Φωτογραφία: Δημήτρης Χαρισιάδης - Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενακη

Φωτογραφία:Βούλα Παπαϊωάννου - Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη

Φωτογραφία: Δημήτρης Χαρισιάδης - Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη

Η συμμορία των Ντάλτον ήταν διαβόητη εγκληματική ομάδα που έδρασε στην αμερικανική Δύση από το 1890 μέχρι το 1892. Η συμμορία αποτελούταν από τέσσερα αδέρφια, τους Γκράτον (Γκρατ) (γεν. 1861), Γουίλιαμ (Μπιλ) (γεν. 1866), Μπομπ (γεν. 1869) και Έμετ (γεν.1871). Το όνομα τους έγινε ιδιαίτερα γνωστό σε δυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ, καθώς διέπραξαν πολλές ληστείες σε τρένα και τράπεζες, και απασχόλησαν ουκ ολίγες φορές τις πολιτειακές αρχές.

Η οικογένεια Ντάλτον καταγόταν από το Τζάκσον Κάντρι του Μισούρι. Ο πατέρας τους, Λούις, διατηρούσε σαλούν στη πόλη Κάνσας, μέχρι που παντρεύτηκε την Αντελίν Γιάνγκερ και μετακόμισαν στη βορειοδυτική Οκλαχόμα. Εκεί έμειναν μέχρι το 1882. Το 1886 μετακόμισαν στο βορειοδυτικό Κάνσας, όπου απέκτησαν 15 παιδιά, εκ των οποίων δύο πέθαναν προτού ενηλικιωθούν.

Ο Φρανκ Ντάλτον δολοφονήθηκε το 1887, εν ώρα εργασίας, από έναν κλέφτη αλόγων. Ήταν ο πιο ώριμος και συγκρατημένος απ’ όλα τα αδέρφια του, τα οποία τον σέβονταν και συχνά τον ακολουθούσαν στην αναζήτηση εγκληματιών. Ο θαυμασμός των Γκράτον, Μπομπ και Έμετ προς το πρόσωπο του Φρανκ, ήταν η αφορμή, να προσφέρουν με τη σειρά τους τις υπηρεσίες τους στο νόμο.

Φρανκ Ντάλτον

Ο Μπομπ ήταν ο πιο ανήσυχος και οξύθυμος χαρακτήρας. Σε ηλικία 19 ετών, ενώ ήταν βοηθός σερίφη, πυροβόλησε έναν άνδρα και τον σκότωσε ακαριαία. Αν και υποστήριξε οτι τον πυροβόλησε στο πλαίσιο του καθήκοντος, το γεγονός αυτό αναστάτωσε τόσο τη κοινή γνώμη όσο και τις αρχές τις Πολιτείας. Η δεύτερη κατηγορία δεν άργησε να έρθει για τον «ταραξία» Μπομπ. Το Μάρτιο του 1890 κατηγορήθηκε για παράνομη εισαγωγή λικέρ στην Ινδιάνικη επικράτεια, ωστόσο με τη καταβολή της εγγύησης και με τη προσωρινή απόλυσή του κατάφερε να απαλλάξει τη παρουσία του από τα δικαστήρια.


Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, ο Γκρατ Ντάλτον, κατηγορήθηκε για κλοπή αλόγου, ένα αδίκημα για το οποίο προβλεπόταν θανατική ποινή. Ωστόσο, είτε αποσύρθηκαν οι κατηγορίες είτε αφέθηκε ελεύθερος.

Γκρατ Ντάλτον

Η δολοφονία του Φρανκ Ντάλτον και η ταραχώδης ζωή του Μπομπ, σε συνδυασμό με την απώλεια της οικογενειακής τους φάρμας, για την κατασκευή του σιδηροδρόμου, οδήγησαν μερικά από τα αδέρφια στη παρανομία.

Ο Μπομπ Ντάλτον κάλεσε τους Τζορτζ Νιούκομπ (George “Bitter Creek” Newcomb), Χάρλευ Πιρς (Charley Pierce) και Τσάρλυ Μπράιαντ (Blackfaced Charlie Bryant) και τους πρότεινε να σχηματίσουν μια ομάδα μαζί με τον αδερφό του Έμμετ. Οι Γκρατ και Μπιλ Ντάλτον εισχώρησαν λίγο αργότερα στην ομάδα, όπως επίσης και και οι Μπιλ Ντούλιν (Bill Doolin), Ντικ Μπρόντγουελ (Dick Broadwell) και Μπιλ Πάουερς (Bill Powers).






Έμετ Ντάλτον

Στις 5 Οκτωβρίου 1892 η συμμορία Ντάλτον επιχείρησε τη τελευταία της παράνομη ενέργεια. Στην προσπάθειά τους να ληστέψουν τράπεζα στο Κόφιβιλ του Κάνσας έγιναν αντιληπτοί από τους πολίτες και στην ανταλλαγή πυροβολισμών που ακολούθησε σκοτώθηκαν οι τέσσερις.


Ωστόσο, διασώθηκε ο βαρύτατα τραυματισμένος Έμετ , ο οποίος καταδικάστηκε σε ισόβια.












ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Ο παπα-Λάμπρος Ζέρβας ήταν εφημέριος στο χωριό Ρωμύρι της Πυλίας το 1860. Ένας συγχωριανός του, που λεγόταν Σταύρος Φιτσιάλος, σκέφτηκε να συνεργαστεί με μία συμμορία για να τον ληστέψουν. Ο Φιτσάλος συνεννοήθηκε μαζί του, προκειμένου να έρθουν στο Ρωμύρι και να κλέψουν την περιουσία του παπα-Λάμπρου.

Δύο από τους κλέφτες πήγαν στο σπίτι του με το πρόσχημα ότι ενδιαφέρονταν να αγοράσουν ένα βόδι που πουλούσε ο παπάς, ο οποίος όμως έλειπε στην Πύλο, όπου είχε πάει για να φέρει το παιδί του, που πήγαινε σχολείο εκεί. Ο παπάς γύρισε αργά στο Ρωμύρι χωρίς το παιδί, που έμεινε στην Πύλο. Έτσι οι ξένοι φιλοξενήθηκαν στο σπίτι του την νύχτα.

Το βράδυ, όταν η οικογένεια είχε κοιμηθεί, οι δύο κλέφτες ειδοποίησαν και τους υπόλοιπους, που είχαν κρυφτεί την ημέρα έξω από το χωριό, και μπήκαν όλοι αθόρυβα στο σπίτι του παπά, οπότε άρχισαν να αρπάζουν ό,τι έβρισκαν. Χρήματα όμως δεν είχαν βρει, οπότε ξεκίνησαν να βασανίζουν τον παπά, προκειμένου να τους πει πού τα είχε κρύψει. Μια από τις κόρες του παπα-Λάμπρου, η Παναγιώτα, κατάφερε να κατέβει κρυφά στο κατώι και από έναν φεγγίτη άρχισε να φωνάζει, καλώντας σε βοήθεια.

