Όταν Σκέφτεσαι Ότι Ίσως δεν Μπορείς, Έχεις Δίκιο. Δεν Μπορείς.
Η φράση αυτή, απόηχος της διάσημης ρήσης του Henry Ford «Είτε πιστεύεις ότι μπορείς, είτε ότι δεν μπορείς, έχεις δίκιο», συμπυκνώνει μια βαθιά αλήθεια για την ανθρώπινη φύση και τη δύναμη της σκέψης. Δεν πρόκειται για μια απλή απαισιόδοξη διαπίστωση, αλλά για την αναγνώριση ενός πανίσχυρου ψυχολογικού μηχανισμού που ορίζει την πορεία μας: της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.
Η σκέψη ότι «ίσως δεν μπορώ» δεν είναι μια αθώα, παροδική αμφιβολία. Είναι ένας σπόρος που, όταν φυτευτεί στο γόνιμο έδαφος του μυαλού, έχει την τάση να βλασταίνει και να απλώνει τις ρίζες του σε κάθε πτυχή της προσπάθειάς μας. Αυτός ο σπόρος της αμφιβολίας δηλητηριάζει την αυτοπεποίθηση, διαβρώνει την αποφασιστικότητα και, τελικά, σαμποτάρει την ίδια την πράξη.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, αυτό εξηγείται από την έννοια της μειωμένης αυτο-αποτελεσματικότητας. Όταν ένας άνθρωπος δεν πιστεύει στην ικανότητά του να φέρει εις πέρας ένα έργο, είναι λιγότερο πιθανό να επενδύσει την απαιτούμενη ενέργεια, χρόνο και προσπάθεια. Θα διστάσει μπροστά στην πρώτη δυσκολία, θα ερμηνεύσει κάθε εμπόδιο ως επιβεβαίωση της αρχικής του πεποίθησης και, τελικά, θα εγκαταλείψει την προσπάθεια προτού καν αυτή φτάσει στο αποκορύφωμά της. Το μυαλό του, προγραμματισμένο για την αποτυχία, θα φιλτράρει την πραγματικότητα για να επιβεβαιώσει την αρχική του υπόθεση.
Αντιθέτως, η πίστη στις δικές μας δυνάμεις λειτουργεί ως καύσιμο. Δεν εγγυάται την επιτυχία, αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυτήν. Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι «μπορεί», θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις με επιμονή, θα αναζητήσει λύσεις στα προβλήματα και θα δει τις αποτυχίες ως ευκαιρίες μάθησης και βελτίωσης. Η θετική του στάση τροφοδοτεί τη δημιουργικότητα, την ανθεκτικότητα και την ικανότητα να εμπνεύσει και άλλους.
Ας το δούμε σε πρακτικά παραδείγματα:
* Στον αθλητισμό: Ένας αθλητής που μπαίνει στον αγώνα σκεπτόμενος ότι ο αντίπαλός του είναι ανώτερος, έχει ήδη χάσει ένα μέρος της μάχης. Το σώμα του θα ακολουθήσει τις εντολές του μυαλού του: οι κινήσεις του θα είναι πιο διστακτικές, οι αντιδράσεις του πιο αργές.
* Στην καριέρα: Ένας υπάλληλος που πιστεύει ότι δεν είναι ικανός για προαγωγή, δεν θα αναλάβει ποτέ τις πρωτοβουλίες που θα τον έκαναν να ξεχωρίσει. Θα παραμείνει στη ζώνη ασφαλείας του, επιβεβαιώνοντας στον εαυτό του και στους άλλους την αρχική του εκτίμηση.
* Στις διαπροσωπικές σχέσεις: Ένα άτομο που πιστεύει ότι δεν αξίζει την αγάπη, είναι πιθανό να συμπεριφερθεί με τρόπους που απομακρύνουν τους άλλους, εκπληρώνοντας έτσι τον φόβο της απόρριψης.
Συνεπώς, η αρχική σκέψη της αμφιβολίας δεν είναι απλώς μια πρόβλεψη, αλλά μια οδηγία. Όταν λες στον εαυτό σου «δεν μπορώ», του δίνεις την εντολή να σταματήσει να προσπαθεί. Του επιτρέπεις να παραιτηθεί. Η δύναμη δεν βρίσκεται στην αντικειμενική αδυναμία, αλλά στην υποκειμενική απόφαση να μην προσπαθήσεις με όλες σου τις δυνάμεις.
Η αναγνώριση αυτής της δυναμικής είναι το πρώτο, καθοριστικό βήμα για την απελευθέρωση από τα δεσμά της αυτο-αμφισβήτησης. Η καλλιέργεια της πίστης στον εαυτό μας δεν είναι μια πράξη αλαζονείας, αλλά μια θεμελιώδης στρατηγική επιβίωσης και εξέλιξης. Γιατί στο τέλος της ημέρας, τα όριά μας δεν καθορίζονται τόσο από τις αντικειμενικές συνθήκες, όσο από τα σύνορα που εμείς οι ίδιοι θέτουμε στο μυαλό μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου