Κατά τη δεκαετία του ‘20 (πριν από έναν αιώνα δηλαδή), ο αρχιτέκτονας και πολεοδόμος Αριστοτέλης Ζάχος, ο οποίος έχει βάλει τη σφραγίδα του σε αρκετά δημόσια κτίρια και της πόλης των Ιωαννίνων, όπως είναι η Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία, φωτογράφισε μια σειρά από κτίρια, δημόσια και ιδιωτικά, της εποχής εκείνης.

Οι φωτογραφίες του αυτές αποτελούν ένα σημαντικό υλικό για την ιστορία της πόλης, καθώς πολλά από τα κτίρια δεν συνέχισαν τη διαδρομή τους. Μία από αυτές, απεικονίζει ένα χαμάμ με τον χαρακτηριστικό του τρούλο.

Πρόκειται για ένα χαμάμ που βρισκόταν πολύ κοντά στο τζαμί Ναμάς Γκιαχ, εκεί που σήμερα είναι το κτίριο της Περιφέρειας Ηπείρου. Το τζαμί Ναμάς Γκιαχ και τα συνοδευτικά του κτίρια (μεντρεσές) κατεδαφίστηκαν τη δεκαετία του ’30 –όπως κι άλλα τζαμιά-, στην προσπάθεια να δημιουργηθεί μια νέα πόλη αλλά και να καλυφθούν οι ανάγκες για διοικητικά, εκπαιδευτικά κι άλλα δημόσια κτίρια.

Την ταυτοποίηση της ύπαρξης και της θέσης του οθωμανικού αυτού λουτρού έκανε πριν από λίγα χρόνια ο αρχιτέκτονας Θανάσης Ζυγούρης, μέσα από τη μελέτη αρχείων του Δήμου Ιωαννιτών, συμβολαιογραφικών πράξεων και του αρχείου ανταλλαξίμων. Αφορμή για την έρευνα αυτή, όπως αναφέρει και ο ίδιος στη μελέτη του («Δύο+ένα άγνωστα χαμένα μνημεία των Ιωαννίνων», Ηπειρωτικό Ημερολόγιο, 2016), ήταν η υπόνοια του αρχιτέκτονα Γιώργου Σμύρη, μετά από κάποια ευρήματα μπροστά από το ξενοδοχείο «Ολυμπίκ», στην οδό Μιχαήλ Αγγέλου, κατά τη διάρκεια εργασιών της ΔΕΥΑΙ.

Το καθοριστικό έγγραφο για την ακριβή θέση του χαμάμ ήταν μια οικοδομική άδεια με ημερομηνία έκδοσης 8 Ιουνίου 1927 (της οικογένειας Βασιλείου και Χαριλάου Καππά) επί της οδού Ουίλσωνος, της σημερινής οδού Μιχαήλ Αγγέλου. Σύμφωνα με την άδεια, όπως την παραθέτει ο κ. Ζυγούρης, «επιτρέπεται να ανεγείρωσιν οικοδομήν επί του οικοπέδου των, κειμένου παρά την οδό Ουίλσωνος υπό τους εξής όρους: … Η μεν νοτιοανατολική γωνία της οικοδομής θα απέχει από μεν της νοτιοδυτικής γωνίας της οικίας Γαζαλήμπεη κατά 31.40 μ., από δε της βορειοανατολικής γωνίας του λουτρώνος (χαμάμ) κατά 16.90 μ., η δε νοτιοδυτική γωνία της οικοδομής θα απέχει από της βορειοανατολικής γωνίας τους λουτρώνος (χαμάμ) κατά 20.20 μ., από δε της βορειοδυτικής γωνίας του λουτρώνος (χαμάμ) κατά 17.25μ.».

Ο κ. Ζυγούρης σημειώνει πως από τα στοιχεία προκύπτει ότι η λήψη της φωτογραφίας του Αριστοτέλη Ζάχου έγινε από τη συμβολή των δύο κλάδων της παρόδου Ουίλσωνος (σημερινή συμβολή οδών Μελανίδη και Ζυγομάλλη) και αποτυπώνει τη δυτική του πλευρά χαμάμ.