Το χωριό ξύπνησε και οι άντρες ανήσυχοι πήραν τα τουφέκια και άρχισαν να ρίχνουν, με αποτέλεσμα να φοβηθούν οι κλέφτες και να το βάλουν στα πόδια. Δύο από αυτούς, όμως, τραυματίστηκαν και, μάλιστα, ο ένας θανάσιμα. Εξαιτίας του θανάτου του κλέφτη έγινε μεγάλος ντόρος σε ολόκληρη την Πυλία και ένας χωριάτης έφτιαξε το τραγούδι, που ζει μέχρι τις ημέρες μας, με κάποιες παραλλαγές στους στίχους σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αυτό είναι το γεγονός στο οποίο αναφέρεται η χιλιοτραγουδισμένη «Παπαλάμπραινα», ωστόσο η ιστορία έχει και συνέχεια. Το παιδί που πήγαινε σχολείο στην Πύλο, ο Νικολάκης, μετά το δραματικό περιστατικό πήγε και έμεινε στην Αθήνα, στο σπίτι του δημάρχου Μπενάκη. Εκεί έκανε τις σπουδές του και όταν τελείωσε, ζήτησε να γίνει αστυνομικός διοικητής της επαρχίας Πυλίας. Ίσως στο μυαλό του υπήρχε η σκέψη της εκδίκησης του Φιτσάλου, ο οποίος είχε πλέον γεράσει, αλλά φοβόταν μήπως οι Παπαλάμπροι κάνουν κακό στο γιο του.

Ο Φιτσάλος, αφού τον παρακίνησε και ένας Μανιάτης, αποφάσισε να πάει στον Νικολάκη Παπαλάμπρο, να του ζητήσει συγνώμη και να του φιλήσει τα πόδια. Εκείνος όμως του είπε: «Φύγε βρωμόσκυλο, πήγες να μας ξεκληρίσεις και τώρα ζητάς συγνώμη;». Μετά όμως το παιδί του Φιτσάλου απέκτησε το δικό του παιδί και κάλεσε τον Νικολάκη να το βαφτίσει. Έτσι έσβησε αυτή η βεντέτα…



Στις μέρες μας, οι τελευταίοι στίχοι έχουν αλλάξει («μια λυγερή παντρεύεται και παίρνει έναν λεβέντη, Παπαλάμπραινα καημένη…») και το λεβέντικο -και ίσως πιο δημοφιλές- αυτό τσάμικο έχει μετατραπεί σ’ ένα τραγούδι του γάμου. Ο λόγος που ο σκοπός του τραγουδιού είναι τσάμικος και όχι καλαματιανός, μιας και το περιστατικό συνέβη στην Πελοπόννησο, μάλλον θα πρέπει να αναζητηθεί στην ηπειρώτικη καταγωγή των Ζερβέων και των άλλων «σογιών».


ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Μπορεί να βρισκόμαστε πολύ κάτω από το μέσο όρο της Ευρώπης, ωστόσο η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού κερδίζει συνεχώς έδαφος στις προτιμήσεις του κόσμου.

Σύμφωνα με τα στατιστικά, ο μέσος Ευρωπαίος καταναλώνει 80-100 λίτρα εμφιαλωμένου νερού το χρόνο, με τους Ιταλούς να έχουν την πρωτιά, καταναλώνοντας έως και 150 λίτρα.

Γνωρίζετε όμως τι πίνετε; Γιατί δεν είναι όλα τα νερά ίδια!

Η «κατηγοριοποίηση» του νερού αναγράφεται στην ετικέτα. Βάσει των κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν τρεις κατηγορίες: το επιτραπέζιο, το φυσικό μεταλλικό νερό και το νερό πηγής. Οποιαδήποτε άλλος χαρακτηρισμός στα μπουκάλια απαγορεύεται.

Ποια είναι, όμως, τα χαρακτηριστικά του νερού των παραπάνω τριών κατηγοριών;

Επιτραπέζιο νερό

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το επιτραπέζιο νερό επιτρέπεται να είναι οποιασδήποτε προέλευσης (π.χ. από γεώτρηση, από λίμνη, από ποτάμι, ακόμη και αφαλατωμένο νερό θάλασσας).

Στο επιτραπέζιο νερό επιτρέπεται να γίνει οποιαδήποτε διαδικασία απολύμανσης κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου η σύστασή του να είναι σύμφωνη με την κοινοτική οδηγία (98/83) για το πόσιμο νερό.

Και ποιο είναι το πόσιμο; Είναι αυτό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση και πρέπει να είναι αβλαβές, άοσμο, άχρωμο, δροσερό, με ευχάριστη γεύση, ενώ τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά πρέπει να κυμαίνονται μεταξύ ορισμένων αποδεκτών ορίων που ορίζονται από τις αντίστοιχες κοινοτικές οδηγίες.

Συνήθως τα επιτραπέζια νερά υφίστανται τη διαδικασία της μικροδιήθησης και του οζονισμού (απολύμανση με όζον). Πρακτικά, η σύσταση του επιτραπέζιου νερού και του νερού της βρύσης είναι ίδια. Με απλά λόγια, πρόκειται για νερά με τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά, με τη διαφορά ότι το επιτραπέζιο νερό είναι εμφιαλωμένο, ενώ της βρύσης τρεχούμενο.

Φυσικό μεταλλικό νερό

Το φυσικό μεταλλικό νερό έχει αποκλειστικά υπόγεια προέλευση και εμφιαλώνεται επιτόπου στην πηγή προέλευσής του (συνήθως γεώτρηση). Οι κοινοτικές οδηγίες απαγορεύουν οποιαδήποτε κατεργασία ή απολύμανση στο φυσικό μεταλλικό νερό, εν αντιθέσει με το επιτραπέζιο.

Η υπόγεια προέλευση του φυσικού μεταλλικού νερού, καθώς και η απαγόρευση οποιασδήποτε δραστηριότητας σε ικανοποιητική απόσταση γύρω από τη γεώτρηση (η απόσταση εξαρτάται από το είδος των πετρωμάτων της περιοχής), εξασφαλίζουν την προστασία του από τυχόν μικροβιακό φορτίο.

Πρακτικά, η σύσταση του φυσικού μεταλλικού νερού μπορεί να διαφέρει από αυτήν του κοινού πόσιμου νερού (επιτραπέζιου), π.χ. να είναι πιο πλούσια σε διάφορα μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως το μαγνήσιο, το ασβέστιο, το κάλιο κλπ.

Με απλά λόγια, ένα φυσικό μεταλλικό νερό επιτρέπεται να μην πληροί ορισμένες από τις προδιαγραφές του πόσιμου νερού (επιτραπέζιου). Για κάποιες παραμέτρους του δεν ορίζονται ανώτατα ­επιτρεπόμενα όρια ή ορίζονται όρια διαφορετικά από αυτά που ισχύουν για το κοινό επιτραπέζιο νερό. Η μόνη επεξεργασία που επιτρέπεται στο φυσικό μεταλλικό νερό είναι η αφαίρεση ή η προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα, οπότε το νερό χαρακτηρίζεται «φυσικά ανθρακούχο», «με προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα» ή «ενισχυμένο με αέριο της πηγής», αναλόγως την περίπτωση.

