αποδείξη ότι εγεννήθη εις το Μπενάρες των Ινδιών και ότι είνε μπατζανάκης του Βούδδα! 

Ένας πάγκος έχει ύφος πολεμοχαρές. Ο κάτοχός του πωλεί μολυβένια στρατιωτάκια.

-Πάρτε κύριοι στρατιωτάκια να κάμετε κίνημα στο σπίτι σας!

Παντού αι φωναί εξακολουθούν… οργιάζουν:

-Κόσμε κουτέ! Τζάμπα τα δίνω…

-Εδώ τα πιατικά… Εδώ τα γυαλικά…

-Ημερολόγια, ημεροδείκται, ο καζαμίας…

-Ανεβαίνει, κατεβαίνει το γιό-γιό δεν περιμένει!

-Πάρτε φίτι-μπωλ!


Μεγάλην πέρασιν έχει εφέτος η καλλιτεχνία. Αγάλματα, προτομαί, γύψινα καλλιτεχνήματα, περίεργα χρωματιστά κατασκευάσματα ζητούνται καταπληκτικά…

-Δος μου εκείνο το άγαλμα σε παρακαλώ.

-Είνε η Σαλώμη.

-Σαλόνι το λένε;

-Είνε η Σαλώμη που έκοψε το κεφάλι του Ιωάννου…

Επεμβαίνει η σύζυγος.

-Μην το πάρης Βασιλάκη. Αυτό δα έλειπε να πάρωμε και κομμένο κεφάλι… Πάρε καλλίτερα το άλλο… εκείνο το θεριό. Πως το λένε;

-Είνε η Λερναία Ύδρα!

-Από την Ύδρα είνε; Να το δώσωμε της υπηρέτριας να θυμάται το χωριό της!

Πλησιάζω μερικούς που αγοράζουν παιγνίδια και ακούω χαρακτηριστικούς διαλόγους:

-Τι πειράζει αφεντικό πως έχει ένα μάτι η κούκλα; Εδώ γυναίκα παίρνεις και είνε στραβή…

-Άκουσε εδώ… Το ένα πόδι του καραγκιόζη είνε σπασμένο…

-Αμ αν ήταν γερό δεν θάταν καραγκιόζης ο φουκαράς. Θάταν κύριος σαν κι’ εμάς!

-Πόσο τα κρεββατάκια;

-Είκοσι το ένα.

-Ακριβά είνε.

-Παρ’ το δεκαπέντε. 

-Όχι… Όχι. Κόψε κάτι…

-Παρ’ το δώδεκα… παρ’ το δέκα…

-Κόψε κάτι βρε αδελφέ!

-Δος μου ένα οχτάρι και παρ’ το!

Ο κόσμος, εν τω μέτρω των δυνάμεών του, εώρτασε και εφέτος κατ’ έθιμον με ψώνια. Χρόνια Πολλά. Και του χρόνου…».

ΠΗΓΗ

του Νικόλα Γεωργιακώδη 

Καμία άλλη φυσική τροφή δεν έχει κατηγορηθεί για τον αρνητικό της αντίκτυπο στη διατροφή και την υγεία όσο τα αυγά. Και τι δεν έχουμε ακούσει/διαβάσει για τα… ωα: ότι αυξάνουν τη χοληστερίνη, ότι κάνουν «κακό», ότι έχουν πολλές θερμίδες και ότι ο κρόκος τους είναι ανθυγιεινός. Η παραπληροφόρηση δίνει και παίρνει γύρω από μια τροφή, η οποία – μη το γελάτε - με το κατάλληλο marketing θα μπορούσε να αναδειχθεί σε super food «πατώντας» αντίστοιχες τροφές που (αυτό)διαφημίζονται ως τέτοιες και κοστίζουν τα διπλά λεφτά. 

Αμφιβάλλετε; Διαβάστε παρακάτω επτά σημαντικούς λόγους για τους οποίους θα πρέπει να βάλουμε τα αυγά στην καθημερινή μας διατροφή. 

Είναι από τις πλέον θρεπτικές τροφές 

Ένα ολόκληρο αυγό, περιλαμβάνει όλα εκείνα τα θρεπτικά συστατικά τα οποία απαιτούνται για να γίνει ένα απλό κύτταρο… κοτόπουλο. Και τι με νοιάζει εμένα; Θα αναρωτηθείτε. Ωραία λοιπόν, ας δούμε τη περιέχει ένα βραστό αυγό: 

Βιταμίνη Α: 6% της ΣΗΔ (συνιστώμενη ημερήσια δόση) 
Φυλλικό οξύ: 5% της ΣΗΔ 
Βιταμίνη B5: 7% της ΣΗΔ 
Βιταμίνη Β12: 9% της ΣΗΔ 
Βιταμίνη Β2: 15% της ΣΗΔ 
Φώσφορος: 9% της ΣΗΔ 
Σελήνιο: 22% της ΣΗΔ 

Και όλα τα παραπάνω με μόλις 77 θερμίδες , έξι γραμμάρια πρωτεΐνη και 5 γραμμάρια «καλών» λιπαρών. Εν ολίγοις, το αυγό περιέχει «λίγο από όλα» όσον αφορά τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ένας υγιής οργανισμός, ενώ αν επιλέξετε τα εμπλουτισμένα με ω-3 αυγά, τότε υπολογίστε ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες «καλών» λιπαρών Βιταμίνης Α και βιταμίνης Ε. 

Δεν επηρεάζουν την χοληστερόλη του αίματος 
Το έχουμε αναφέρει σε άρθρα, ζητήσαμε από τον διευθυντή της καρδιολογικής κλινικής του Τζαννείου κ. Χρήστου Ντέλλου να μας το αναλύσει, όμως ακόμα υπάρχει κόσμος που θεωρεί ότι η κατανάλωση αυγών αυξάνει τη χοληστερόλη στο αίμα. Ναι, ένα αυγό αποδίδει περίπου 212 mg χοληστερόλης, κάτι περισσότερο από το μισό της ΣΗΠ η οποία είναι τα 300mg. Όμως, θα πρέπει να έχετε κατά νου ότι η χοληστερόλη στην διατροφή δεν αυξάνει απαραίτητα τη χοληστερόλη στο αίμα, αφού το συκώτι στην ουσία παράγει μεγάλες ποσότητες χοληστερόλης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τρώγοντας περισσότερα αυγά, το συκώτι απλά παράγει λιγότερη χοληστερόλη για να εξισορροπήσει την ποσότητα. 

Αυξάνουν τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης 

Ένας ακόμα λόγος που ‘συμπληρώνει’ την παραπάνω παραδοχή, ότι δηλαδή τα αυγά δεν αυξάνουν την ολική χοληστερόλη στο αίμα, είναι το γεγονός ότι αυξάνουν τα επίπεδα της HDL, της «καλής» χοληστερόλης. Άτομα με υψηλά επίπεδα HDL, φαίνεται μέσα από διάφορες έρευνες να έχουν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακού επεισοδίου ή ανακοπής (1, 2, 3, 4). Σύμφωνα με αυτές εδώ τις έρευνες (1, 2), δύο αυγά την ημέρα, για έξι εβδομάδες αύξησαν τα επίπεδα της HDL κατά 10%. 

Περιέχουν χολίνη 

Αν δεν σας λέει κάτι το όνομα, πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό θρεπτικό συστατικό για τον εγκέφαλο, αφού έχει εξέχοντα ρόλο στην δημιουργία κυτταρικών μεμβρανών του εγκεφάλου. Ελλείψεις σε χολίνη, σε μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα με τη μάθηση και τη μνήμη. Είναι χαρακτηριστικό, ότι εξαιτίας των διατροφών χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και χοληστερόλη, ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού έχει ανεπάρκεια σε αυτό το συστατικό. Ένα αυγό αποτελεί εξαιρετική πηγή χολίνης, περιέχοντας παραπάνω από 100mg αυτού του άκρως θρεπτικού συστατικού. 

