Το Συρράκο που μαγεύει τους επισκέπτες του ,διατηρεί αναλλοίωτη την παραδοσιακή ηπειρώτικη αρχιτεκτονική με τα πετρόχτιστα σπίτια, με στέγες από σχιστόλιθο. Επισκεφθείτε το πατρικό του  Κρυστάλλη που λειτουργεί ως λαογραφικό μουσείο και γευτείτε τα γαλαχτοκομικά προϊόντα της περιοχής.
Στο μαγευτικό Συρράκο θα βρείτε πολλούς ,μοναδικής ομορφιάς,  παραδοσιακους πέτρινους ξενώνες για την διαμονή σας!


ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Από τις εορτές των λεγόμενων Νικολοβάρβαρων και μετά, ξεκινούσε στον Πειραιά ένα υπαίθριο πανηγύρι. Είχε να κάνει με τον στολισμό της πόλης, με την δημοτική αγορά και τον οργασμό που επικρατούσε την περίοδο εκείνη, αλλά και τις διαδοχικές εορτές, που λίγο-πολύ ήταν σχετικές με τους Πειραιώτες και τον ίδιο τον Πειραιά.

Ενας «θησαυρός» απλωμένος πάνω στην τάβλα της καρότσας

Την εκκίνηση έδινε στις 6 Δεκεμβρίου η γιορτή του θαλασσινού Αγίου Νικολάου, του προστάτη των ναυτικών. 
Η περιφορά της εικόνας του από τον φερώνυμο ναό, αποτελούσε την ουσιαστική έναρξη της εορταστικής περιόδου, καθώς κάποτε η πλειοψηφία των Πειραιωτών ήταν ναυτικοί ή ζούσαν από την λειτουργία του λιμανιού. 
Ακολουθούσε η εορτή του πολιούχου του Πειραιά, Αγίου Σπυρίδωνα με άλλη περιφορά εικόνας, η παραμονή των Χριστουγέννων, τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονιά, η γιορτή του Αγίου Βασιλείου και τα Θεοφάνια. 
Πραγματικός εορταστικός πυρετός, στον Πειραιά. Τότε που δεν υπήρχαν τα μεγάφωνα να παίζουν κατά μήκος των δρόμων χριστουγεννιάτικα, κυριαρχούσε ο ήχος της ροκάνας και της φυσαρμόνικας. 
Το εορταστικό σύνθημα έδινε ο ήχος της καμπάνας πότε του Αγίου Νικολάου, πότε του Αγίου Σπυρίδωνος και πότε του Αγίου Βασιλείου ανάλογα με το ποιος γιόρταζε. 
Ακόμα και τα τραμ, εκείνες τις μέρες, χτυπούσαν αδιάκοπα το καμπανάκι τους για να περάσουν στην ακτή του πειραϊκού λιμένα, ανάμεσα στα πλήθη του κόσμου που κατέβαιναν στην αγορά. 
Στα παιδιά αρκούσε η αγορά ακόμα και ενός μπαλονιού για να χαρούν. Στη Βασιλέως Γεωργίου Α’, ήταν έθιμο την περίοδο των εορτών, να εμφανίζονται μικρέμποροι που τοποθετούσαν από το πρωί καρότσια στα οποία πωλούσαν τους περιζήτητους μπουναμάδες. 
Ολάκερη ανθρωποθάλασσα κατέκλυζε την λεωφόρο για να χαζέψει και μόνο τους μπουναμάδες, φθηνά αλλά  χειροποίητα ξύλινα παιχνίδια. Πραγματικός θησαυρός απλωμένος πάνω στην τάβλα της καρότσας. 
Ξύλινα αεροπλανάκια, στρατιωτάκια, χριστουγεννιάτικα στολίδια, ροκάνες, σβούρες και πολλά άλλα καλούδια, δημιουργίες φτιαγμένες με πραγματικό μεράκι. 
Γύρω από το καρότσι οι πιτσιρικάδες με γουρλωμένα μάτια, παρακολουθούσαν μαγεμένοι το χέρι του πατέρα τους, ποιο παιχνίδι θα πιάσει. Γιατί και ο ίδιος ο όρος του «μπουναμά», από το χέρι, αντλεί τη γέννησή του. 
Ο μποναμάς (στα ιταλικά bona mano, δηλαδή καλό χέρι) μεταφέρθηκε στην ελληνική πραγματικότητα ως το χέρι του γονιού που αγόραζε το μικρό παιχνίδι του καροτσιού.