Το πότε ακριβώς κατεδαφίστηκε το χαμάμ δεν είναι γνωστό. Το 1927 πάντως η Εθνική Τράπεζα, η οποία διαχειριζόταν τα ανταλλάξιμα κτήματα, πούλησε το ακίνητο σε ιδιώτη.

Το μοναδικό οθωμανικό λουτρό που έχει απομείνει στην πόλη των Ιωαννίνων, είναι αυτό στο Κάστρο των Ιωαννίνων.

Συντάκτης: ΒΑΡΒΑΡΑ ΑΓΓΕΛΗ

ΠΗΓΗ

Ένα βίντεο μνήμης και νοσταλγίας για τους παλαιότερους, αλλά και γνώσης για τους νεότερους, στους οποίους κάποια “επαγγέλματα του δρόμου” της εποχής εκείνης, στα σημερινά χρόνια μπορεί να φαίνονται εξωπραγματικά. Στο βίντεο που ακολουθεί καταγράφονται και οι μνήμες των “γραφικών ανθρώπινων τύπων”, που με την ιδιόρρυθμη συμπεριφορά και παρουσία τους στους δρόμους, αποτελούσαν μια ιδιαίτερη συνισταμένη της πόλης και του καθημερινού βίου.

Το βίντεο του κου Δ. Αναγνώστου έγινε εξ ολοκλήρου από φωτογραφίες και σχόλια, που έχουν αναρτήσει οι φίλοι της ομάδας "Παλαιές φωτογραφίες Χίου" και ειδικά ο κ. Ν. Μακρίδης και οι κυρίες Μ. Παπαμακαρίου-Μπρη και Α. Βενέτου. 

ΠΗΓΗ

Το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας μας, καθώς μας προστατεύει από εξωτερικούς «εισβολείς», όπως βακτήρια, ιούς, τοξίνες και άλλα.

Το θέμα της ανοσίας έχει γίνει ιδιαίτερα επίκαιρο κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αν και το να έχετε ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα από μόνο του δεν αρκεί για να αποφύγετε τον κορωνοϊό (οι αποστάσεις, η μάσκα, το τακτικό πλύσιμο των χεριών και η λήψη του εμβολίου εξακολουθούν να είναι οι καλύτεροι τρόποι για να προστατευτείτε), ωστόσο η υποστήριξη του ανοσοποιητικού σας συστήματος εξακολουθεί να είναι σημαντική - ειδικά τώρα που είναι και η εποχή της γρίπης.

Μπορείτε να υποστηρίξετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα με το να ακολουθείτε μια θρεπτική διατροφή, να κοιμάστε αρκετά και να μένετε μακριά από άτομα που είναι άρρωστα.

Όμως υπάρχουν επίσης ορισμένα πράγματα που μπορούν να αποδυναμώσουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Ας δούμε ποια είναι αυτά.

Δεν τρώτε αρκετές φυτικές ίνες

Η κατανάλωση φυτικών ινών είναι σημαντική για πολλούς λόγους- μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος, να αποτρέψετε χρόνιες ασθένειες, να μειώσετε τη φλεγμονή και ακόμη και να βελτιώσετε την υγεία του εντέρου σας. Και όπως γνωρίζουμε η υγεία του εντέρου παίζει ρόλο στην ανοσία, επομένως η κατανάλωση αρκετών φυτικών ινών κάθε μέρα (δηλαδή 25 γραμμάρια για τις γυναίκες και 31 γραμμάρια για τους άνδρες) μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού σας συστήματος.

Δεν λαμβάνετε τα σωστά θρεπτικά συστατικά

Οι βιταμίνες A, C και D, καθώς και ο ψευδάργυρος, είναι όλες σημαντικές βιταμίνες και μέταλλα για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού σας συστήματος. Επίσης τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά, τα οποία υποστηρίζουν τα καλά βακτήρια στο έντερο σας , βοηθούν και αυτά στην υποστήριξη της ανοσίας.