Κάνουν καλό στα μάτια 

Η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη που περιέχονται στον κρόκο των αυγών είναι δύο αντιοξειδωτικά από την καροτενοειδή οικογένεια τα οποία προστατεύουν τα μάτια από τις υπεριώδεις ακτίνες, ενώ μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου του καταρράκτη και την πρόληψη του εκφυλισμού της ωχράς κηλίδας. Πρόκειται για τις πλέον συχνές παθήσεις που έχουν να κάνουν με την όραση (1, 2, 3).  Επίσης, όπως αναφέραμε παραπάνω, είναι πλούσια και σε Βιταμίνη Α, η οποία είναι απαραίτητη για την καλή υγεία των ματιών, ενώ έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τύφλωση.  

Έχουν εξαιρετικής ποιότητας πρωτεΐνη 

Ό,τι και να υποστηρίζουν οι χορτοφάγοι, πηγές υψηλής ποιότητας πρωτεΐνης όπως τα αυγά, δύσκολα βρίσκονται στο… φυτικό βασίλειο. Η πρωτεΐνη αποτελεί «θεμέλιο λίθο» για το ανθρώπινο σώμα και χρησιμεύει στην δημιουργία κάθε λογής ιστών και μορίων τα οποία εξυπηρετούν δομικούς και λειτουργικούς σκοπούς στον οργανισμό. Τα αυγά λοιπόν, αποτελούν μια εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης με έξι γραμμάρια ανά τεμάχιο. Η λήψη της απαραίτητης ποσότητας πρωτεΐνης σε καθημερινή βάση (δείτε εδώ ποια είναι η κατάλληλη ποσότητα για τον καθένα από εμάς), συνδέεται μέσα από έρευνες (1, 2, 3, 4) με την απώλεια βάρους, την αύξηση της μυϊκής μάζας και της οστικής υγείας, καθώς επίσης και με την χαμηλή αρτηριακή πίεση.   

Χορταίνουν και βοηθούν στο αδυνάτισμα 

Η υψηλή περιεκτικότητα των αυγών σε πρωτεΐνη έχει ακόμα ένα θετικό στοιχείο, ιδιαίτερα για όσους θέλουν να χάσουν βάρος: προκαλεί κορεσμό, δηλαδή την αίσθηση ότι «χορτάσατε», και βοηθά στον περιορισμό των ημερήσιων θερμίδων που καταναλώνονται. Μάλιστα στη σχετική λίστα με τροφές οι οποίες μας «γεμίζουν», τα αυγά βρίσκονται στις υψηλότερες θέσεις μαζί με το μοσχάρι και το τυρί. 

Συμπερασματικά 

Είναι σαφές ότι η κατανάλωση μέχρι και τριών αυγών σε καθημερινή βάση είναι απόλυτα ασφαλής και μπορεί να έχει τα μέγιστα οφέλη για τον οργανισμό. Κανείς δεν μπορεί να σας απαγορέψει βέβαια να καταναλώσετε περισσότερα, μιας και δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να αναφέρει ότι η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας βλάπτει, αλλά και πάλι πρόκειται για μια «άγνωστη περιοχή» η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς. 