Αυτό θα ήταν και ο δικός τους πρωτοχρονιάτικος μπουναμάς. Ήταν το δώρο που φανερά λάμβανε κάθε παιδί στις γιορτές. 
Το άλλο ήταν εκείνο που ο Άγιος Βασίλης τοποθετούσε την παραμονή των Χριστουγέννων στο δένδρο (ή στο καραβάκι παλαιότερα) ή έβαζε μέσα στην κρεμασμένη χριστουγεννιάτικη κάλτσα. 
Εκείνο το δώρο ήταν η έκπληξη του Άγιου Βασίλη. Άρα, αφού το πρώτο το μεγάλο των Χριστουγέννων ήταν του Αγίου, τα παιδιά ήθελαν και το δώρο των γονιών. Κι αυτό ήταν ο μπουναμάς. 
Πώς να εξηγούσαν οι κακόμοιροι οι γονείς ότι και το άλλο δικό τους ήταν, επίσης! 
Έτσι, προκειμένου να μη χαλάσουν τη μαγεία των παιδιών, οι γονείς αγόραζαν ως μπουναμά κάτι φτηνό, καταφεύγοντας στα υπαίθρια καρότσια της Λεωφόρου Γεωργίου. 
Και το προσέφεραν ως πρωτοχρονιάτικο δώρο, αφού το Χριστουγεννιάτικο είχε ήδη καλυφθεί. 
Προς το τέλος της δεκαετίας του ’30 που οι μπουναμάδες είχαν την τιμητική τους, ξυλοπαίχνιδα άρχισαν να κατασκευάζουν και οι μαθητές ορισμένων νυχτερινών και τεχνικών-επαγγελματικών σχολών. 
Τα ξύλινα χριστουγεννιάτικα καραβάκια που περιέφεραν τότε όλοι οι πιτσιρικάδες από σπίτι σε σπίτι στα κάλαντα, ήταν δημιουργήματα των παιδιών της Παπαστράτειας σχολής, ενώ τα κορίτσια της Επαγγελματικής έφτιαχναν κεντήματα, κεριά και χειροποίητα στεφάνια. Τα ξύλινα καρότσια της Λεωφόρου Γεωργίου, τα καρότσια των μπουναμάδων ήταν στην ουσία οι πρόγονοι των σημερινών εορταστικών δωροεκθέσεων.

ΠΗΓΗ

Εμείς το διαβάσαμε

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Μπορεί ο Μίκης Θεοδωράκης να ήταν εκείνος που ουσιαστικά ανακάλυψε καλλιτεχνικά τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, ωστόσο ο Μάνος Λοΐζος ήταν ο συνθέτης που τον έκανε γνωστό στο ευρύ κοινό μέσα από τον «Στρατιώτη» και τον «Τρίτο Παγκόσμιο» που του έδωσε στα «Τραγούδια του δρόμου» λίγους μήνες μετά τη μεταπολίτευση.

Οι δυο τους συνδέθηκαν με μια δυνατή φιλική σχέση που διατηρήθηκε ως το τέλος της ζωής του δημιουργού, ο οποίος πάνω στη φωνή του Παπακωνσταντίνου άρχισε σιγά-σιγά να δοκιμάζει έναν ήχο πιο «ροκ» και «ηλεκτρικό», επιχειρώντας να ξεφύγει από τα κατά βάση λαϊκά τραγούδια που ως τότε έγραφε.

Αφού τον χρησιμοποίησε στον -τελευταίο όπως αποδείχτηκε- δίσκο του «Για μια μέρα ζωής» το 1980, ο Λοΐζος άρχισε σιγά-σιγά να συγκεντρώνει στίχους για να ετοιμάσει μια ολοκληρωμένη δουλειά με τον τραγουδιστή. Η σκέψη αυτή είχε ξεκινήσει νωρίτερα, όμως μετά την επιτυχία του «Κι αν είμαι ροκ» που υπήρχε στο εν λόγω άλμπουμ ο συνθέτης πείστηκε ότι ο νέος μουσικός δρόμος που ξεκίνησε ήταν στη σωστή κατεύθυνση και η φωνή του Παπακωνσταντίνου η ιδανικότερη για να τον εκφράσει…



Ως συνήθως, του πήρε αρκετό καιρό για να μαζέψει αλλά και να γράψει το μεγαλύτερο μέρος του υλικού και είναι σχεδόν βέβαιο ότι τα «Πρώτη Μαΐου» και «Χαράματα Ομόνοια» που του έδωσε το 1982 για το δίσκο του «Φοβάμαι» ήταν τα «προεόρτια» για το ολοκληρωμένο άλμπουμ της συνεργασίας τους που θ’ ακολουθούσε. Δυστυχώς, ο πρόωρος θάνατος του Μάνου τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς ματαίωσε τα πάντα…


Εκείνη την εποχή, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου (απλή συνωνυμία με τον Βασίλη…) δεν είχε καν σκεφτεί να γίνει τραγουδιστής ή συνθέτης κι απλώς έγραφε στίχους. Θαύμαζε απεριόριστα τον Λοΐζο και κάποια στιγμή του έστειλε ορισμένους στίχους από εκείνους που είχε κατά καιρούς γράψει.



