Latest News

Σε ποιο σημείο η Αθήνα είχε Βατραχονήσι και τρίτοξο γεφύρι; Εκεί καθόταν η «τσουράπω» που κρατούσε τσίλιες έξω από το καφενείο, όπου σύχναζαν οι αντιβασιλικοί


Στις προπολεμικές φωτογραφίες που μας προσφέρουν πολλά τεκμήρια, διακρίνουμε την περιοχή που περνούσε ο Ιλισός κοντά στον λόφο του Αρδηττού και βορειότερα το Στάδιο και το Παγκράτι. Εκεί διακρίνουμε μικρές νησίδες που αναπτύσσονταν κατά μήκος του ποταμού με βλάστηση οι οποίες είχαν πολλά βατράχια. 

Έτσι η περιοχή ονομάστηκε «Βατραχονήσι» ακολουθώντας μια παλαιότερη παράδοση από τα χρόνια του Γεωργίου Α” που έδιναν αυτό το όνομα σε σημεία της παραποτάμιας περιοχής με έντονη παρουσία αμφιβίων. Ένα τέτοιο σημείο ήταν κοντά στο σημερινό Εθνικό Γυμναστήριο.

Η περιοχή του Ολυμπιείου, φωτογραφημένη από τους πρόποδες του Αρδηττού. Σε πρώτο πλάνο δυο μικρές γεφυρούλες που για δεκαετίες ένωναν την πλευρά του Ζαππείου με αυτήν του Βατραχονησιού, ενός είδους «νησίδας» που δημιουργείτο από τη ροή του Ιλισσού μετά το Παναθηναϊκό Στάδιο, στο χώρο όπου σήμερα απλώνεται ο στίβος του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου.
Τα χρόνια πέρασαν και οι ονομασίες «μετακινήθηκαν». Οι Αθηναίοι  των αρχών του 20 αιώνα αποκαλούσαν βατραχονήσι την περιοχή στο Παγκράτι, όπου σήμερα είναι η πλατεία Προσκόπων ή αλλιώς πλατεία Μάνου Χατζιδάκι, λόγω του καφενείου που σύχναζε ο κορυφαίος συνθέτης. Η αεροφωτογραφία αποτυπώνει μια αγνώριστη χωροταξικά περιοχή, όπου βλέπουμε το Στάδιο και τον Εθνικό Κήπο. Ανάμεσά τους περνά ο Ιλισός. Βόρεια διακρίνεται ο Αλασσώνας ποταμός στη σημερινή Σπύρου Μερκούρη δίπλα από το άλσος Παγκρατίου, ο οποίος καταλήγει στον Ιλισό.

Το βατραχονήσι ήταν στο Παγκράτι, στις όχθες του Ιλισού, κοντά στην Ερατοσθένους και την σημερινή πλατεία Προσκόπων. Αεροφωτογραφία του 1917 από τα Γαλλικά αρχεία.
Το «καφέ τσουράπι» 

Η περιοχή άρχισε να συγκροτείται οικιστικά από τα τέλη του 19ου αιώνα. Το παρατσούκλι «καφέ τσουράπι» οφείλεται στην παρουσία ενός καφενείου στα χρόνια της πρώτης οθωνικής περιόδου, που είχε το ίδιο όνομα και ήταν στέκι των «αντιμοναρχικών». 
To καφενείο πήρε το όνομα του, επειδή η σύζυγος του καφετζή είχε επωμιστεί το καθήκον να παρακολουθεί με προσοχή για τυχόν έφοδο της αστυνομίας. 
Για αντιπερισπασμό, έπλεκε ένα τσουράπι, δηλαδή μια κάλτσα. Αργότερα επικράτησε η έκφραση τσουράπω, που σημαίνει άξεστη ή χωριάτισσα ως προς τη νοοτροπία.

Το πανόραμα «ΘΩΝ» μπροστά στο Στάδιο ανεγέρθηκε το 1895 και κατεδαφίστηκε το 1921.
Επίσης φαίνεται και το τρίτοξο γιοφύρι που κτίστηκε το 1874 δαπάνη Γεωργίου Αβέρωφ. Απο τους βασικούς κατοίκους της περιοχής ήταν οι φύλακες του Ζαππείου, αλλά και οι κηπουροί του βασιλικού κήπου, που έμεναν σε μικρά σπιτάκια.
Στο Βατραχονήσι, υπήρχαν δυο γέφυρες για να εξυπηρετούν τους κατοίκους. Μια μαρμάρινη στην πλευρά του Σταδίου, αλλά και μια ξύλινη με σιδερένιο κιγκλίδωμα μετά το δρόμο του Αγίου Σπυρίδωνος Παγκρατίου. Τότε υπήρχε ακόμα το περίφημο πανόραμα Θων, όπως βλέπουμε στην κάρτ ποστάλ της εποχής. Εξυπηρετούσε ψυχαγωγικούς σκοπούς και είχε πάρει το όνομά του από τον αυλικό και επιχειρηματία Νικόλαο Θων.

Η περιοχή το 1951
To Βατραχονήσι με τα καφέ σαντάν  

Τόσο στη συγκεκριμένη περιοχή όσο και στις γύρω, την εποχή του Όθωνα,  υπήρχαν στην αρχή καφενεία και αργότερα, γύρω στο 1870, ανοικτά καφωδεία (καφέ-σαντάν), που φιλοξενούσαν ξένες καλλιτέχνιδες του καν-καν και άλλα παρόμοια ευρωπαϊκά θεάματα. 
Έπειτα εμφανίστηκαν κοσμικά κέντρα, που προορίζονταν για τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις, όπως η μπυραρία «Μετς», δημιούργημα του ζυθοποιού Κάρολου Φιξ, που κτίστηκε το 1883 στην πλαγιά του Αρδηττού και έδωσε το όνομά της στην ευρύτερη περιοχή.


Στην Αθήνα του Όθωνα, 1837. Υδατογραφία. «Βαυαροί αξιωματικοί και στελέχη της Τουρκικής πρεσβείας στην Αθήνα σε χωριστές παρέες. Η πρώτη παρέα εύχεται στην δεύτερη παρέα «Εις υγείαν». Köllnberger Ludwig (1811-1892). Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.»Στο βάθος η Ακρόπολη με τον Πύργο του Σερπεντζέ. Δεξιά οι Στύλοι του Ολυμπίου Διός. Πιθανόν η μπυραρία «Μετς», του Καρολου Φιξ.
Πηγές: «ΑΘΗΝΑ ζαφειρόπετρα» ΠΑΝΟΣ Ν. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Εκδόσεις «Mpress» & Αthens Open Museum & Μηχανή του Χρόνου
Φωτογραφίες αντλήθηκαν από την ομάδα «Η Αθήνα μέσα στο χρόνο»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΑΝΕΞΙΤΗΛΟ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Εικόνες προτύπου από τον χρήστη Bim. Από το Blogger.