Σε κάθε περίπτωση, είναι πάμφθηνα, εύκολα στην ετοιμασία, νόστιμα και ταιριάζουν με αρκετές τροφές. Μήπως ήρθε η στιγμή να σταματήσετε να χαραμίζετε τα χρήματά σας σε διάφορες «σούπερ» τροφές και να επισκεφθείτε τον… αυγουλά της γειτονιάς; 



ΠΗΓΗ

Σκουμπρί; Τι είναι αυτό; Φασολάκια; Μπλιαχ! Grapefruit; Πολύ ξινό. Βρώμη; Τι είμαι, άλογο; 

Μπορούμε εύκολα να βρούμε δεκάδες δικαιολογίες για να αποφύγουμε τροφές που δεν έχουμε συνηθίσει - ή δεν θέλουμε- να καταναλώνουμε. Αρκούν όμως για να αφαιρέσουμε από την καθημερινή μας διατροφή τα απολύτως απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που αυτές έχουν να μας προσφέρουν; Μάλλον όχι. Όσο «άσχημα» και αν φαίνονται τα φασολάκια, όσο και αν μισούμε τα ψάρια, όσο και αν μας… ξινίζει το grapefruit, θα αποτελούσε διατροφικό έγκλημα να τα εξορίσουμε μια και έξω από την κουζίνα μας. Πάρτε μια γεύση – κυριολεκτικά και μεταφορικά- από τις «παραμελημένες» τροφές του ελληνικού μενού και μάθετε τους λόγους για τους οποίους αξίζουν μια καλή θέση στην κουζίνα και το στομάχι σας 

Σε οποιαδήποτε μορφή και αν τα βρούμε (λαδερά, ψητά, γίγαντες, μαυρομάτικα, πουρέ κτλ.) δεν παύουν να αποτελούν μια εξαιρετική πηγή φυτικών ινών, οι οποίες ως γνωστόν βοηθούν στην καταπολέμηση του ζαχάρου και της χοληστερίνης, αλλά και στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και του εντέρου. Επίσης, ίσως να μην γνωρίζατε πως είναι εξίσου πλούσια σε πρωτεΐνη (6 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια, περίπου όσο έχει και ένα αυγό) και σε ποσότητες γεύματος μπορούν να αντικαταστήσουν το κρέας. Φάτε τα ωμά, σε κονσέρβα, ψητά, λαδερά, κοκκινιστά, σε σαλάτες και όπως αλλιώς σας επιτρέπει η μαγειρική σας φαντασία.

Γνωστό για τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες και όχι μόνο. Γνωρίζατε ότι βοηθάει και στην αντιμετώπιση της... τερηδόνας; Από όποια πλευρά και αν το εξετάσουμε, το πράσινο τσάι είναι must για μια υγιεινή διατροφή. Αρκεί να το φτιάξετε μόνοι σας και να μην προτιμήσετε την εύκολη λύση του εμφιαλωμένου (πολλή ζάχαρη, πολλά συντηρητικά, ελάχιστες ευεργετικές ιδιότητες) . Ένα φλιτζάνι πράσινου τσαγιού, περιέχει αρκετή ποσότητα από πολυφαινόλες για να εκτινάξει το ανοσοποιητικό σας στα ύψη, ενώ οι αντιοξειδωτικές του ουσίες καταπολεμούν τα βακτήρια και δρουν ως αντιθρομβωτικές. 


Φυσικά δεν εννοούμε τα επιβλαβή για την υγεία μας λιπαρά, αλλά τα «καλά» λιπαρά, τα διάσημα ωμέγα-3. Ψητές σαρδέλες, γαύρος, σκουμπρί, σολομός, κολιός, φρέσκα ή σε κονσέρβα, ψητά ή μαριναρισμένα, ανεξαρτήτως πως θα τα φάτε δεν παύουν να είναι εξίσου θρεπτικά. Αποφύγετε πάντως να τα τηγανίσετε μιας και θα τα «φορτώσετε» με άχρηστες θερμίδες και χοληστερίνη. 