Ο αξέχαστος δημιουργός έμεινε απολύτως ικανοποιημένος από αυτούς που διάβασε και ξεχώρισε ορισμένους, μεταξύ των οποίων κι ένα εξαιρετικά τολμηρό τόσο θεματικά, όσο και λεξιλογικά με τον τίτλο «Ο μαύρος γάτος», με τον οποίο ο Θανάσης ουσιαστικά περιέγραφε το σύστημα και την τύχη του οποιουδήποτε το απειλούσε (διαχρονική τακτική…). Τον είχε λοιπόν στα υπόψη για να συμπληρώσει το υλικό που ετοίμαζε για τον Βασίλη, όμως δεν πρόλαβε.

Ωστόσο, το μελοποίησε ο ίδιος ο ερμηνευτής και το συμπεριέλαβε στο δίσκο του «Διαίρεση» που κυκλοφόρησε το Νοέμβριο του 1984 με πωλήσεις άνω των 50.000 αντιτύπων. Ήταν η πρώτη εμφάνιση στη δισκογραφία του Θανάση Παπακωνσταντίνου (μαζί με τον «Λεγεωνάριο», τον οποίο έγραψε επηρεασμένος από τη στρατιωτική θητεία που εκτελούσε εκείνη την εποχή) και «Ο μαύρος γάτος» μια από τις μεγαλύτερες και πιο διαχρονικές επιτυχίες του Βασίλη, που αντέχει μέχρι και σήμερα…


Άραγε, ποια θα ήταν η τύχη του αν τη μουσική έγραφε ο Μάνος Λοΐζος; Ποιος θα ήταν ο ρυθμός; Πόσο διαφορετικό θα ήταν το τραγούδι αν τα πράγματα εξελίσσονταν αλλιώς; Δε θα πάρουμε ποτέ απαντήσεις σ’ αυτές τις ερωτήσεις… Απλώς, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι ν’ απολαμβάνουμε τούτο το φαινομενικά χιουμοριστικό-σκωπτικό, αλλά βαθιά κοινωνικοπολιτικό τραγούδι!



ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

One Man Band...!!! Σας περιμένουμε στο Βάλσαμο Πολυχώρο... Στις 18:00 ψάχνουμε τη μουσική με τους μικρούς μας φίλους και στις 21:00 διασκεδάζουμε μικροί και μεγάλοι με τις μελωδίες του Κωστή Σφέτσα...!!!

Λαμόγιο ήταν κυρίως ο αβανταδόρος, ο δήθεν παίκτης και συνεργάτης του παπατζή, που υποκρινόταν ότι παίζει για να προσελκύσει ευκολότερα τα θύματα.Η λέξη χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για να περιγράψει τον διεφθαρμένο πολιτικό, τον απατεώνα και τον υπόγειο τύπο, που μετέρχεται ύπουλα, παράνομα ή ανήθικα μέσα για αποκτήσει χρήματα ή εξουσία.

Στον αγώνα Παναθαναϊκού – Εργοτέλη (22/10/2011) στο ΟΑΚΑ, αναρτήθηκε πανό, που έγραφε «Πολιτικοί λαμόγια, βουλή των βολεμένων. Θα σας πνίξει η οργή των εξεγερμένων». Ο διαιτητής διέκοψε για 8 λεπτά τον αγώνα, προκειμένου να κατέβει το πανό, επικαλούμενος ότι προσβάλλει το φίλαθλο πνεύμα. Ήταν στα αλήθεια υβριστικό;


Η λέξη «λαμόγιο» χρησιμοποιείται πολλά χρόνια στα ελληνικά και προέρχεται από την αργκό, αν και η ετυμολογία της παραπέμπει σε ισπανική ή ιταλική λέξη. Το λαμόγιο πότε κέρδιζε, δείχνοντας έτσι ότι ο παπατζής είναι κορόιδο και προσελκύοντας αυτούς που ήθελαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και πότε έχανε, διαλέγοντας πάντα το λάθος φύλλο, ενώ ήταν πασιφανές ότι ο «παπάς» ήταν άλλος. Με αυτόν τον τρόπο, τα υποψήφια θύματα που έβλεπαν τον παπά να είναι σε εμφανή θέση και το «λαμόγιο» να χάνει, έριχναν τα λεφτά τους με μεγάλη ευκολία στον «παπά» και φυσικά έχαναν, αφού συνήθως «παπάς» ήταν το τρίτο φύλλο.