Νερό πηγής

Για να κατανοήσουμε τι σημαίνει «νερό πηγής», πρέπει να... βγάλουμε από το μυαλό μας την εικόνα της πηγής και να το σκεφτούμε ως μια ενδιάμεση κατηγορία ανάμεσα στο επιτραπέζιο και το φυσικό μεταλλικό νερό. Το νερό πηγής μοιάζει με το φυσικό μεταλλικό νερό ως προς το ότι έχει οπωσδήποτε υπόγεια προέλευση, σταθερή σύσταση, δεν υφίσταται καμιά διαδικασία απολύμανσης και εμφιαλώνεται πάντα στην πηγή προέλευσής του.

Διαφέρει, όμως, από το φυσικό μεταλλικό νερό ως προς το ότι οι φυσικοχημικές παράμετροί του (η σύστασή του) δεν ακολουθούν αυτές του φυσικού μεταλλικού νερού, αλλά του επιτραπέζιου, δηλαδή του κοινού πόσιμου νερού.

Με άλλα λόγια, το νερό πηγής δεν είναι πλούσιο σε κάποιο μεταλλικό στοιχείο (π.χ. μαγνήσιο, ασβέστιο) ούτως ώστε να χαρακτηριστεί μαγνησιούχο, ασβεστούχο κλπ. Πάντως, το πιθανότερο είναι να δούμε το χαρακτηρισμό «νερό πηγής» σε κάποιο εισαγόμενο νερό, δεδομένου ότι τα ελληνικά εμφιαλωμένα νερά ανήκουν είτε στα φυσικά μεταλλικά είτε στα επιτραπέζια.

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας με 60% περιεκτικότητα σε κακάο, διεγείρει τις ικανότητες του εγκεφάλου και καθιστά το μυαλό πιο προσηλωμένο και γρήγορο, σύμφωνα με νέα έρευνα. 

Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο NeuroRegulation δείχνει ότι η μαύρη σοκολάτα με λίγη ζάχαρη μπορεί να αυξήσει την προσοχή του εγκεφάλου και να βοηθήσει να περάσουμε την ημέρα.

Με την βοήθεια, λοιπόν, ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος οι ερευνητές παρατήρησαν τις εγκεφαλικές ικανότητες μετά την κατανάλωση σοκολάτας. Ο ερευνητής Larry Stevens, καθηγητής των επιστημών ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ήθελε να εξετάσει αν η σοκολάτα έχει άμεσα αποτελέσματα στον οργανισμό. Πληροφοριακά η σοκολάτα είναι αγγειοδιασταλτική, διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία και μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Για την έρευνα εξεταστήκαν 122 εθελοντές, ηλικίας 18-25 ετών, αφού τους είχε ζητηθεί να καταναλώσουν μαύρη σοκολάτα με 60% περιεκτικότητα κακάο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα επίπεδα προσοχής και εγρήγορσης αυτών που είχαν καταναλώσει σοκολάτα ήταν πολύ υψηλά. Ταυτόχρονα φάνηκε να έχει αυξηθεί για σύντομο χρονικό διάστημα και η πίεση του αίματος. Σύμφωνα με τον Larry Stevens η σοκολάτα είναι ένα διεγερτικό, δραστηριοποιεί τον εγκέφαλο με έναν ειδικό τρόπο και επηρεάζει σημαντικά την αρτηριακή πίεση.

Αν λοιπόν αισθανθείτε αδυναμία φάτε άφοβα σοκολάτα!

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Τον «στείλαμε για βρούβες» και «Πήγε για βρούβες» λέει ο λαός, αλλά τι εννοεί; 
Αν και οι βρούβες είναι πολύ κοινά βότανα της Ελλάδας, η φράση «πήγε για βρούβες» σημαίνει ότι κάποιος πήγε κάπου άσκοπα, διότι οι βρούβες είναι τόσο κοινές και φυτρώνουν παντού, ώστε πραγματικά είναι άσκοπο να βάλει κάποιος στόχο να βρει και να τις μαζέψει. 
Δηλαδή χρησιμοποιείται σαν φράση, όταν κάποιος κάνει πράξεις που δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. 
Οι βρούβες είναι από τα πιο κοινά και δημοφιλή άγρια χόρτα στην Ελλάδα. 
Φυτρώνουν παντού και επειδή δεν έχει νόημα να καλλιεργηθούν, όπως οι ζοχοί, συλλέγονται και πωλούνται στις λαϊκές αγορές σαν άγρια χόρτα. Υπάρχουν αρκετά χόρτα που ονομάζουμε «βρούβες» και που ανήκουν στα γένη Sinapis (σινάπι), Sisymbrium (σισύμβριo) και Erysimum (ερύσιμο). 
Τα συναντάμε με διάφορα ονόματα: βρούβα, αγριόβρουβα, ραπανόβρουβα, λαψανόβρουβα, σκυλόβρουβα, γλυκόβρουβα, μαυρόβρουβα. 
Το «ερύσιμον» που αναφέρει ο Θεόφραστος, το πιθανότερο είναι ότι περιγράφει τη κοινή βρούβα που φυτρώνει ακόμα και στα μπάζα.

Περισσός 14/02/2008 Τουρκοβούνια. Πηγή: http://floraattica.blogspot.gr

Οι βρούβες βγαίνουν σε ηλιόλουστα και ασβεστώδη εδάφη. 
Δεν έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις σε νερό και τις βρίσκουμε σε χωράφια, ερειπωμένους τοίχους, υποβαθμισμένα και μπαζωμένα εδάφη, σκουπιδότοπους και σαν ζιζάνιο στους σπαρμένους με στάρι αγρούς. 
Και φυσικά βλασταίνουν μέσα στην Αθήνα, αρκεί να βρουν ελεύθερο έδαφος. 
Οι βρούβες είναι τόσο κοινές και φυτρώνουν παντού ώστε πραγματικά είναι άσκοπο να βάλει κάποιος στόχο να βρει και να μαζέψει βρούβες. 
Ανθίζουν από τον Μάϊο έως τον Οκτώβριο. 
Τα άνθη σχηματίζουν βότρυ και αποτελούνται από τέσσερα πέταλα σε σχήμα σταυρού. 
Όλες οι βρούβες έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες και η βρώση τους θεωρείται καθαρτική, αποτοξινωτική, τονωτική με ευεργετικά αποτελέσματα στο κυκλοφοριακό και τη καρδιά. Από την αρχαιότητα οι σπόροι του σιναπιού πιστεύεται ότι έχουν διεγερτικές ικανότητες. 
Από τους σπόρους του παράγεται η μουστάρδα. 
Οι σπόροι της μαύρης βρούβας χρησιμοποιούνται για παραγωγή φαρμάκων. Tρώγονται τα φύλλα σε βραστή σαλάτα με ελαιόλαδο και λεμόνι. 

Η λέξη «βρούβα» θεωρείται αντιδάνειο από την λατινική. Βολβός > bulbus (λατινικά) > βούλβα > βρούβα.... 



ΠΗΓΗ

Ο Κώστας Μπαλάφας, υπήρξε μια εμβληματική μορφή της ελληνικής φωτογραφίας. Δικαίως ονομάστηκε «ο φωτογράφος της σεμνότητας των αφανών». Στα πολλά ταξίδια που πραγματοποίησε στη Λευκάδα στις δεκαετίες ’50 και ’60 αποτύπωσε με το φακό του καταπληκτικές φωτογραφίες με τις γυναίκες στις αλυκές Λευκάδας να κουβαλούν το αλάτι στο κεφάλι τους.


