Σαν σήμερα 10/8/1922:Ο ΠΑΟ παίρνει το τέταρτο και οριστικό του όνομα - Πώς το Τριφύλλι έγινε το σύμβολο ενός θρύλου
Ελληνική Αθλητική Ιστορία
Ο ΠΑΟ παίρνει το τέταρτο και οριστικό του όνομα
Πώς το Τριφύλλι έγινε το σύμβολο ενός θρύλου
Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία ενός αθλητικού σωματείου που δεν αλλάζουν απλώς ένα όνομα σε ένα καταστατικό· χαράζουν μια ταυτότητα που θα αντέξει για πάνω από έναν αιώνα. Μία τέτοια στιγμή έζησε ο ιστορικός όμιλος του Γιώργου Καλαφάτη στις αρχές της δεκαετίας του 1920, όταν, ύστερα από διαδοχικές μεταμορφώσεις και μετονομασίες, έφτασε επιτέλους στο όνομα που θα τον συνόδευε για πάντα.
Ένας όμιλος σε αναζήτηση ταυτότητας
Το σωματείο είχε ήδη περάσει από αρκετές ονομασίες από την ίδρυσή του το 1908, όταν ο Γιώργος Καλαφάτης, μαζί με σαράντα ακόμη αθλητές, αποχώρησε από τον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο για να δημιουργήσει έναν καθαρά ποδοσφαιρικό όμιλο. Στην πορεία, ο σύλλογος έγινε πολυαθλητικός, καλλιεργώντας παράλληλα με το ποδόσφαιρο την πυγμαχία, την ξιφασκία, την πετοσφαίριση και την καλαθοσφαίριση, ενώ το όνομά του άλλαζε ανάλογα με τις συγχωνεύσεις και τις καταστατικές τροποποιήσεις που ακολουθούσε.
Ήταν μια περίοδος γεμάτη αναταράξεις για τον ελληνικό αθλητισμό, με τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο να έχουν διακόψει κάθε αγωνιστική δραστηριότητα έως το 1918. Όταν όμως η ζωή του αθλητισμού ξαναβρήκε τον ρυθμό της, ο όμιλος ήταν έτοιμος να κάνει το βήμα που θα τον καθιέρωνε οριστικά στη συνείδηση του κόσμου.
Η πρόταση του Μιχάλη Παπάζογλου
Καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της νέας ταυτότητας υπήρξε ο Μιχάλης Παπάζογλου, Κωνσταντινουπολίτης αθλητής που συνέδεσε το όνομά του με την υιοθέτηση του τριφυλλιού ως εμβλήματος του συλλόγου. Με δική του πρόταση, η οποία ανακοινώθηκε επισήμως στον αθηναϊκό Τύπο, ο όμιλος υιοθέτησε το τριφύλλι ως σύμβολό του και πήρε πλέον το όνομα Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ).
«Το τριφύλλι συμβολίζει την ισορροπία ανάμεσα στο πνεύμα, την ψυχή και το σώμα — αλλά και την καλοτυχία, τη γονιμότητα και την αναγέννηση.»
Το σύμβολο δεν επιλέχθηκε τυχαία. Το τριφύλλι φέρει συμβολισμούς που ανάγονται στην αρχαιότητα και είναι διαδεδομένοι σε πολλούς λαούς σε ολόκληρο τον κόσμο, εκφράζοντας ιδανικά αρμονίας και ζωτικότητας που ταίριαζαν απόλυτα στο πνεύμα ενός ομίλου που ήθελε να ξεπεράσει τα στενά όρια ενός απλού ποδοσφαιρικού σωματείου.
Τρία ονόματα πριν το οριστικό
- 1908 — Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών, με ιδρυτή τον Γιώργο Καλαφάτη
- Ενδιάμεσες μετονομασίες — Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός και Αγωνιστικός Όμιλος
- Δεκαετία 1920 — Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ), το οριστικό όνομα
Ένα όνομα που ταξίδεψε στην Ευρώπη
Με τη νέα του ονομασία και το πράσινο-λευκό τριφύλλι στο στήθος, ο όμιλος του Καλαφάτη άρχισε σταδιακά να χτίζει τη φήμη που θα τον έκανε γνωστό όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το ΠΑΟ έπαψε να είναι απλώς ένα ακρωνύμιο· έγινε συνώνυμο μιας αθλητικής παράδοσης που θα απλωνόταν στο ποδόσφαιρο, στην καλαθοσφαίριση και σε πλήθος άλλων αθλημάτων τις επόμενες δεκαετίες.
Η ιστορική αυτή στιγμή, όσο αθόρυβη κι αν φάνηκε τότε μέσα από μια απλή ανακοίνωση στον Τύπο, αποδείχθηκε καταλυτική. Το τριφύλλι που πρότεινε ο Παπάζογλου δεν έμεινε ποτέ ένα απλό σήμα σε μια φανέλα· έγινε ταυτότητα, μνήμη και σύμβολο διαχρονικό για γενιές φιλάθλων.
Παπασταθόπουλος Θανάσης