Ο Νίκος Τσιφόρος αναφέρεται συχνά στα ευθυμογραφήματά του στα «λαμόγια» με αυτό τον τρόπο. Η λέξη επίσης χρησιμοποιείται με τον ίδια έννοια στον Καπετανάκη και τον Ηλία Πετρόπουλο, πάντα σε θηλυκό γένος και μόνο ως χαρτοπαικτικός όρος, που σημαίνει «ο στημένος παίκτης, που γδέρνει το κορόιδο»

Οι γνώμες για την ετυμολογία της λέξης «λαμόγιο» διίστανται. Η πιθανότερη ερμηνεία είναι ότι προέρχεται από το ιταλικό έναρθρο ουσιαστικό «la moglie» (πρφ.: λα μόγιε – μτφ.: η σύζυγος). Όταν κάποιος Ιταλός χαρτοπαίκτης κέρδιζε και ήθελε να φύγει από το τραπέζι για να μη ξαναχάσει, φώναζε δήθεν φοβισμένος, «la moglie, la moglie», (λαμόγιε…), ότι δήθεν, τον έψαχνε η γυναίκα του, έπαιρνε βιαστικά τα χρήματα και έφευγε τρέχοντας (την έκανε λαμόγιο δεν τηρούσε, δηλαδή, τις υποσχέσεις του).

Αυτή η σατιρική έκφραση έφτασε στην Ελλάδα, ενώ ξεχάστηκε στην Ιταλία και τη χρησιμοποιούμε για να προσδιορίζουμε τον ασυνεπή και τον μικροαπατεώνα.

Με βάση μια άλλη ερμηνεία, η λέξη προέρχεται από την αργκό του Μπουένος Άιρες, το πλουσιότατο «λουνφάρδο» και είναι σκέτο μόγια, που σημαίνει λαδιά, απάτη, πονηριά, εξαπάτηση. Το άρθρο la προστέθηκε αργότερα στα ελληνικά, για να μοιάζει πιο ισπανικό ή ξενόφερτο.


Τέλος, σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη, σημαίνει φεύγω, ξεφεύγω, σκαπουλάρω («Την κάνω λαμόγια»).

ΠΗΓΗ

To Moυσείο Μπενάκη, για μια ακόμη χρονιά, μοιράστηκε φωτογραφίες από το αρχείο του, από… τα Χριστούγεννα περασμένων δεκαετιών.

Η συγκεκριμένη φωτογραφία που χρονολογείται από το 1950-60 και τραβήχτηκε στην Αθήνα, την τράβηξε ο Κώστας Μεγαλοκονόμου, και προέρχεται από το Αρχείο Κώστα Μεγαλοκονόμου – Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη.


Αλλά και μια ακόμα, με έναν πιτσιρικά μπροστά σε βιτρίνα, επίσης του Κ. Μεγαλοκονόμου:


Μια όψη της Βαρβάκειου Αγοράς:


Και τα κάλαντα της εποχής, για να βγει το αναγκαίο χαρτζιλίκι:


Όλες οι παραπάνω φωτογραφίες είναι του Κ. Μεγαλοκόνομου.

Κι αυτή εδώ, τραβήχτηκε από τον Πέτρο Μπεούσαλη, ανήκει επίσης στη συλλογή του Μουσειου Μπενάκη:


Πίσω στην Αθήνα, Δεκέμβρης 1960:


Η φωτογραφία από τον Κώστα Μπαλάφα


Και οι κουραμπιέδες (τιμή: 80 δρχ.), από τη μεγάλη Βούλα Παπαϊωάννου


Και έτσι σαν κλείσιμο, μια ακόμη φωτ., του Κώστα Μπαλάφα πάλι, από τα Χαυτεία, που το Μουσείο Μπενάκη είχε μοιραστεί πριν χρόνια:


ΠΗΓΗ

Η ιστορική ομάδα της Θεσσαλονίκης, o ΠΑΟΚ, γιορτάζει φέτος (2016) τα ενενήντα χρόνια της πολυκύμαντης αθλητικής της δράσης.

Η δημοφιλής ομάδα, που ιδρύθηκε το 1926 και συγκροτήθηκε κυρίως από Κωνσταντινουπολίτες πρόσφυγες, τις πρώτες τρεις δεκαετίες της ποδοσφαιρικής πορείας της (1932-1959) ανδρώθηκε και δοξάστηκε στο χαμένο σήμερα γήπεδο του Σιντριβανίου στο χώρο της πανεπιστημιούπολης.


Τον Οκτώβριο του 2006 η ιστορική ομάδα του ΠΑΟΚ (Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών) γιόρτασε στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του οικουμενικού πατριάρχη Βαρθολομαίου, τα ογδόντα χρόνια από την ίδρυσή της, το 1926, και τη λαμπρή καριέρα της στον αθλητισμό και την κοινωνία της πόλης.

Για τον κόσμο των προσφύγων της Βόρειας Ελλάδας ο αθλητικός σύλλογος ήταν ο ενωτικός και νοσταλγικός κρίκος που θύμισε στους ξεριζωμένους τις αλησμόνητες πατρίδες, γι’ αυτό και αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τον κόσμο της προσφυγιάς.


Το πρώτο γήπεδο του ΠΑΟΚ (γήπεδο Σιντριβανίου) στην περιοχή της πανεπιστημιούπολης, πίσω δεξιά από το παλιό κτήριο της Φιλοσοφικής σχολής.