Ο ίδιος δήλωσε: «Ήταν σαν τις Καρυάτιδες σε κόντρα φως. Με τους τεντζερέδες που ήταν γεμάτοι αλάτι, να πηγαινοέρχονται σε διαγώνιες γραμμές μέσα στο κάτασπρο από το αλάτι τοπίο των αλυκών. Πόσο επιδέξια κινούνταν, παρά το βάρος στο κεφάλι. Πόσο περήφανες και απέριττες ήταν οι κορμοστασιές τους.Νεαρά κορίτσια της Λευκάδας μαζί με γηραιότερες γυναίκες σε μια ατέρμονη σειρά, ανέβαιναν πάνω στους λόφους από αλάτι καθώς ανέμιζαν τα μπαλωμένα παραδοσιακά τους φορέματα. Αυτές τις γυναίκες δεν τις ξέχασα ποτέ στη ζωή μου. Λυπάμαι που δεν θυμάμαι τα ονόματά τους».

Αλυκές Αλεξάνδρου 1960

Στη Λευκάδα οι γυναίκες, μπλεγμένες οι ίδιες στον κόπο του αλατιού… επικεντρώνουν τις διηγήσεις και τις αναφορές τους στα αμφίθυμα συναισθήματα για το τότε. «Την πρώτη μέρα που πήγα είπα, τι ήθελα να ‘ρθω; Τρεις μέρες παιδευόμουνα, όμως ήταν και οι παρέες, λέγαμε και κανένα αστείο και συνήθισα σιγά – σιγά».


Στη Λευκάδα η γυναίκα συμμετείχε ενεργά και κρατούσε την παραγωγή θεωρώντας αυτή τη δουλειά δικό της εισόδημα. «Μ’ άρεσε να πάω εκεί κάτω, είχε παρέα και ήταν και τα λεφτά. Πήγαινα από μικρή 10-11 χρονών, πήγαινε μια θεία μου. Μια μέρα που έλειπε ο πατέρας μου της έφυγα της μάνας μου. Πήγαινα από ότι μπόραγα να σηκώσω το ζεμπίλι». Από δώδεκα-δεκατριών χρονών στις αλυκές του Αλέξανδρου, και της πόλης παλαιότερα, δούλευαν οι κάτοικοι των δύο κοντινών χωριών και το βράδυ επέστρεφαν στα σπίτια τους.

Αλυκές Αλεξάνδρου 1960

Μόνον την περίοδο της αιχμής όταν ερχότανε παρέες και από τα πιο μακρυνά χωριά οι εργάτες διανυκτέρευαν 15 μέρες ή και περισσότερο κοντά στην αλυκή. «Οι γυναίκες και οι άντρες μέναμε χωριστά εκεί κάτω στον κάμπο. Κάτω στις ελιές στρωματσάδα. Λέγαμε ιστορίες, κάναμε και σκουρδουβίτσες η μια πάνω στην άλλη, λέγαμε και ιστορίες πώς να κλέψουμε περισσότερο αλάτι».

Αλυκές Αλεξάνδρου 1961

Αποκλειστικά γυναικεία καθήκοντα στην αλυκή, εκτός από τα μικροθελήματα, το νερό και το καθάρισμα καμιά φορά των αλυκών, κυρίως ήτανε το ζεμπίλι και ο σωρός. Είναι χαρακτηριστικό της λευκαδίτικης κοινωνίας, ότι στα καθήκοντα αυτά απασχολούνταν μόνο γυναίκες από χωριά και όχι από την πόλη, ακόμη κι αν ήτανε σε μεγάλη ένδεια, τόσο στην κάτω όσο και στις επάνω αλυκές της Λευκάδος.

Αλυκές Αλεξάνδρου 1965

Οι γυναίκες κουβαλούσαν στο ζεμπίλι μέχρι τριάντα κιλά. Σε δρόμους όχι πολύ μεγάλους αλλά πολύ κακούς. Κάθε γυναίκα πηγαινοερχόταν και 50 φορές την ημέρα, όλες ξυπόλητες, μαθημένες από πάντοτε να περπατούν χωρίς παπούτσια στο έλεος της άρμης που έμπαινε στις σχισμές και μάτωνε και πονούσε το δέρμα. Κι όπως τα ρούχα τους βρεχότανε κοκάλωνε το αλάτι και μοιάζανε σαν γυάλινα. Καμιά γυναίκα δεν τελείωνε τη μέρα δίχως χαίνουσες πληγές στο σώμα της. Μόνο που η θάλασσα ήταν κοντά και έπεφταν και ξεπλενόταν πριν φύγουν. Όσες ζούσαν στον κάμπο, με αυτά τα ξύλινα ρούχα μπορούσαν να περάσουν μια εβδομάδα και περισσότερο, κι αυτό στην καλύτερη περίπτωση μέχρι που κάποιος από τους δικούς τους να τους μεταφέρει κάποια αλλαξιά, μαζί με το ψωμί και τα ελάχιστα άλλα χρειώδη.

Αλυκές Αλεξάνδρου 1958

Όμως, παρ’ όλες τις κακές συνθήκες, οι αλυκές ήτανε στόχος, επιδίωξη και προνομιακή κατάκτηση για τις γυναίκες. Παρακαλούσανε πότε τον έναν πότε τον άλλον, ψάχνοντας το δυνατό μέσο για να πιάσουνε δουλειά, θύματα σε εκβιαστικές παροχές ποικίλων υπηρεσιών προς φύλακες ή μικροαξιωματούχους.

Αλυκές Αλεξάνδρου 1962

Αλυκές Αλεξάνδρου 1959

Γι’ αυτές οι αλυκές ήταν το μεροκάματο. Ήταν η δυνατότητα να είναι κάποιος. Ήταν η δυνατότητα να είναι με άλλους. Ήταν η εξασφάλιση του αλατιού για όλη τη χρονιά στο σπίτι, πολύτιμο προϊόν για την οικιακή οικονομία της περιοχής (παστές σαρδέλες, ελιές, τυρί, κτηνοτροφία κ.ά.). Ήταν η κοινωνική αναγνώριση. Ήταν η ελπίδα του περιττού, ότι το μεροκάματο της αλυκής ίσως γίνει σαμαροσκούτι ή καινούρια παπούτσια, όσο ήταν ανύπαντρες, γιατί συνήθως στις παντρεμένες γυναίκες τα χρήματα επέστρεφαν πάντοτε στην οικογένεια. «Ο άντρας μου ερχότανε να με πάρει. Δεν δούλευε, αλλά όταν ήταν φύγω, ερχότανε να πάρει το αλάτι και τα λεπτά». …(1)


(1): Το κείμενο είναι μέρος της ομιλίας που παρουσίασε η κυρία Λίντα Παπαγαλάνη με τίτλο: «Οι αλυκές στα Επτάνησα, εργασιακός χώρος γυναικών», στο Διεπιστημονικό συνέδριο στη Λευκάδα 30/09 – 03/10/1999 με θέμα: Ανάπλαση και αξιοποίηση των ανενεργών αλυκών Επτανήσου.
Οι 2 πρώτες φωτογραφίες είναι του Κώστα Μπαλάφα από το Λεύκωμα «Τα Νησιά».

Οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι από το Λεύκωμα: «Λευκάδα – Αλισάχνη στα ίχνη της ζωής» που εξέδωσε το 2012 το βιβλιοπωλείο Τσιρίμπαση.

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Το πρώτο σινγκλ που κυκλοφόρησαν οι Dire Straits και η πρώτη τους μεγάλη επιτυχία.

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά στα Pathway Studios του Βορείου Λονδίνου το 1977 ως δοκιμαστικό (demo). Από στόμα σε στόμα και μέσω κάποιων ραδιοφωνικών σταθμών έγινε γνωστό και προσέλκυσε το ενδιαφέρον των δισκογραφικών εταιρειών. Η Phonogram (σήμερα Universal) τους πρόσφερε συμβόλαιο και το συγκρότημα ξαναμπήκε στο στούντιο τον Φεβρουάριο του 1978 για να το ξαναηχογραφήσει, μαζί με τα υπόλοιπα τραγούδια του πρώτου άλμπουμ τους, με παραγωγό τον Μαφ Γουίγουντ. Τους Dire Straits αποτελούσαν ο Μαρκ Νόπφλερ (φωνητικά, κιθάρα), ο αδελφός του Ντέιβιντ (κιθάρα), ο Τζον Άιλσλι (μπάσο) και ο Πικ Γουίδερς (ντραμς).

Το Sultans of Swing κυκλοφόρησε στις 19 Μαΐου 1978, αλλά παραδόξως πέρασε απαρατήρητο, παρά τις προσδοκίες. Η επιτυχία του αποδείχθηκε βραδυφλεγής και άρχισε να ακούγεται έξι μήνες μετά την κυκλοφορία του πρώτου άλμπουμ του συγκροτήματος, τον Οκτώβριο του 1978. Τους πρώτους μήνες του 1979 ανέβηκε στο Νο10, τόσο του αγγλικού, όσο και του αμερικανικού πίνακα επιτυχιών, βοηθώντας και την επιτυχία του άλμπουμ.

Με τους ντυλανικούς στίχους και το «οικονομικό» παίξιμο στην κιθάρα, το τραγούδι σημάδεψε μια εποχή που σηματοδοτείται από τη φθίνουσα πορεία της μουσικής ντίσκο και την άνοδο του πανκ-ροκ. To Sultans of Swing αναφέρεται στα μέλη ενός τζαζ γκρουπ της εργατικής τάξης, που το μόνο που θέλουν είναι να παίξουν τη μουσική τους και δεν τους ενδιαφέρει η επιτυχία.

Το σόλο του Μαρκ Νόπφλερ στην κιθάρα κατατάχθηκε στην 22η θέση στον κατάλογο με τα καλύτερα κιθαριστικά σόλο, που κατάρτισε το περιοδικό Guitar World. Η απόλυτη ερμηνεία του τραγουδιού είναι η 11λεπτη ζωντανή εκδοχή του στη συναυλία συμπαράστασης για την αποφυλάκιση του Νέλσον Μαντέλα, που δόθηκε στο Γουέμπλεϊ το 1988, με τη συμμετοχή του Έρικ Κλάπτον.


ΠΗΓΗ

Αν ταλαιπωρείστε συχνά από καούρες, δείτε ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγετε για να μην έχετε αυτό το δυσάρεστο σύμπτωμα μετά το φαγητό.

Η καούρα είναι σύμπτωμα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και το ακολουθεί συχνά μια ξινή ή πικρή γεύση στο λαιμό και το στόμα, που διαρκεί κάποια λεπτά ή ακόμη και ώρες.

Ντομάτες

Οι ντομάτες παρουσιάζουν υψηλό βαθμό οξύτητας, οδηγώντας στο δυσάρεστο αυτό αίσθημα. Το αντίδοτο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι κάτι που βοηθά στην παραγωγή σάλιου, όπως μια καραμέλα, καθώς το σάλιο εξουδετερώνει το γαστρικό οξύ που ανεβαίνει από το στομάχι.

Εσπεριδοειδή

Τα πορτοκάλια, το γκρέιπφρουτ και ο χυμός πορτοκάλι αποτελούν κλασικούς «ενόχους» σε περιπτώσεις καούρας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι είναι όξινα και είναι ιδιαιτέρως επίφοβα όταν καταναλωθούν με άδειο στομάχι.

Πικάντικα φαγητά

Το πιπέρι, το τσίλι και όλα τα πικάντικα φαγητά μπορεί να προκαλούν καούρες. Μείνετε μακριά από τέτοιου είδους τροφές και βρείτε εναλλακτικές, πιο ήπιας γεύσης, έτσι ώστε να κρατήσετε τις καούρες μακριά.

Δυόσμος

Αποφύγετε τις καραμέλες δυόσμου για να καθαρίσετε την αναπνοή σας μετά το φαγητό, αν έχετε τάση για καούρες, καθώς ο δυόσμος χαλαρώνει το σφιγκτήρα ανάμεσα στο στομάχι και τον οισοφάγο, επιτρέποντας στα γαστρικά οξέα να ανέβουν προς τα πάνω.

Τυρί, ξηροί καρποί, μπριζόλες

Όλες αυτές οι τροφές είναι διαφορετικές μεταξύ τους, αλλά έχουν ένα κοινό: παρουσιάζουν υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και παρ' όλο που δεν κατηγορούνται όσο οι όξινες τροφές για πρόκληση καούρας, μπορούν να θεωρηθούν κι αυτές ύποπτες. Το λίπος καθυστερεί το «καθάρισμα» του στομαχιού, αφήνοντας μεγάλη πιθανότητα για φούσκωμα, κάτι που αυξάνει την πίεση στον οισοφαγικό σφιγκτήρα, προκαλώντας καούρες. Προσπαθήστε να μην τελειώσετε το γεύμα σας με τυριά, καθώς θα σας επιβαρύνουν.

Αλκοόλ

Το κρασί, η μπίρα και γενικά τα οινοπνευματώδη είναι επικίνδυνα για πρόκληση καούρας όταν απορροφούνται με ένα μεγάλο γεύμα. Το αλκοόλ, όπως και ο δυόσμος, «ανοίγει» το σφιγκτήρα.

Καφεΐνη

Καφές, αναψυκτικά, τσάι και οτιδήποτε περιέχει καφεΐνη θέλει προσοχή, γι' αυτό μην ξεπερνάτε τα 85-110 γραμμάρια την ημέρα.

Σοκολάτα

Λόγω της καφεΐνης που περιέχει, είναι επικίνδυνη για καούρα.

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Τα "ξερόμυτα" δεν μετράνε, "στα 3 κόρνερ πέναλτι", ο ορισμός του νοητού τέρματος, ο τύπος που είχε την μπάλα και τον είχαμε στα όπα όπα. Το Contra.gr κάνει φλας μπακ στο ποδόσφαιρο που παίζαμε στα παιδικά μας χρόνια. Πάμε να ξεσκονίσουμε μαζί τις αναμνήσεις μας!



Για όσους έχουμε περάσει τα 22-23, το ποδόσφαιρο πλέον έχει ταυτιστεί με το τρίπτυχο πίτσες-μπίρες-Champions League με μερικά "δημιουργικά" διαλείμματα για "Pro" και "Football Manager". Τα πράγματα, όμως, δεν ήταν πάντοτε έτσι.