Μπορείτε να λάβετε τη βιταμίνη Α από τροφές όπως γαρίδες, σολομός, αυγά, φυλλώδη λαχανικά, καρότα και γλυκοπατάτες. Η βιταμίνη C μπορεί να βρεθεί στα εσπεριδοειδή, τις πιπεριές, τις ντομάτες και το μπρόκολο. Η βιταμίνη D είναι πιο δύσκολο να προσληφθεί μέσω της διατροφής, αλλά μπορεί να βρεθεί σε γάλατα ενισχυμένα με βιταμίνη D, μανιτάρια ενισχυμένα με υπεριώδη ακτινοβολία, κρόκους αυγών και σολομό. Μπορείτε επίσης να πάρετε λίγη βιταμίνη D με το να περνάτε λίγα λεπτά στον ήλιο κάθε μέρα (απλώς φροντίστε να φοράτε αντηλιακό).

Ο ψευδάργυρος μπορεί να βρεθεί σε τροφές όπως τα στρείδια, το βοδινό κρέας, τα ρεβίθια και το γιαούρτι. Πάρτε προβιοτικά από τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση όπως γιαούρτι, και ξινολάχανο. Τα πρεβιοτικά, τα οποία τροφοδοτούν αυτά τα καλά βακτήρια στο έντερο, προέρχονται από τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και όσπρια.

Πίνετε αλκοόλ

Συγγνώμη που είμαι ο φορέας των κακών ειδήσεων, αλλά το ποτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Στην πραγματικότητα, οι γιατροί λένε ότι είναι ό,τι χειρότερο για την ανοσία, καθώς αφυδατώνει και μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή.

Καπνίζετε

Πιθανότατα γνωρίζετε ήδη ότι το κάπνισμα δεν είναι καλό για εσάς, αλλά αποδεικνύεται ότι μπορεί πραγματικά να κάνει το σώμα σας ευάλωτο στις ασθένειες. Σύμφωνα με το CDC το κάπνισμα αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα. Επίσης νέα στοιχεία διαπιστώνουν ότι είναι αιτία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, μιας αυτοάνοσης νόσου στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στις αρθρώσεις και προκαλεί πρήξιμο και πόνο.

Δεν κοιμάστε αρκετά

Το να κοιμόμαστε αρκετά είναι σημαντικό για να βοηθήσουμε το σώμα μας να ξεκουραστεί, να αναρρώσει και να καταπολεμήσει τις ασθένειες. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου , ο ποιοτικός ύπνος ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η έλλειψη ύπνου, από την άλλη πλευρά, προκαλεί αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα.

Δεν ασκείστε

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Sport and Health Science διαπίστωσε ότι η παχυσαρκία και η αδράνεια μπορούν να αποδυναμώσουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Επιπλέον, η μελέτη διαπίστωσε ότι ένας ενεργός, υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα.

Δεν περνάτε αρκετό χρόνο έξω

Το να περνάτε χρόνο σε εξωτερικούς χώρους δεν θα σας βοηθήσει απλώς να αυξήσετε τη βιταμίνη D που υποστηρίζει το ανοσοποιητικό - μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να καταπολεμήσετε το άγχος , το οποίο πολλές μελέτες έχουν συνδέσει με μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Ενώ λίγο άγχος είναι αναπόφευκτο, το χρόνιο μπορεί να βλάψει την υγεία σας. Προσπαθήστε να χαλαρώσετε κάνοντας τακτική άσκηση, διαλογισμό, αγοράζοντας μερικά καταπραϋντικά αιθέρια έλαια και συζητώντας με έναν ειδικό.

ΠΗΓΗ - Τζουλιάννα Καρνέζη

Ο Αντωνίνος Λιβεράλις, συγγραφέας των πρώτων μεταχριστιανικών χρόνων, είναι ο μόνος που διασώζει τον μύθο αναλυτικά σημειώνοντας ότι «Τα εξιστορεί ο Νίκανδρος στο α' βιβλίο των Μεταμορφώσεων» (ο Νίκανδρος είναι συγγραφέας του 2ου αι. π.Χ.). Ο Οβίδιος αναφέρεται συνοπτικά και παρεμπιπτόντως στη μεταμόρφωση του Κέραμβου σε φτερωτό σκαθάρι, όταν ονομάζει στους τόπους απ' όπου πέρασε η Μήδεια με τους φτερωτούς της δράκους, μετά τον φόνο των παιδιών της.