Στον χώρο του σήμερα υψώνεται το κτήριο της Θεολογικής σχολής. Αριστερά του                 παραδοσιακού κτηρίου του ΑΠΘ διακρίνεται τμήμα του γηπέδου του Ηρακλή, που                 βρισκόταν στη σημερινή πλατεία του Χημείου. Σε πρώτο πλάνο παραδοσιακά σπίτια της συνοικίας της Ροτόντας.

Όλα τα αθλητικά του τμήματα και ιδιαίτερα η ποδοσφαιρική ομάδα του ΠΑΟΚ έχει ταυτιστεί τις τελευταίες δεκαετίες με το γήπεδό της Τούμπας. Όμως, πολλοί νεότεροι φίλαθλοι και κάτοικοι της προσφυγικής συνοικίας, αλλά και ολόκληρης της πόλης, αγνοούν ότι το γήπεδο της ποδοσφαιρικής ομάδας στην Τούμπα είναι μεταπολεμικό απόκτημα του ιστορικού συλλόγου, το οποίο εγκαινιάστηκε το Σεπτέμβριο του 1959.

Ο «εφηβος» ΠΑΟΚ ανδρώθηκε στο πρώτο γήπεδό του που βρισκόταν στην περιοχή της πανεπιστημιούπολης, εκεί που αναγέρθηκε το κτήριο της Θεολογικής σχολής, απέναντι από τα κτήρια διοίκησης της ΔΕΘ, στην περιοχή Σιντριβανίου.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι και οι άλλοι δύο μεγάλοι σύλλογοι της πόλης είχαν τα πρώτα γήπεδά τους στην περιοχή αυτή, ο Ηρακλής στην πλατεία του Χημείου του ΑΠΘ και ο Άρης στη ΔΕΘ, εκεί που σήμερα υψώνεται το συνεδριακό κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης».

Το γήπεδο του Σιντριβανίου

Πριν από την ίδρυση του ΠΑΟΚ το 1926, η ομάδα της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης, που είχε ιδρυθεί κι αυτή από Κωνσταντινουπολίτες πρόσφυγες, απόκτησε με παραχώρηση από τις τοπικές αρχές ένα μικρό χώρο δίπλα στο Άσυλο του Παιδιού για την άσκηση των αθλητών της. Το γήπεδο αυτό, στο οποίο πραγματοποιούνταν αθλητικοί αγώνες του αδελφού σωματείου,
εγκαινιάστηκε το 1928.

Ένα χρόνο όμως αργότερα πραγματοποιήθηκε η συγχώνευση των δύο ομάδων με το όνομα ΠΑΟΚ και τη σημαία με το δικέφαλο της ΑΕΚ κι έτσι άρχισε η επέκταση και αναβάθμιση του γηπέδου του ενιαίου ΠΑΟΚ.

Για την ιστορία θα πρέπει να σημειωθεί ότι χώρος για τη δημιουργία γηπέδου είχε παραχωρηθεί το 1928 και στον ΠΑΟΚ στην Ευαγγελίστρια, δίπλα στα νεκροταφεία, αλλά λόγω ιδιομορφίας του εδάφους και των επικίνδυνων λατομείων, η ιδέα εγκαταλείφθηκε ως «δώρον άδωρον» και προτιμήθηκε το γήπεδο της ΑΕΚ μετά τη συγχώνευσή τους.

Με ενέργειες των τοπικών παραγόντων και ιδιαίτερα του βουλευτή Πέτρου Λεβαντή, που ήταν και πρόεδρος του ΠΑΟΚ, έγιναν οι αναγκαίες επεκτάσεις και εργασίες επίστρωσης στο νέο γήπεδο.

Μπαζώθηκε το ρέμα της Ευαγγελίστριας, που ξεκινούσε από το Σέιχ Σου και περνούσε στα όρια του παλιού γηπέδου, αφού τοποθετήθηκαν αγωγοί ομβρίων νερών, έγιναν επιχωματώσεις, σχηματίστηκε ένα πρανές στη βόρεια πλευρά και κατασκευάστηκαν ξύλινες κερκίδες στη νότια πλευρά του γηπέδου.

Τον Ιούνιο του 1932 έγιναν τα επίσημα εγκαίνια του γηπέδου του ΠΑΟΚ με ποδοσφαιρικό αγώνα, με την ομάδα του Ηρακλή, που τέλειωσε με σκορ 3-2 υπέρ της φιλοξενούσας ομάδας.


Μια ιστορική φωτογραφία με τους ποδοσφαιριστές και τους παράγοντες του ΠΑΟΚ στο γήπεδο του Σιντριβανίου το 1945. Πίσω από τα παραπήγματα του γηπέδου είναι το παλιό κτήριο της Φιλοσοφικής σχολής.