Ξεσκονίζοντας τις προάλλες την αποθήκη μου, έπεσα πάνω σε ένα κιτρινισμένο τετράδιο που στο εξώφυλλο είχε κολλημένα ξεθωριασμένα αυτοκόλλητα της Panini με παίκτες που αγωνιζόντουσαν στο ελληνικό πρωτάθλημα στις αρχές της δεκαετίας του '90. Το άνοιξα με ανυπομονησία για να δω και τα υπόλοιπα αυτοκόλλητα της τότε συλλογής μου, αλλά έπεσα πάνω σε κάτι που δεν περίμενα. Στην πρώτη σελίδα έγραφα “Πρωτάθλημα 1993-1994”. Δεν επρόκειτο για το πρωτάθλημα της τότε Α' Εθνικής, αλλά όπως μαρτύρησαν οι επόμενες σελίδες του τετραδίου, για ένα πρωτάθλημα μεταξύ των δύο ομάδων που είχαμε φτιάξει στην 5η δημοτικού. Υπήρχαν γραμμένα τα ονόματα των συμμαθητών μου και πλάι τους τα γκολ που είχαν πετύχει σε κάθε αγώνα, ενώ υπήρχε και ένας πίνακας με τη βαθμολογία των δύο ομάδων. Τότε η νίκη έδινε ακόμα δύο βαθμούς και η ισοπαλία έναν.

Στην επόμενες σελίδες υπήρχαν και άλλα αντίστοιχα “πρωταθλήματα”, ενώ στη μέση του τετραδίου υπήρχε γραμμένος ένας άλλος τίτλος: “Άλλα σχολεία”. Εκεί είχα περάσει τα αποτελέσματα των αγώνων του δικού μας κόντρα στα υπόλοιπα σχολεία της γειτονιάς. Υπήρχαν σελίδες με τα ονόματα των παιδιών του κάθε σχολείου και πλάι σε αυτά το πόσο καλή μπάλα ήξερε κάθε παιδί και μια υποσημείωση για το δυνατό του σημείο, σε ένα άτυπο σκάουτινγκ της εποχής. Συνέχισα να ξεφυλλίζω το τετράδιο και έπεσα πάνω σε ακατάλυπτα συστήματα και σε σημειώσεις με τα man-to-man κάθε αγώνα. Man-to-man που θεωρητικά έπρεπε να ακολουθήσουν όλοι οι παίκτες της ομάδας.

Ήθελα να το ζήσω ξανά όλο αυτό. Για κλάσματα δευτερολέπτου φαντάστηκα πως πήγαινα στο σταθερό μου να πάρω τηλέφωνο τον “Μπούμπη”, τον “Τσίλια” και τον “Σαλάτα” για να τους δώσω ραντεβού στις 4 στην πλατεία. “Πάρτε και τον “Ποντικό” και πείτε του να μην ξεχάσει να φέρει την μπάλα”...


Κάποτε παίρναμε μια μπάλα, μαζευόμασταν σε μια αλάνα, πλατεία, σχολείο και παίζαμε ένα διπλό από το μεσημέρι, μέχρι να νυχτώσει. Αυτοί οι ποδοσφαιρικοί "μαραθώνιοι" διέπονταν από κάμποσους κανόνες και είχαν αρκετά χαρακτηριστικά, που τους καθιστούσαν μοναδικούς και τους θυμόμαστε ακόμα με νοσταλγία.





Τα βασικά μέρη που δίνονταν τα ποδοσφαιρικά ραντεβού ήταν προαύλια σχολείων, πλατείες, δρόμοι, γήπεδα μπάσκετ και αλάνες. Τα γήπεδα 5x5 αποτελούσαν ακόμα σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Το γεγονός ότι θα παίζαμε ποδόσφαιρο δεν σήμαινε απαραίτητα ότι θα είχαμε και μπάλα ποδοσφαίρου. Ποιος δεν έχει παίξει με πατημένο κουτάκι από αναψυκτικό; Όχι, όμως, πατημένο όπως να ναι. Υπήρχε συγκεκριμένη τεχνική, ώστε το κουτάκι να είναι κατάλληλο για ποδόσφαιρο. Έπρεπε να έχει πατηθεί εντελώς κάθετα και να μην είναι στραβό, ώστε να μπορεί να τσουλάει και να αντέχει.Κάποιες φορές και ειδικά τα καλοκαίρια όλο και κάποιο μπαλάκι του τένις ή κάποια μπάλα του βόλεϊ θα είχε ξεμείνει από την οικογένεια κάποιου από την παραλία, με αποτέλεσμα να αναβαθμίζεται αισθητά το παιχνίδι μας.

Σαν εναλλακτική υπήρχαν και κάποιες μεγάλες μπάλες που πουλούσαν τα περίπτερα της γειτονιάς και είχαν πάνω τα σήματα μεγάλων ομάδων, γνωστές και ως "αερόμπαλες", αφού από τη στιγμή που σούταρες, ο αέρας ήταν εκείνος που αποφάσιζε την κατάληξή του σουτ.


Υπήρχαν και εκείνες οι ευλογημένες μέρες που η παρέα είχε στη διάθεση της κάποια κανονική, ποδοσφαιρική μπάλα. Μία "Select", μια "Mitre" ή κάποια που είχε δέρμα τέλος πάντων. Τότε τα πράγματα σοβάρευαν. Η αδρεναλίνη χτυπούσε κόκκινο και το παιχνίδι είχε την ένταση και το πάθος που θα ζήλευε και ένας τελικός Champions League. Να παίζεις ποδόσφαιρο με μπάλα της οποίας έχουν φύγει οι ραφές και περισσεύει η σκασμένη σαμπρέλα, αξία ανεκτίμητη.





Το παιδί που διέθετε την μπάλα ήταν για την παρέα ό,τι ο Πλατινί για την UEFA. Μπορούσε σχεδόν να ορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού από την αρχή και όχι μόνο δεν έβρισκε αντιδράσεις από τους υπόλοιπους, αντιθέτως μάλιστα τον είχαμε στα όπα όπα.

Αυτός όριζε την ώρα που θα ξεκινήσει, αλλά και θα τελειώσει το παιχνίδι και όλοι μαζευόμασταν και το "διαλύαμε" με βάση το πρόγραμμά του. Αν μάλιστα τον έφερνε ο πατέρας του, καλοπιάναμε και εκείνον, προκειμένου να αφήσει τον φίλο μας να κάτσει περισσότερο. Δεν ήταν λίγες οι φορές που παρακαλούσαμε τον πατέρα να μας αφήσει την μπάλα με υποσχέσεις ότι θα την προσέχαμε σαν τα μάτια μας και θα του την επιστρέφαμε σώα την επομένη.


Τα προνόμια του κατόχου της μπάλας πολλές φορές επεκτείνονταν στο να μπορεί να διαλέξει τους συμπαίκτες του, ακόμα και αν δεν του χαμε κάνει ποτέ ξανά αυτή τη χάρη, αφού στην πραγματικότητα ήταν τελείως άμπαλος.