Εμφανίζονται αρκετά συχνά στην τηλεόραση, αλλά εμείς προτιμούμε αυτούς που βρίσκονται στην κουζίνα μας. Το γνωστό μυρωδικό – δορυφόρος κάθε τροφής (ταιριάζει με όλες) , φυτρώνει εύκολα και παντού και έχει πλούσια θρεπτική αξία, η οποία οφείλεται στην περιεκτικότητά του σε αντιοξειδωτικά συστατικά και κυρίως των φλαβονοειδών apigenin και luteolin καθώς και των βιταμινών Α και C. Έρευνες σε ζώα έδειξαν ότι μειώνει την πίεση περισσότερο από 40%, ενώ στους ανθρώπους έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τη διούρηση. Επίσης φαίνεται να ευνοεί την πέψη των τροφών, καθώς αυξάνει την κινητικότητα του εντέρου χάρη σε ένα από τα κύρια αιθέρια έλαιά του που ονομάζεται myristicin.

Το «αμαρτωλό» φρούτο που αποτέλεσε την αιτία για το διωγμό των πρωτόπλαστων από τον παράδεισο, κάθε άλλο παρά τέτοιο είναι. Παραφράζοντας την λαϊκή ρήση, μπορούμε να πούμε πως «Ένα μήλο την ημέρα» κάνει πέρα: την χοληστερίνη, την πίεση, την υπεργλυκαιμία, τις καρδιοπάθειες, την όρεξη, τον καρκίνο και τους ιούς. Είναι ιδιαίτερα θρεπτικό, καθώς περιέχει αρκετές φυτικές ίνες (3-5 γραμμάρια μαζί με την φλούδα), βιταμίνες (C), αντιοξειδωτικά και μέταλλα πολύ χρήσιμα και ωφέλιμα για τον ανθρώπινο οργανισμό. Θερμιδικά αποδίδει 65 θερμίδες ανά τεμάχιο, ενώ αποτελείται από νερό σε ποσοστό 84 τοις εκατό. Πολλαπλά είναι τα οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση μήλων, καθώς παρέχουν αντιγηραντική, αγχολυτική, ηρεμιστική και αντιπυρετική προστασία. Τέλος, είναι εύκολα στην... μεταφορά και μπορούν να καταναλωθούν ανά πάσα στιγμή. Θέλετε και άλλα; 

Εντάξει είναι ξινό. Αρκετά. Αλλά τι σημασία έχει; Η κατανάλωση grapefruit πριν από κάθε γεύμα, μπορεί να μειώσει σημαντικά τις θερμίδες του ίδιου του γεύματος, εξαιτίας της ιδιότητάς του να ελαττώνει την ποσότητα ζαχάρου στο αίμα και επομένως να μας κάνει να νιώθουμε χορτασμένοι. Δρα ενάντια στην αρτηριοσκλήρυνση, αποτελεί εξαιρετική πηγή βιταμίνης C, έχει ισχυρή αντιβακτηριδιακή ιδιότητα και λιποδιαλυτική δράση.

Περιέχουν σημαντικά ποσά βιταμίνης C και φυλλικού οξέος και αποτελούν σημαντική πηγή μιας κόκκινης χρωστικής ουσίας αποκαλούμενης λυκοπένιο, το οποίο έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες και ενδέχεται να έχει αντικαρκινογόνο δράση. Υψηλότερα επίπεδα λυκοπενίου στο πλάσμα συνδέονται με μειωμένη εμφάνιση μερικών τύπων καρκίνου, ειδικά καρκίνου του προστάτη. Έρευνες μάλιστα έδειξαν ότι οι άντρες που τρώνε ντομάτες σε οποιαδήποτε μορφή (σούπα, χυμό, πουρέ) δέκα ή παραπάνω φορές την εβδομάδα, έχουν 35% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του προστάτη. 

Φρέσκα ή σε χυμό, τα ρόδια είναι το ίδιο ευεργετικά για τον οργανισμό. Εκτός από... καλοτυχία το ρόδι περιέχει σημαντικές ποσότητες σιδήρου, σεληνίου, καροτένιων και βιταμίνης C. Οι τρεις τελευταίες είναι πολύ σημαντικές, αφού σε συνδυασμό με τις πολυφαινόλες του ροδιού παρέχουν στον οργανισμό αντιοξειδωτική προστασία απέναντι στις καταστρεπτικές ελεύθερες ρίζες οι οποίες φαίνεται να ευθύνονται για πλήθος ασθενειών όπως καρκίνος, καρδιοπάθειες, γήρανση του δέρματος κτλ. Ο χυμός του συνιστάται επίσης, να καταναλώνεται κατά τη διάρκεια ή έπειτα από έντονη άσκηση, αφού φαίνεται να αυξάνει την αιματική παραγωγή και να μειώνει την καρδιακή επιβάρυνση.