Μεγάλες στιγμές

Στο γήπεδο του Σιντριβανίου, όπως καθιερώθηκε να ονομάζεται το πρώτο γήπεδο του ΠΑΟΚ στην πανεπιστημιούπολη του Αριστοτελείου, η ομάδα έζησε ιστορικές στιγμές για τρεις σχεδόν δεκαετίες ως τη μετεγκατάστασή της στην Τούμπα.

Το πιο σημαντικό ήταν ότι το γήπεδο του ΠΑΟΚ, που βρισκόταν σε κεντρική περιοχή της Θεσσαλονίκης, ήταν το κέντρο συνάντησης των προσφύγων από όλους τους γύρω προσφυγικούς συνοικισμούς της πόλης, από την Καλαμαριά ως την Τούμπα, την Πολίχνη και το Κορδελιό, καθώς ο ΠΑΟΚ κατάφερε να εκπροσωπεί όχι μόνο τους Κωνσταντινουπολίτες, αλλά όλους τους πρόσφυγες της Θεσσαλονίκης.

Στο γήπεδο αυτό αναδείχτηκαν οι μεγάλοι ποδοσφαιριστές της προπολεμικής περιόδου και της πολεμικής δεκαετίας του ΠΑΟΚ, όπως οι Ν. Πάγκαλος, Γ. Καβουρματζής, Κυρ. Μποσταντζόγλου, Γ. Κοσμίδης, Θράσος Πανίδης (αρχηγός στη μεταπολεμική ομάδα που σκοτώθηκε το 1948 στον Εμφύλιο), Ευστρ. Μοσχίδης, Κ. Καλογιάννης, Ν. Σωτηριάδης, Αρ. Ιωαννίδης, Απ. Κοντόπουλος, Πάνος Μάρκοβιτς, Σ. Αρβανίτης, Τάκης Βασιλειάδης, Βασ. Πατάκας κ.ά.

Η ανοδική πορεία του ΠΑΟΚ ήταν εντυπωσιακή, με αποτέλεσμα τη χρονιά 1936-37 να αναδειχτεί πρωταθλήτρια Θεσσαλονίκης και το 1939 να παίξει στον τελικό του κυπέλου Ελλάδας με την ΑΕΚ των Αθηνών, στον οποίο κέρδισε με σκορ 2-1 η αθηναϊκή αδελφή ομάδα του δικεφάλου.

Μετά την κατοχή

Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής το γήπεδο του ΠΑΟΚ επιτάχτηκε και χρησιμοποιούνταν για την άσκηση των Γερμανών στρατιωτών. Μετά την κατοχή άρχισε η ανασύνταξη της ομάδας με νέους ταλαντούχους παίκτες, όπως τον Σωκράτη Φελούρη και τον Γιώργο Μουρατίδη, και η επαναλειτουργία του γηπέδου που είχε σχεδόν καταστραφεί κατά την πολεμική περίοδο.


Στο πρώτο μάλιστα μεταπολεμικό πρωτάθλημα το 1945-46 ο ΠΑΟΚ αναδείχτηκε σ’ αυτό το γήπεδο για δεύτερη φορά πρωταθλητής Θεσσαλονίκης, που επανέλαβε και τα επόμενα χρόνια ως το 1950.


Μια από τις τελευταίες εμφανίσεις του ΠΑΟΚ στο γήπεδο του Συντριβανίου το 1956.             Αναμνηστική φωτογραφία πριν από τον αγώνα των ομάδων ΠΑΟΚ και Ηρακλή με τον
τότε υπουργό Δημοσίων Εργων Κωνσταντίνο Καραμανλή (τον μετέπειτα πρωθυπουργό
και Πρόεδρο της Δημοκρατίας), που έκανε και το εναρκτήριο λάκτισμα του αγώνα.

Στην πρώτη μεταπολεμική δεκαετία αγωνίστηκαν στο γήπεδο του Σιντριβανίου μεγάλοι ποδοσφαιριστές του ΠΑΟΚ σαν τον Λάμπη Κουϊρουκίδη, τον Ανέστη Τζινόπουλο, τον Νίκο Γκολέμα, τον Πάνο Μάρκοβιτς, τον Αντώνη Κεμανίδη, το Νότη Τσίντογλου, τον Λευτέρη Παπαδάκη και τον Φόρη Γεντζή, που έφεραν νίκες και κύπελα κι έμειναν στην ιστορία του σωματείου ως η «χρυσή ομάδα» του συλλόγου.

Η πίεση όμως του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης να χρησιμοποιήσει το γήπεδο του ΠΑΟΚ ως πανεπιστημιακό γυμναστήριο, οδήγησε τους παράγοντες της ομάδας να αναζητήσουν άλλο χώρο για την ανέγερση νέου σταδίου.