Στα γήπεδα που αγωνιζόμασταν μικροί είναι προφανές ότι δεν υπήρχαν τέρματα. Αν υπήρχαν, μάλλον δεν θα είχε και κανένα λόγο ύπαρξης το παρόν κείμενο.

Επομένως, πριν από κάθε αγώνα ορίζαμε νοητά το τέρμα. Τα κάθετα δοκάρια μπορούσαν να οριστούν με διάφορους τρόπους. Με σχολικές τσάντες, με πέτρες, με νοητά σημάδια από γκράφιτι σε κάποιο τείχο, με τις βάσεις από μπασκέτες, με ό,τι μπορείς να φανταστείς. Για να ναι ίσα τα τέρματα μετρούσαμε βηματάκια, ενώ ήταν άπειρες οι φορές πριν από κάποιο, πέναλτι, κόρνερ ή φάουλ που ο εκάστοτε τερματοφύλακας αναπροσάρμοζε τις διαστάσεις του τέρματός του.


Η μαγεία, όμως, είχε να κάνει με τον ορισμό του οριζόντιου δοκαριού. Τις περισσότερες φορές το οριζόντιο δοκάρι ήταν μέχρι εκεί που έφτανε να πηδήξει ο τερματοφύλακας. Όταν, λοιπόν, ο τερματοφύλακας "έτρωγε" κάποιο γκολ με σουτ που πήγαινε ψηλά, ξεκινούσε καβγάς για το πού βρισκόταν το οριζόντιο δοκάρι, συνοδευόμενος από ταυτόχρονα πηδηματάκια με τεντωμένα χέρια από όλους μας για να δείξουμε ότι δεν φτάναμε το σημείο από το οποίο πέρασε η μπάλα.





Πριν μπουν τα "αριθμάκια" στη ζωή μας, είχαμε έναν πιο ευφάνταστο τρόπο για να ορίζουμε τις ομάδες. Δυο παιδιά, συνήθως οι καλύτεροι παίκτες ή ο κάτοχος της μπάλας, στεκόντουσαν ο ένας απέναντι στον άλλο και έκαναν "βηματάκια" για να δουν ποιος θα διαλέξει πρώτος παίκτη.

Θυμάστε τι ήταν τα βηματάκια; Στεκόντουσαν τα δύο παιδιά, το ένα απέναντι στο άλλο σε εύλογη απόσταση και έλεγαν εναλλάξ ονόματα ποδοσφαιρικών ομάδων ή παικτών. Για κάθε συλλαβή της λέξης που έλεγαν έκαναν και ένα βήμα προς τον "αντίπαλο". Όποιος πατούσε πρώτος τον αντίπαλό του, είχε το bonus να διαλέξει πρώτος παίκτη. Κι αν νομίζεις πώς τα "βηματάκια" ήταν κάτι τυχαίο, είσαι γελασμένος. Υπήρχε τακτική, αφού χρησιμοποιούσαμε και πλαγιαστά "βηματάκια" προκειμένου να μείνουμε μακριά από τον αντίπαλο, αν θεωρούσαμε πως θα μας πατούσε πρώτος.

Αφού έβγαινε ο νικητής της παραπάνω διαδικασίας, συνήθως επέλεγε τον καλύτερο παίκτη ή αυτόν που ξέραμε πως θα κάτσει τερματοφύλακας σε όλο τον αγώνα χωρίς να γκρινιάξει και χωρίς να ζητήσει να παίξει καθόλου μέσα.

Όσον αφορά τον τερματοφύλακα, αν δεν υπήρχε κάποιος που θα καθόταν με την θέλησή του -πράγμα σπάνιο- τότε μπαίναμε όλοι τέρμα μέχρι να φάμε ένα γκολ. Επειδή, κάποιοι το έτρωγαν επίτηδες για να ξαναμπούν γρήγορα μέσα, βάζαμε άλλους κανόνες όπως "φάμε-βάλουμε δύο" ή χρονομετρούσαμε τη θητεία του καθενός στο τέρμα.


Αν ο αριθμός των παιδιών ήταν μονός, η ομάδα με το πιο αδύναμο "ρόστερ" έπαιρνε τον παίκτη παραπάνω.





Πόσες φόρμες και σορτσάκια έχουν σκιστεί στην προσπάθεια μας να φτάσουμε με τα πόδια την μπάλα που είχε καρφωθεί κάτω από κάποιο αυτοκίνητο ή είχε μπει σε κάποιο χώρο που έπρεπε να πηδήξουμε ένα συρματόπλεγμα; Πόσες κλωτσιές έχουμε ρίξει ομαδικά στους κορμούς δέντρων για να πέσει η μπάλα που είχε σφηνώσει σε κάποιο κλαδί; Τις περισσότερες φορές τα παραπάνω γινόντουσαν ενώ φωνάζαμε εν χορώ: "πού ναι η μπάλα, οέο πού ναι η μπάλα".


Επίσης, άπειρες ήταν οι φορές που η μπάλα πήγαινε σε συγκεκριμένο μπαλκόνι ή έσπαγε τα ποτήρια στα τραπέζια συγκεκριμένης κάθε φορά καφετέριας και εμείς παρακαλάγαμε τον ιδιοκτήτη να μας την δώσει πίσω και υποσχόμασταν για χιλιοστή φορά πως η συγκεκριμένη ήταν η τελευταία που συνέβαινε κάτι τέτοιο.





Υπήρχαν μια σειρά από φράσεις και λέξεις που λέγαμε όσοι παίζαμε μπάλα που δεν καταλάβαινε κανείς πλην των συμμετεχόντων.

Φυσικό εμπόδιο: Την συγκεκριμένη φράση την αναφέραμε όταν παίζαμε ποδόσφαιρο σε κάποια πλατεία και η μπάλα έπεφτε σε κάποιον διερχόμενο. Λέγοντας "φυσικό εμπόδιο" εννοούσαμε πως το παιχνίδι συνεχίζεται κανονικά, αφού το να συμβεί κάτι τέτοιο ήταν αναμενόμενο.

Περίπτερο/καφενείο: 'Ετσι αποκαλούσαμε τον παίκτη που ελλείψει offside άραζε στην άμυνα του αντιπάλου και δεν το κουνούσε αν δεν ερχόταν η μπάλα στα πόδια του. Προφανώς, το "καφενείο" δεν γυρνούσε ποτέ στην άμυνα.

Παγκότερμα/μπακότερμα: Όχι, δεν είναι ανακάλυψη του Νόιερ. "Παγκότερμα" είχαμε συνήθως όταν στο τέρμα καθόταν κάποιος πολύ καλός παίκτης ή κάποιος που βαριόταν να κάτσει τέρμα. Επομένως όταν η ομάδα του ήταν στην επίθεση έβγαινε και αυτός μπροστά, διατηρώντας ταυτόχρονα την ιδιότητα του τερματοφύλακα.

Γκελάκια/αγγελάκια/ποδαράκια: Με αυτή τη λέξη εννοούσαμε τα χτυπήματα που μπορούσε να κάνει κάποιος με την μπάλα χωρίς να πέσει εκείνη στο έδαφος. Δεν ήταν λίγες οι φορές που κάναμε διαγωνισμό για το ποιος έκανε τα περισσότερα.