Ο Κέραμβος, εγγονός του Ποσειδώνα και γιος του Εύσειρου και της νύμφης Ειδοθέας, κατοι­κούσε στη γη των Μαλιέων κοντά στους πρόποδες της Όθρυος (βουνό που οριοθετούσε τη Θεσσαλία από τη Στερεά Ελλάδα, στα σύνορα Μαγνησίας και Φθιώτιδας). Απόκτησε πολλά κοπάδια και τα έβοσκε ο ίδιος. Ήταν ο καλύτερος μουσικός της εποχής του, ξακουστός για τα βουκολικά άσματα που ο ίδιος συνέθετε· μάλιστα επινόησε τον ποιμενικό αυλό και πρώτος αυτός χρησιμο­ποίησε τη λύρα. Τις δουλειές του στους αγρούς τις εκτελούσε τραγουδώντας. Οι Νύμφες ευφραίνονταν με τα μελίσματά του και κάποτε εμφανίστηκαν μπροστά του και χόρεψαν με τις μελωδίες του - προνόμιο μεγάλο αυτό για ένα θνητό, να εμφανίζονται αθάνατες θεότητες μπροστά του. Μάλιστα οι Νύμφες για τα χαρίσματά του τον βοηθούσαν στις δουλειές του. Τον συμπάθησε και ο Πάνας τόσο που τον προειδοποίησε να φύγει από την Όθρυ και να βόσκει τα πρόβατά του στην πεδιάδα, γιατί επρόκειτο να ξεσπάσει σφοδρή κακοκαιρία -ο χειμώνας θα ήταν πρώιμος και βαρύς. Με την υπεροψία της νιότης, όμως, και σαν τυφλωμένος από τους θεούς, ο Κέραμβος αρνήθηκε και προσέβαλε τις Νύμφες λέγοντας ότι δεν έχουν τη σπουδαία καταγωγή που ισχυρίζονταν από τον Δία αλλά ότι ήταν κόρες της Δεινώς και του Σπερχειού και ότι ο Ποσειδώνας, από πόθο για μια από αυτές, τη Διοπάτρη, ρίζωσε τις αδερφές της και τις έκανε μαύρες λεύκες· τις ελευθέρωσε και τις επανέφερε στην αρχική τους φύση, μόνο όταν χόρτασε τον έρωτα μαζί της. (1)

Ο Κέραμβος μεταμορφώνεται σε πουλί από τις Νύμφες.

Γκραβούρα του Le Brun, Charles, 1676, από έκδοση των Μεταμορφώσεων του Οβίδιου, 

Παρίσι

University of Virginia

Οι κακολογίες του προκάλεσαν την οργή των Νυμφών εναντίον του. Τιμωρήθηκε, όταν επαληθεύθηκαν οι προβλέψεις του Πάνα για τον πρώιμο χειμώνα· το βαρύ κρύο και το πυκνό χιόνι πάγωσαν τις χαράδρες και έκαναν μονοπάτια και δέντρα να χαθούν, μαζί και τα κοπάδια του Κέραμβου. Τότε ήταν που οι Νύμφες μεταμόρφωσαν τον Κέραμβο σε ένα είδος μεγάλου σκαθαριού, τον κεράμβυγα, που ζει κάτω από τους φλοιούς των δένδρων και τρέφεται από το ξύλο, γι' αυτό αποκαλείται και ξυλοφάγο βόδι, λέει ο Λιβεράλις. Έχει αγκυλωτές δαγκάνες, κινεί συνεχώς τα σαγόνια του, είναι μαύρος, μακρουλός, με σκληρές φτερούγες. Τα παιδιά τον έχουν για παιγνίδι, του κόβουν το κεφάλι και το φοράνε· μάλιστα, οι τεράστιες κεραίες του τον κάνουν να μοιάζει με λύρα από καβούκι χελώνας. Εξάλλου, πρώτος αυτός από όλους τους ανθρώπους έπαιξε τη λύρα. 