Αυτός βρέθηκε το 1955 σε στρατιωτικό χώρο στην Τούμπα, που στέγαζε εκείνη την περίοδο σε τολ «ανταρτόπληκτες» και σεισμόπληκτες οικογένειες. Σε τέσσερα χρόνια, το 1959, το όνειρο δεκαετιών της παοκτσίδικης οικογένειας έγινε πραγματικότητα.


Στον χώρο του παλιού γηπέδου του ΠΑΟΚ υψώθηκαν στη δεκαετία του 1970 τα κτήρια της Θεολογικής και τμήμα της Φιλοσοφικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.


Η ομάδα του ΠΑΟΚ την τελευταία χρονιά 1958-59, που έπαιξε στο γήπεδο Σιντριβανίου. Από αριστερά (όρθιοι) Κουϊρουκίδης, Καρατζάς, Κεμανίδης, Ραπτόπουλος, Καλαμακίδης, και Πετρίδης. (καθιστοί) Γιαννέλος, Κιουρτζής, Νικολαϊδης, Πρόγιος και Συμεωνίδης.


Στον χώρο του πρώτου γηπέδου (Σιντριβανίου) του ΠΑΟΚ χτίστηκε η Θεολογική σχολή του ΑΠΘ.

Χρίστος Ζαφείρης


(Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες προέρχονται από το λεύκωμα του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης του Δήμου Θεσσαλονίκης «ΠΑΟΚ, Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών, 1926-2005», Θεσσαλονίκη 2005).

ΠΗΓΗ

Στο cd 'Σας τα ΄παν άλλοι;' ο Ηπειρώτης τραγουδιστής Δημήτρης Υφαντής, τραγουδά  τα πιο όμορφα παραδοσιακά κάλαντα των Χριστουγέννων από την Ήπειρο.

Ελάτε εδώ γειτόνισσες,
και εσείς γειτονοπούλες μου,
τα σπάργανα να φτιάξουμε,
και το Χριστό ν’ αλλάξουμε.
Τα σπάργανα για τον Χριστό,
ελάτε όλες σας εδώ.
Να πάμε να...
γυρίσουμε,
και βάγια να σκορπίσουμε,
να βρούμε και την Παναγιά,
όπου μας φέρνει την χαρά.


ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

ΠΗΓΗ

Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων από την Κόνιτσα, κοντά στον νέο οικισμό Πλαγιά και κατά την παράδοση ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Πωγωνάτο μεταξύ των ετών 668 – 685, στη θέση Παλιομονάστηρο. 


Η ερειπωμένη σήμερα Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι χτισμένη απέναντι από τον εγκαταλελειμμένο λόγω των κατολισθήσεων οικισμό της Ζέρμας (παλαιά Πλαγιά), στη δεξιά πλευρά του ρέματος Μακρυλάκκος του όρους Γράμμου το οποίο φτάνει μέχρι και το Σαραντάπορο ενώ απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα από την εθνική οδό της Κόνιτσας – Κοζάνης, στην παράκαμψη προς την Πλαγιά. 

Στη σημερινή της θέση η Μονή χτίστηκε αρκετά αργότερα, μετά από ζημιές που υπέστη λόγω των επικίνδυνων και μεγάλων κατολισθήσεων.

Το πολύ όμορφο αυτό μοναστήρι είναι μέσα σε ένα δάσος κατάφυτο από βελανιδιές και δίπλα σε μια πηγή για το πότισμα των ζώων. 





Την αλλαγή θέσης της Μονής συμπεραίνει κανείς αν συνδυάσει δύο στοιχεία. 

Aφ ενός την εντοιχισμένη επιγραφή στη δυτική πλευρά του Καθολικού, όπου αναγράφεται ως έτος κτίσης το 1656 από τον Ιωάννη Νικολάου, και αφ ετέρου τη σωζόμενη σφραγίδα της Μονής του έτους 1618, στοιχείο που υποδηλώνει πιθανώς προγενέστερη λειτουργία της Μονής σε μία διαφορετική θέση. 


Από την ανακαίνιση του 1802 και μέχρι το 1913 η Μονή μαρτυρείται ενεργή, με τελευταίο Ηγούμενο το Ζακύνθιο Αρχιμανδρίτη Διονύσιο Παπαδάτο. Πέρα από το θρησκευτικό της έργο, η Μονή βοήθησε πνευματικά και οικονομικά την ευρύτερη περιοχή κατά την Τουρκοκρατία.


Στον 20ο αιώνα, κατά τη διάρκεια των πολέμων, υπέστη εκτεταμένες καταστροφές, ιδίως στην πτέρυγα των κελλιών και στο τέμπλο του Καθολικού όπου κάηκαν ολοσχερώς. Το Καθολικό είναι τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, ενώ άλλοι δύο τρούλοι βρίσκονται στο νάρθηκα και αυτό αποτελεί το μοναδικό δείγμα του συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού τύπου στην Ήπειρο. 