Καραβολίδα: Το πάρα πολύ δυνατό σουτ. Υπήρχε μάλιστα ο άγραφος κανόνας σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύονταν οι "καραβολίδες" από κοντά, κυρίως μετά από απαίτηση του άτυχου που τον έβαζαν πάντα τέρμα. Παραβίαση του συγκεκριμένου κανόνα ήταν λόγος για καβγά.

Ξερόμυτο: Το πολύ δυνατό σουτ που γινόταν με την μύτη του παπουτσιού.


Μπεκάτσα/τσαρούχι/στα περιστέρια: Το πολύ άστοχο σουτ που δεν έβρισκε στόχο και θεωρητικά πήγαινε στα πουλιά.



Το γεγονός ότι παίζαμε ποδόσφαιρο, δεν σημαίνει πως οι κανόνες ήταν δεδομένοι. Προφανώς δεν υπήρχε offside, ενώ ένα ξακαθάρισμα που κάναμε από την αρχή του ματς ήταν το αν θα παίζαμε με "τους παλιούς ή με τους καινούργιους κανόνες". Το γεγονός ότι στην προηγούμενη πρόταση χρησιμοποιούσαμε πληθυντικό δεν είχε απολύτως κανένα νόημα, αφού στην ουσία ο μοναδικός κανόνας που άλλαζε ήταν το "έμμεσο".

Σύμφωνα με τους παλιούς κανόνες, μπορούσαμε να γυρίσουμε την μπάλα στον τερματοφύλακα και εκείνος να την πιάσει με τα χέρια, χωρίς να καταλογιστεί έμμεσο. Ενώ, με βάση τους καινούργιους, δεν μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο.

Δεν μετράνε οι σπόντες: Ο συγκεκριμένος κανόνας έβρισκε εφαρμογή σε γήπεδα που περιλάμβαναν τείχους, όπως τα προαύλια σχολείων. Με αυτό τον κανόνα ξεκαθαρίζαμε το κατά πόσο θα μπορούσαμε να ντριμπλάρουμε κάνοντας σπόντες με τον τοίχο.

Στα τρία κόρνερ πέναλτι: Αυτός ο κανόνας αφορούσε τα μονά και συνέβαινε αυτό ακριβώς που περιγράφει. Όταν μια ομάδα έβγαζε την μπάλα τρεις φορές άουτ, οι αντίπαλοι χτυπούσαν πέναλτι.


"Αυτό δεν το είχαμε πει από την αρχή": Η ατάκα αυτή λειτουργούσε ως κανόνας πάνω από τους κανόνες. Αν για παράδειγμα δεν είχαμε ξεκαθαρίσει από την αρχή αν θα παίζαμε π.χ. με σπόντα ή χωρίς, μόλις κάποιος έλεγε αυτή την ατάκα έθετε θέμα για τους κανόνες του παιχνιδιού από εκείνη τη στιγμή και μετά. Συνήθως ήταν λόγος για να ξεσπάσει σύρραξη στο γήπεδο.



Η συγκεκριμένη λέξη αποτελεί την πιο "δημιουργική ασάφεια" του ποδοσφαίρου των παιδικών μας χρόνων. Όταν το παιχνίδι έφτανε χρονικά προς την λήξη του, η ομάδα που καιγόταν να ισοφαρίσει ή να πλησιάσει στο σκορ άρχιζε να φωνάζει "φάση". Λέγοντας "φάση" στην ουσία εννοούσε πως έπρεπε να γίνει ακόμα μια φάση πριν να ολοκληρωθεί το παιχνίδι. Ποτέ, όμως, δεν είχε διευκρινιστεί με σαφήνεια αν η φάση τελείωνε όταν η μπάλα έβγαινε άουτ, πλάγιο, γινόταν φάουλ ή έμπαινε γκολ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές φορές η "φάση" να πλησιάζει σε διάρκεια ολόκληρο το μέχρι τότε παιχνίδι. Κατά τη διάρκεια της "φάσης" έχουν μπει τα πιο επικά γκολ, έχουν γίνει οι πιο εντυπωσιακοί πανηγυρισμοί και έχει πέσει το περισσότερο ξύλο στην ιστορία του ποδοσφαίρου της "αλάνας".



Πέρα από το κλασικό "διπλό" υπήρχε μια σειρά ποδοσφαιρικών παιχνιδιών που παίζαμε είτε για "ζέσταμα" είτε γιατί δεν μαζευόμασταν ο απαραίτητος αριθμός ατόμων για "διπλό'.

Πασούλες και σουτ: Μέχρι να μαζευτούμε για να αποφασίσουμε τι θα παίξουμε, όσοι είχαν πάει νωρίτερα στο "γήπεδο" έκαναν πάσες και σούταραν στον τερματοφύλακα. Τόσο απλό!

Μονό ή μονάκι: Στο μονό συνήθως συμμετείχαν 3 ή 5 άτομα. Ένας εναντίον ενός ή δύο εναντίον δύο και ένας τερματοφύλακας. Το παιχνίδι ξεκινούσε με τον τερματοφύλακα να έχει γυρισμένη την πλάτη προς τους παίκτες και να τους πετάει την μπάλα στα τυφλά για λόγους αξιοκρατίας. Στο μονό έβρισκε εφαρμογή ο κανόνας "στα τρία κόρνερ πέναλτι".

Ένας άλλος κανόνας που ίσχυε στο μονό ήταν πως για να μετρήσει ένα γκολ θα έπρεπε η μια ομάδα να έχει περάσει τουλάχιστον έναν από τους αντιπάλους. Ο μοναδικός τρόπος για να μετρήσει το γκολ χωρίς να περάσεις τον αντίπαλό σου ήταν να βάλεις γκολ απευθείας από την επαναφορά του τερματοφύλακα, χωρίς εκείνη να έχει προλάβει να ακουμπήσει στο έδαφος.

Πρωταθληματάκια: Όταν υπήρχαν πολλά άτομα, αλλά βαριόμασταν να παίξουμε διπλό, χωριζόμασταν σε ομάδες των δύο ατόμων και παίζαμε knock-out μονάκια, μέχρι να αναδειχθεί ο πρωταθλητής.


Γερμανικό/άγια: Για το παιχνίδι αυτό χρειαζόταν ένας τερματοφύλακας και δύο έως τέσσερις παίκτες (παραπάνω δεν ήταν βολικό). Σε αυτό το παιχνίδι έπρεπε να σκοράρεις μετά από πάσα χωρίς η μπάλα να πέσει στο έδαφος. Ανάλογα με τον τρόπο που θα έβαζες το γκολ έπαιρνες και πόντους. Για απλό σουτ έπαιρνες έναν πόντο, για κεφαλιά δύο, για ψαλιδάκι -λέμε τώρα- πέντε.



Αφιερωμένο σε όσους συνεχίζουν να παίζουν στην αλάνα:



Ευχαριστούμε τα παιδιά:

Ιωακείμ Γιαζατζίδη

Σοφοκλή Σταθακόπουλο

Βαγγέλη Καραΐνδρο

Κλαϊντι Μπογκντάνι

Άλεξ Γκρόσικ


του Γιώργου Μυλωνά 


* Επιμέλεια φωτογράφησης: Σταύρος Καραΐνδρος

** Φωτογράφιση: Φραντζέσκα Γιαϊτζόγλου



ΠΗΓΗ