Ο Κέραμβος μεταμορφώνεται σε πουλί από τις Νύμφες.

Γκραβούρα του C. van Hagen, από έκδοση των Μεταμορφώσεων του Οβίδιου, 

Άμστερνταμ, 1679-1697

University of Virginia

1) Συνειρμικά η μεταμόρφωση του Κέραμβου σε σκαθάρι φέρνει στον νου ένα από τα σπουδαιότερα διηγήματα του 20ού αιώνα. Είναι Η μεταμόρφωση του τσέχου συγγραφέα Φραντς Κάφκα. Το διήγημα ξεκινά ως εξής:

Όταν ένα πρωί ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε από ταραγμένο ύπνο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε τεράστιο ζωύφιο. Ήταν ξαπλωμένος ανάσκελα, η πλάτη του ήταν σκληρή σαν πανοπλία, και όταν σήκωσε λιγάκι το κεφάλι του, είδε την τουρλωτή καφετιά κοιλιά του να είναι χωρισμένη σε φέτες, ενώ πάνω της ήταν αδύνατο να σταθούν τα σκεπάσματα· είχε μείνει σχεδόν ξεσκέπαστος. Τα αμέτρητα ποδαράκια του, αξιοθρήνητα λεπτά σε σύγκριση με το υπόλοιπο σώμα του, κουνιόντουσαν αβοήθητα μπροστά στα ίδια του τα μάτια.

πηγές: www.greek-language.gr, από το αρχείο του kaliterilamia.gr

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ kaliterilamia.gr

Όταν αποκαταστάθηκε η ειρήνη στην Ελλάδα, μετά τους Περσικούς πολέμους (502-449 π.Χ), οι Αμφικτύονες έστησαν στον λόφο του Κολωνού στις Θερμοπύλες, λίθινο λέοντα με επίγραμμα του Σιμωνίδη:

«Θηρῶν μὲν κράτιστος ἐγώ, θνητῶν δ᾿ δν ἐγὼ νῦν

Φρουρῷ, τῷδε τάφῳ λάϊνος ἐμβεβαώς».

Οι γνώσεις μας για το μνημείο περιορίζονται στις λιτές αναφορές των γραπτών πηγών, ενώ οι έρευνες στο χώρο των Θερμοπυλών, από τους Ερρίκο Σλήμαν (1883), Παναγιώτη Καστριώτη (1898) και άλλους ερευνητές, για τον εντοπισμό του μνημείου, δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Ο τύμβος του Λεωνίδα (Έργο του Α.Μ. Chenavard-Duboushet, 1857)

Η ανυπέρβλητη ανδρεία και η αυτοθυσία του Λεωνίδα κατέστησαν τις Θερμοπύλες παγκόσμιο ορόσημο και ενέπνευσαν την καλλιτεχνική δημιουργία. Η χαλκογραφία αυτή του 19ου αι. αναπαριστά μια φανταστική εκδοχή του μνημείου. Εικονίζεται ένας δωρικός κίονας με τα όπλα του Λεωνίδα. Στην ασπίδα υπάρχει ένας λέων σε διασκελισμό προς τα αριστερά με την επιγραφή ''ΛΕΩΝΙΔΗΣ''. Στο πεδίο αριστερά υπάρχει επίγραμμα στη γαλλική γλώσσα.

Το έργο είναι του καλλιτέχνη Α.Μ. Chenavard-Duboushet και δημιουργήθηκε το 1857. Πρόκειται για χαλκογραφία διαστάσεων 24,5 Χ 17εκ.

Σπάνια φωτογραφία με την περιοχή των Θερμοπυλών στις 5/6/1920. Στα δεξιά της φωτογραφίας βλέπουμε τον λόφο του Κολώνου όπου είχε στηθεί ο λίθινος λέοντας.

Για να δείτε την φωτογραφία σε υψηλή ανάλυση κάντε κλικ εδώ.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΣ kaliterilamia.gr