Ιδιαίτερα παρεξηγημένες κυρίως λόγω τις σύνδεσής τους με το «τηγανιτές». Ποιος είπε ότι μόνο έτσι μπορούμε να τις καταναλώσουμε; Ψητές ή βραστές, αποτελούν τις πιο θρεπτικές ρίζες, μιας και περιέχουν άμυλο, κάλιο και μαγνήσιο, ενώ είναι πλούσιες σε βιταμίνη C, φυτικές ίνες και υδατάνθρακες. Επιπρόσθετα, διασπώνται αργά στο πεπτικό σύστημα, παρέχοντας έτσι διαρκή ενέργεια στο σώμα και κρατώντας τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα χαμηλά. 


Το γνωστό σε όλους μας Quaker αποτελεί το άλφα και το ωμέγα τις υγιεινής διατροφής. Οι ίνες της βρώμης μειώνουν σημαντικά την χοληστερόλη του αίματος, κατεβάζουν την πίεση, δρουν ρυθμιστικά στις ορμόνες του σώματος, ιδιαίτερα στις γεννητικές και τις ορμόνες του θυρεοειδούς, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα εκδήλωσης ορμονικών και γυναικολογικών προβλημάτων, όπως είναι ο καρκίνος του στήθους. Η βρώμη επίσης έχει την ιδιότητα να χαμηλώνει τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα. Ιδανική επιλογή για πρωινό, ιδιαίτερα αν την συνδυάσετε με φρέσκα φρούτα. 


Η λεκιθίνη που περιέχουν τα αυγά μετατρέπεται σε χολίνη αφού τα φάμε, ένα από τα κύρια συστατικά των νευροδιαβιβαστών που βρίσκονται στον εγκέφαλο μας. Με λίγα λόγια, τα αυγά αποτελούν μιας πρώτης τάξης «τροφή για σκέψη» και όχι μόνο. Η συγκεκριμένη τροφή μας «γεμίζει» αρκετά ώστε να ελαττώσουμε τις θερμίδες που καταναλώνουμε συνολικά. Δύο αυγά για πρωινό (ποσέ ή βραστά, όχι τηγανιτά), σύμφωνα με έρευνες, μειώνουν κατά τετρακόσιες τις θερμίδες που θα καταναλώναμε κατά την διάρκεια της μέρας. 

Συνήθως τον αγοράζουμε κατεψυγμένο, αλλά δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία. Το «πρακτικό» αυτό λαχανικό έχει σε ικανοποιητικές ποσότητες όλες τις βιταμίνες Β που χρειάζεται ο οργανισμός για ένα υγιές νευρικό σύστημα, μαζί με μπόλικες φυτικές ίνες που μας «χορταίνουν» κρατώντας την χοληστερίνη σε χαμηλά επίπεδα. Εκατόν σαράντα γραμμάρια αρακά μας δίνουν επίσης περίπου 16mg βιταμίνης C.

Δεν χρειάζεται να πάσχετε από δυσκοιλιότητα για να τα εντάξετε στην καθημερινή σας διατροφή. Ανακατέψτε τα με γάλα και γιαούρτι και έχετε ένα ολοκληρωμένο και πλούσιο σε αντιοξειδωτικά γεύμα, ιδανικό για να ξεκινήσετε την μέρα σας. Φρέσκα ή αποξηραμένα, τα δαμάσκηνα είναι από τις πιο ευεργετικές τροφές της φύσης και αρκετά «πρακτικά», αφού μπορείτε να τα έχετε μαζί σας ανά πάσα στιγμή. Πέρα από τα αντιοξειδωτικά, τα δαμάσκηνα είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνη Α, ασβέστιο, κυτταρίνη και μαγνήσιο. 