Στο εσωτερικό του ναού σώζονται τοιχογραφίες, ενδεικτικές του παλαιότερου πλούσιου διακόσμου που σύμφωνα με επιγραφή, ήταν έργο των Λινοτοπιτών ζωγράφων Νικολάου και Γεωργίου.





Ο κυρίως ναός χωρίζεται σε τρία κλίτη, με τέσσερις κολώνες στις οποίες στηρίζεται ο μεγάλος τρούλος της εκκλησίας. Η πύλη του ναού στη δυτική πλευρά είναι τοξοειδής και μοναδικής τεχνοτροπίας. 

Στο υπέρθυρο υπάρχει ανάγλυφος σταυρός και η κτητορική επιγραφή της Μονής. Πάνω από αυτό σε μια κόγχη υπήρχε τοιχογραφία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.


Tο λιθανάγλυφο τόξο της στην Πύλη ήταν από τις σημαντικές της ιδιαιτερότητες, δυστυχώς όμως, δεν υπάρχει πια, άγνωστοι έχουν αφαιρέσει τα λιθανάγλυφα και τις βαριές σκαλισμένες πέτρες που σχημάτιζαν το τόξο της πύλης τον Σεπτέμβριο του 2009 και που πρέπει να ζύγιζαν πάνω από ένα τόνο.


Ένα λιθανάγλυφο τόξο σπάνιας ομορφιάς και τεχνικής, έργο σπουδαίων μαστόρων από την Βούρμπαινη. 

Πρόκειται για τον ναοδόμο πρωτομάστορα Σίμο Ψύλλο που έχτισε επίσης και τον Αγιο Γεώργιο στο Περοβόλι Γρεβενών (1760), τον Αγιο Ιωάννη στο χωριό του την Βούρμπιανη και τον Αγιο Αθανάσιο στο Σανοβό, το σημερινό χωριό Αετόπετρα. 

Δυστυχώς οι περισσότερες τοιχογραφίες, το τέμπλο αλλά και τα κελλιά καταστράφηκαν στην μεγάλη πυρκαγιά του 1947.


Η Μονή της Παναγίας της Ζέρμας αν και έχει χαρακτηριστεί ως αρχαίο και προστατευόμενο ιστορικό μνημείο με την απόφαση YA15794/19-12-1961,ΦΕΚ 35/Β/2-2-1962 έχει αφεθεί στην εγκατάλειψη και στην λεηλασία.





Τον Φεβρουάριο του 2010, λίγους μήνες μετά την κλοπή των λιθανάγλυφων της Πύλης της Μονής Ζέρμας, μεταξύ άλλων, 15 λίθινα τεμάχια θυρώματος από τα κλεμμένα βρέθηκαν μετά από συντονισμένες προσπάθειες των διωκτικών αρχών.

Βρέθηκαν στην Ιερά Μονή Τζώρας Βασιλικών, ο ηγούμενος της οποίας ισχυρίστηκε ότι τα αγόρασε έναντι 1000e από άγνωστο άνδρα και ασκήθηκε όπως ήταν φυσικό εναντίον του καθώς και σε ένα αντρόγυνο της περιοχής ποινική δίωξη. Το 2009, με απόφαση της Ιερής Μητρόπολης Κονίτσης, ορίστηκε Ηγουμενο συμβούλιο. Αυτό μεταξύ άλλων, καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την ανακαίνιση και αναδιοργάνωση της Μονής.

Πρόσφατα μετά από τις συνεχείς προσπάθειες της Δημοτικής Αρχής Κόνιτσας, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου και την 8η ΕΒΑ, υπογράφηκε τελικά από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (Κ.Α.Σ.), η μελέτη αναστήλωσης της ιστορικής Μονής Ζέρμας, του Δήμου Κόνιτσας.


Ήδη στάλθηκε η μελέτη στην 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και το έργο είναι έτοιμο προς δημοπράτηση, η οποία θα γίνει από την Περιφέρεια Ηπείρου, στο Πρόγραμμα ΕΑΠΕΚ. Χρειάστηκαν πολύμηνες προσπάθειες από το Δήμο Κόνιτσας, την Περιφέρεια Ηπείρου και την 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων προκειμένου να εγκριθεί και το έργο μπορεί να περάσει πλέον στη φάση της δημοπράτησης. 

Σχετικές εργασίες στερέωσης, που ολοκληρώθηκαν τον Αύγουστο του 2011 από το Δήμο Κόνιτσας όπως εργασίες υποστύλωσης, στην ουσία έσωσαν το μνημείο από την ολοκληρωτική κατάρρευσή του. 

Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ζέρμας εορτάζει και πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου, την Κοίμηση της Παναγίας και δέχεται προσκυνητές από την ευρύτερη περιοχή των Κόνιτσας.


Για πληροφορίες , Δήμος Κόνιτσας τηλέφωνο: (+30) 26553 60300 

ΠΗΓΗ