Σε αντίθεση με την διαδεδομένη σοκολάτα γάλακτος, που δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα εύγευστο μείγμα ζάχαρης και λιπαρών, η μαύρη σοκολάτα – σε λογικές ποσότητες- μπορεί να έχει αντιοξειδωτική και αντιθρομβωτική δράση. Προτιμήστε την. 

Νωπά θα τα βρείτε από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβρη, εναλλακτικά προτιμήστε τα κατεψυγμένα. Είναι πλούσια σε βιταμίνη C και σίδηρο και προστατεύουν τον εγκέφαλο και τον οργανισμό από την δράση των ελεύθερων ριζών. Επίσης, φαίνεται πως ελαττώνουν τις πιθανότητες εμφάνισης γεροντικής άνοιας και Αλτζχάιμερ σε μεγαλύτερες ηλικίες. Βάλτε τα μέσα σε smoothies ή χυμούς και ανακατέψτε τα με γιαούρτι και δημητριακά για ένα τονωτικό πρωινό.

Σκέτες ή σε σαλάτες, λιωμένες ή ψιλοκομμένες πάνω σε πίτσα, οι ελιές ταιριάζουν με πολλά φαγητά και αποτελούν πλούσια πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων. Περιέχουν σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Α και καροτενοειδών και σε μικρές ποσότητες βιταμίνες Β1, Β6 και Β12. 


Αντικαταστήστε τα ανθυγιεινά σνακ (βλ. πατατάκια, μπισκότα, κέικ) με μια χούφτα αμύγδαλα καθημερινά και έχετε ενσωματώσει αμέσως στην διατροφή σας μια πλούσια πηγή βιταμίνης Ε, μαγνησίου, πρωτείνης, φυτικών ινών, κάλιου, ασβεστίου, φώσφορου, σιδήρου και πολυακόρεστων λιπαρών. Επίσης, τα αμύγδαλα μειώνουν αρκετά την όρεξη. 


Αδιαμφισβήτητα μια «καυτερή» επιλογή για λίγους, αλλά σκεφτείτε ότι οτιδήποτε «καίει» από φυσικού, ενισχύει την δράση του μεταβολισμού μας. Επομένως, υπολογίστε περίπου 15 τοις εκατό αύξηση στις «καμένες» θερμίδες, ακόμα και δύο ώρες μετά την κατανάλωση πιπεριών τσίλι (σε σάλτσα ή και σκέτες). 

Διαφέρουν ελάχιστα σε γεύση σε σχέση με τα κανονικά ζυμαρικά και είναι πλουσιότερα σε θρεπτικά συστατικά. Οι φυτικές ίνες που περιέχουν μας «γεμίζουν», ενώ ο χαμηλότερος γλυκαιμικός τους δείκτης συνεισφέρει στην αργή απελευθέρωση ενέργειας. Αποτελούν ιδανική επιλογή για άτομα που αθλούνται, αφού συνδυάζουν υψηλά ποσοστά πρωτεΐνης και «καλούς» υδατάνθρακες για άμεση ενέργεια.

Πιθανότατα να ακούτε για πρώτη φορά το συγκεκριμένο μπαχαρικό, το οποίο κατάγεται από την Ινδία. Η κουρκουμίνη που περιέχει διεγείρει την χολή, διευκολύνοντας το άδειασμα της χοληδόχου κύστης, μειώνει την έκκριση τον οξέων στο στομάχι και το προστατεύει από το έλκος. Έχει επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ενώ λόγω τις ικανότητάς του να μειώνει τις φλεγμονές, βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας. 

Επιμέλεια: Νικόλας Γεωργιακώδης

ΠΗΓΗ